Geri Dön

COVID-19 salgını sırasında Türkiye'de zorunlu karantinaya veya izolasyona alınmış yetişkin bireylerde travma sonrası stres belirtileri, depresif belirtiler ve kaygı belirtileri açısından psiko-sosyal risk faktörleri ve koruyucu faktörlerin düzenleyici rolünün incelenmesi

Investigation of the moderating role of psychosocial risk and protective factors on post-traumatic stress, depressive and anxiety symptoms of adults who were placed under mandatory quarantine or isolation in Turkey during the COVID-19 outbreak

PDF İndir

  1. Tez No: 773246
  2. Yazar: AYÇA KAPYAPAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDAT İŞIKLI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: COVID 19, Depresif belirtiler, Karantina, Kaygı, Psikososyal risk, Risk faktörleri, Sosyal destek, Stres bozuklukları-travmatik, Yetişkinler, Ölçekler, COVID 19, Depressive symptoms, Quarantine, Anxiety, Psychosocial risk, Risk factors, Social support, Stress disorders-traumatic, Adults, Scales
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Mevcut araştırmada temel amaç, bireylerin gösterdikleri travma sonrası stres belirtileri, depresif belirtiler ve kaygı belirtilerinin karantina/izolasyon yaşantısı üzerinden geçen süreçte gösterdiği değişimi gözlemlemek ve bu değişimi etkileyebileceği düşünülen koruyucu faktörleri ve risk faktörlerini incelemektir. Bu doğrultuda, öncelikle 2-Yönlü Sosyal Destek Ölçeği'nin Türkçe Formunun psikometrik özelliklerini incelemek adına 420 katılımcı (%34.3 erkek, %65.5 kadın) ile bir ön çalışma gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler ile gerçekleştirilen açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin Alınan Sosyal Destek ve Verilen Sosyal Destek Ölçeği olmak üzere iki alt boyuttan oluştuğu, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısının tüm ölçek için 95, Verilen Sosyal Destek Alt Boyutu için .91, Alınan Sosyal Destek Alt Boyutu için .94 olduğu, test-tekrar test güvenirlik katsayısının da .81 (p<.001) olduğu gözlenmiştir. Temel hipotezlerin test edildiği ana çalışma aşamasında 201 katılımcının (%57.7 kadın, %41.3 erkek) verisi analize dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik verileri, salgına bağlı değişkenler ve karantina/izolasyon koşulları ile sonuç değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı yöntemi ile hesaplanmıştır. Araştırmanın temel hipotezlerini test edebilmek adına Hayes tarafından geliştirilen PROCESS eklentisi ile Düzenleyici Değişken Model 1 kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerin sonuçlarına göre, karantina/izolasyon üzerinden geçen süre ile travma sonrası stres belirtileri, kaygı belirtileri ve depresif belirtiler arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Düzenleyici değişkenlerden ise sadece Belirsizliğe Tahammülsüzlük seviyesi yüksek olan bireylerde karantina/izolasyon üzerinden geçen süre arttıkça travma sonrası stres belirtilerinin anlamlı olarak azaldığı bulunmuştur (β=-.03, t(173) = -2.59, p=.010, [LLCI=-.058, ULCI=-.008]). Son olarak da araştırmanın alan yazına katkısı, klinik doğurguları, sınırlılıkları ile gelecekte düzenlenecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler COVID-19 Salgını, karantina, izolasyon, verilen sosyal destek, risk faktörleri, koruyucu faktörler.

Özet (Çeviri)

Main purpose of this thesis is to observe the changes in post-traumatic stress, depressive and anxiety symptoms that individuals show after the quarantine/isolation process and to examine the protective and risk factors' role on this change. For this purpose, a preliminary study was conducted with 420 participants (%34.3 male, %65.5 female) to examine the psychometric properties of the 2-Way Social Support Scale's Turkish version. According to exploratory factor analysis that were performed on the data, the -Way Social Support Scale's Turkish version consists of two subscales: Receiving Social Support and Giving Social Support. The cronbach alpha coefficent values are .95 for the entire scale, .91 for the Receiving Social Support Subscale and .94 for the Giving Social Support Subscale. And the test-retest reliability coefficent is .94 (p<.001). Then, data were collected from 201 participants (57.7% female, 41.3% male) for the main study. The relationship between demographic variables, pandemic-related variables and outcome variables were calculated by Pearson Product- Moment Correlation Coefficent method. In order to test the main hypotheses of the current research, analyses were carried out using the Moderator Analysis Model 1 developed by Hayes with the PROCESS plugin. According to the results of these analyzes, there was no significant relationship between the time elapsed after quarantine/isolation and post- traumatic stress symptoms, anxiety symptoms and depressive symptoms. Among the moderator variables that were included in this study, it was found that only in individuals with a high level of intolerance to uncertainty, the symptoms of post-traumatic stress decreased significantly as the time elapsed after quarantine or isolation experience (β=-.03, t(173) = -2.59, p=.010, [LLCI=-.058, ULCI=-.008]). And lastly, the contribution of the research to the field, clinical contributions, limitations and suggestions for future research were presented. Key Words COVID-19 outbreak, quarantine, isolation, giving social support, risk factors, protective factors

Benzer Tezler

  1. Tez No

    688618

    COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19

    KAMIL ZARNISHANOV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN

  2. Tez No

    711037

    Pozitif psikoloji bağlamında sosyal medyada duygu ifade etme biçimleri: Facebook ve twitter karşılaştırması

    Ways of expressing emotions in social media in the context of positive psychology: Facebook and twitter comparison

    SİBİL CAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Halkla İlişkilerİstanbul Üniversitesi

    Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEHER ER

  3. Tez No

    832947

    An investigation into EFL instructors' self-efficacy beliefs and their self-reported practices during mandatory online teaching in Turkey

    Türkiye'de zorunlu çevrim içi öğretim sırasında yabancı dil eğitmenlerinin öz yeterlik inançları ve kendi bildirdikleri uygulamaları üzerine bir araştırma

    ALP ZÜBEYİR TEKGÜL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLDEN TÜM

  4. Tez No

    755741

    Teachers' attitudes towards online education during COVID-19 in the Turkish EFL context

    COVID-19 sürecinde Türkiye'deki İngilizce öğretmenlerinin uzaktan dil eğitimine karşı tutumları

    GONCA ERDOĞAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir Üniversitesi

    İngiliz Dili Öğretimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP KÖYLÜ

  5. Tez No

    795322

    COVID-19 pandemisinin tüketicilerin satınalma tutum ve davranışlarına etkileri

    Impacts of the pandemic COVID-19 towards the consumers' purchasing attitudes and behaviors

    BESTE BURCU KASAP

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İşletmeTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT SELİM SELVİ

Geri Dön