Sanandaj-Sirjan kuşağının depremselliği ve tektonik özellikleri, Zogros bindirme kuşağı ile ilişkisi
The Seismicity and tectonic features of Sanandaj-Sirjan zone and its relation with Zagros thrust belt
- Tez No: 77940
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER ALPTEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Tektonik özellikler, İran-Zagros, Earthquake, Tectonic properties, İran-Zagros
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sismoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Zagros ve Sanandaj- Sirjan zonları İran'ın Ana Zagros ters fayı ile birbirinden ayırt edilen iki önemli tektonik kuşağıdırlar. Her iki bölge jeolojik açıdan farklı oldukları için depremsellik bakımındanda farklı görünüme sahiptirler. Bu çalışmada daha önce önerilmiş tektonik modeller gözönüne alınarak 1983-1987 yılları arasında Zagros'da meydana gelmiş ve büyüklüğü M>5 olan depremlerin dalga biçimlerinin ters çözümü tekniği ile kaynak mekanizmaları elde edilmeye çalışılmıştır. Her iki bölgede depremsellik durumu tarihsel ve aletsel verilere dayanılarak araştırılmıştır. Zagros'da ters mekanizma sonucu meydana gelen depremlerin Sanandaj-Sirjandakilere nazaran daha fazla olduğu anlaşılmıştır. Zagros'da faylanmanın daha fazla olması, jeolojik birimlerin dayanıklılığı açısından Sanandaj-Sirjan zonuna göre daha zayıf olması deprem etkinliğinin daha fazla olmasına neden olmuştur. Deprem kaynağındaki kırılmanın niteliğini yansıtan kaynak zaman fonksiyonunu, sismik moment değerini ele alarak kaynağı dairesel farz ederek kaynak alanı(S), tesbitine çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre depremlerin kaynak alanı 48<S arasında değiştiği tesbit edilmiştir. Depremlerin odak derinliklerinin 5-15 km arasında değiştiği görülmüştür. Gerilme alanının bu derinlikler arasında birikim göstermesi tuz dorularının yukarıya doğru hareketi, metamorfik temel yapıdan kaynaklanan faylanmalar olarak değerlendirilmiştir. Zagros'da sismik yansıma verilerinden elde edilen 0.09 luk daralmayı gözönüne alarak geçmiş 3 milyon yıl içinde sözkonusu profil doğrultusunda Arap-İran platolarının yalçınlaşma hızı 0.7em/yıl olarak tesbit edilmiştir. Kaynak mekanizması çözümlerinden yararlanarak kuşak boyunca kayma vektörünün durumu incelenmiştir. Genel olarak kayma vektörlerinin doğrultusunun Arab-İran levhalarının yakınlaşma doğrultusunda olduğu anlaşılmış, ancak Zagros'un güneydoğusunda ana fay ve kıvrım ekseninin yön değiştirmesi kayma vektörlerini etkilediği anlaşılmıştır. ıx
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The Seismieity and Tectonic Features of Sanandaj-Sirjan Zone and it's Relation With Zagros Thrust Belt The Zagros and Sanandaj-Sirjan are two important tectonic zones that are separated with the Main Zagros Reverse Fault in Iran. The distinctions between geological structures cause the difference of seismic activity in these zones. In this study, waveform modeling is used to determine the earthquake mechanisms of eight M > 5 occurred in the time period between 1981 and 1987 in the Zagros and Sanandaj- Sirjan zones. In addition, several suggested tectonics models and seismic reflection profiles across the Zagros zone are used in order to determine convergence velocity between the Arab-Iran plateaus. Source areas (S) of the studied earthquakes are found to change between 48<s<138 km" by using source time functions and seismic moments. The focal depths of these shocks are found to change from 5 to 15 km. The stress accumulation in these depths may be related to trained up salt domes or faulting arising from the deformation of metamorphic basement. Reverse faulting on the basis of focal mechanisms solutions is found to be more dominant in Zagros as compared to Sanandaj-Sirjan zone. The slip vectors along the Zagros zone that are computed on the basis of compiled focal mechanism solutions in this and previous studies show a similarity with direction of convergence between the Arab-Iran plateau. Besides, the vectors in the southeast segment of the Zagros thrust belt change much to north-south direction, that may be related to the orientations of main fault and fold in this area. A convergence velocity of V=0.7 cm/year between Iran and Arabian plateau for a profile across the Zagros folded belt is computed on the basis %9 shortening of upper crust determined from the previous seismic reflection studies. X
Benzer Tezler
- İran ve Türkiye taş endüstrisinin karşılaştırılması
Comparision of İran and Turkish stone industry
FARİBA SHAFAEİ
