Erken Neolitik Dönem'de bireysel ve toplumsal kimliklerin belirlenmesi: Aşıklı Höyük'te toplumsal cinsiyet, yaş ve kesişen kimlikler
Detecting individual and collective identities during the Early Neolithic Period: Gender, age, and the intersectionality of identities at Aşıklı Höyük
- Tez No: 773163
- Danışmanlar: PROF. DR. MİHRİBAN ÖZBAŞARAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Aşıklı Höyük, Kimlik, Kimlik gelişimi, Kimlik inşası, Neolitik Dönem, Sosyal kimlik, Süs eşyaları, Toplumsal cinsiyet, Yaşam, Yaşam değerleri, Aşıklı Tumulus, Identity, Identity development, Identity formation, Neolithic Period, Social identity, Ornaments, Gender, Life, Life values
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Öncesi Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Güneybatı Asya'da Neolitikleşme süreci, topluluklar için yeni sosyo-ekonomik organizasyon biçimleri meydana getiren uzun erimli bir süreçtir. Bu sürecin biyokültürel sonuçları içinde mekansal ilişkilerde, demografik yapıda, iş bölümünde ve bireysel ve kolektif ölçekte sosyal roller ile kimliklerde dönüşümler yer alır. Erken Neolitik Dönem'de toplumsal cinsiyet ve yaş ile ilişkili kimliklerin günlük aktivitelerle ilişkisini ve kimliklerin materyal kültürle nasıl ifade edildiğini anlamayı amaçlayan bu çalışma, Orta Anadolu'da yer alan Aşıklı Höyük (MÖ kal. 8350-7350) yerleşmesini bir vaka incelemesi olarak ele alarak arkeolojik veride kimliklerin nasıl bir teorik ve metodolojik yaklaşımla ele alınabileceği sorusuna katkı sunmaktadır. Metodolojik olarak, kimliği beden ve materyal kültürün ilişkisel bir biçimde meydana getirdiği ve yaşam döngüsü içerisinde dönüşen bir kavram olarak ele alan bir yaklaşımla, bu çalışma feminist teoriden beslenen bir toplumsal cinsiyet arkeolojisi anlayışıyla Aşıklı Höyük örneği üzerinden farklı kimlikler arasındaki kesişimlere odaklanmaktadır. Biyoarkeolojik veriler, ölü gömme uygulamaları ve kişisel süs eşyaları gibi mezar buluntularının teknolojik ve kullanım izi analizlerinden elde edilen sonuçların karşılaştırmalı bir okumasına dayalı olarak bu çalışma ile Erken Neolitik Dönem'de materyal kültür, etkileşim, mekansal ilişkiler ve üretim-tüketim pratiklerinin kimliklerin oluşumunda merkezi bir rol oynadığı önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
During the longue durée process of Neolithisation in Southwest Asia, the early sedentary communities underwent socio-economic and biocultural transformations. These include changes in human-space interactions, demography, division of labor, and the emergence of new social roles and identities on individual and collective scales. Through the case study of Aşıklı Höyük (8350-7350 cal BCE) in Central Anatolia, this study aims to unravel the relationship between the daily activities of the inhabitants of the site and identities of gender and age, and how identities were manifested through elements of material culture. Furthermore, this study aims to contribute to the contextual and data-driven methodologies in studying past identities. Thus, the focus is on detecting the intersections between different layers of identities at Aşıklı Höyük with a gender archaeology approach, rooted in feminist theories that understand identity as a concept constituted by the relations between bodies and material culture. Based on comparisons between different datasets (bioarchaeological data, mortuary customs, and grave goods), supplemented with the technological and use-wear analyses of the beads found in funerary contexts, this study suggests that material culture, interaction, spatial relations, and production and consumption practices formed a basis for the construction of multi-layered identities during the Early Neolithic Period.
Benzer Tezler
- Tarihsel bağlamda kadının doğurganlık hakları ve Cumhuriyet Türkiyesi örneği
Women's reproductive rights in historical context: The case of Republican Türkiye
AHMET YILMAZ
Doktora
Türkçe
2025
Türk İnkılap TarihiDokuz Eylül ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİ ÇAKMAK
- Aşıklı Höyük boncukları: Tipoloji, tanım ve sosyal açıdan değerlendirme
Aşıklı Höyük beads: Descriptive variables and social aspects
SERA YELÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Arkeolojiİstanbul ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİHRİBAN ÖZBAŞARAN
- Neolitik Dönem'den Tunç Çağı'nın sonuna kadar Kıyı Ege'de liman yerleşimleri
The port settlements in the Coastal Aegean from the Neolithic Period to the end of the Bronze Age
İREM AYVAZ
- Neolitik Dönem'de Keçiçayırı yerleşmesi
Keçiçayırı Settlement in the Neolithic Period
ŞEMSETTİN AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ArkeolojiBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ SARI
- Neolitik Dönem'de Batı Anadolu'da Melos/Mılos Ve Gıalı kökenli obsidyenin yayılımı
The spread of Obsidian Originating from Melos/Milos and Giali in Western Anatolia during the Neolithic Period
GÜNAY DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN AKDENİZ