Sağlık bilimlerinde araştırma verilerinin yönetimi: Hacettepe Üniversitesi lisansüstü öğrencilerinin farkındalıklarının değerlendirilmesi
Research data management in health sciences: assessment of Hacettepe University graduate students' awareness
- Tez No: 772795
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜR KÜLCÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgi ve Belge Yönetimi, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Lisansüstü öğrenciler, Sağlık verileri, Veri okuryazarlığı, Veri yönetimi, Awareness, Postgraduation students, Health data, Data literacy, Data management
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmalarda bütçeden en büyük payı veri toplama çalışmalarının alması nedeniyle fon sağlayan kuruluşların verinin yeniden kullanımı beklentisi artmakla birlikte, araştırma verilerinin yönetimi uygulamaları giderek önem kazanmaktadır. Sağlık araştırmalarında elde edilen verilerin paylaşımı ve yeniden kullanımı uluslararası düzeyde ekonomik ve bilimsel olarak önemli bir güç haline gelmiştir. Ancak özellikle sağlık verilerinin yaşam döngüleri boyunca iyi yönetilmesi, veri kaynaklarının sürdürülebilir olması ve ihlallere karşı koruma sağlanması için başarılı veri yönetim uygulamaları oldukça önemlidir. Bu amaçla araştırma verilerinin yönetimi ve verinin yeniden kullanımı ile ilgili kapsamlı politikalar belirlemek kadar önemli olan bir diğer konu araştırmacılara veri okuryazarlığı becerilerini geliştirebilmeleri için eğitim imkanlarının sunulabilmesidir. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'ne kayıtlı öğrencilerin veri yönetim alışkanlıkları, eğitim ihtiyaçları ve veri paylaşımı hakkındaki düşünceleri ile ilgili mevcut durum ortaya koyulmuştur. Ayrıca ders programlarında veri okuryazarlığı becerilerini geliştirebilecek içerikler olup olmadığı incelenmiştir. Paralel karma desende tasarlanan araştırmanın nicel kısmında katılımcılara 31 soruluk bir anket uygulanmıştır. Ankete 140 kişi katılmış olup anketten elde edilen bulgulara göre eğitim ihtiyaçlarının özellikle verinin yeniden kullanımı ve telif hakları ile veriye atıf konularında yüksek olduğunu belirtmişlerdir. Verilerini paylaşma konusunda istekli olmalarının yanı sıra paylaşımın önündeki en büyük engelin etik ihlal olabileceği düşüncesi olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmanın nitel kısmında ise enstitüye bağlı programların ders programları incelenerek bilimsel bir araştırmayı planlama, yürütme ve raporlama becerilerini geliştirmeyi hedefleyen derslerin içerikleri tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. İçerikler veri yönetimi uygulamaları bakımından incelendiğinde yeterli olmadığı görülerek eğitim programlarına veri okuryazarlığı içerikleri eklenmesi önerisinde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Since data collection activities take the largest share of the budget in research, the expectations of funding organizations for data reuse are increasing, and research data management practices are becoming increasingly important. Sharing and reuse of data gathered in health research has become an important economic and scientific force at the international level. However, successful data management practices are especially important to manage health data well throughout their lifecycle, to ensure the sustainability of data resources and to protect against data breaches. For this purpose, as important as setting comprehensive policies on research data management and data reuse is the provision of training opportunities for researchers to develop data literacy skills. In this study, the current situation of the data management practices, training needs and views about data sharing of students in Hacettepe University Institute of Health Sciences was revealed. In addition, it was examined whether there are contents that can improve data literacy skills in the curriculum. In the quantitative part of the parallel mixed designed research, a questionnaire consisting of 31 questions was conducted to the participants. 140 respondents participated in this study, and according to the findings obtained from the survey, their training needed improvement especially in data reuse, copyright and data citation. Although they are willing to share their data, they think that the biggest barrier to sharing may be ethical violations. In the qualitative part of the study, the curricula of the programs affiliated to the institute were examined and the contents of the courses aiming to develop the skills of planning, conducting and reporting a scientific research were examined by thematic analysis method. When the contents were examined in terms of data management practices, most were found to be not sufficient, and it was suggested that data literacy should be added to the curricula.
Benzer Tezler
- Gestasyonel diyabetli kadınlara diyabet yönetimine ilişkin hemşire tarafından verilen web tabanlı danışmanlık hizmetinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of the web-based nursing counseling service provided to gestational diabetic women
ŞAHİKA ŞİMŞEK ÇETİNKAYA
Doktora
Türkçe
2018
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN KOÇ
- Managing clinical research using fair digital objects on blockchain
Blokzincir üzerinde fair dijital nesneleri kullanarak klinik araştırmaların yönetilmesi
ŞEYMA CİHAN
Doktora
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN ÖZSOY
PROF. DR. OYA DENİZ BEYAN
- Hemşirelik öğrencilerine iki farklı gerçeklik düzeyi ile verilen simülasyon temelli eğitimin postpartum hemoraji yönetimi becerileri üzerine etkisi
The effect of simulation-based education given to nursing students with two different levels of reality on their postpartum hemorrhage management skills
YILDA ARZU ABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık EğitimiHacettepe ÜniversitesiSağlık Bilimlerinde Simülasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM YÜCEL ÖZÇIRPAN
- Hastanelerde ISO 9000 uygulamaları ve hastanelerin finansal göstergelerine etkisi üzerine bir araştırma
A study on the ISO 9000 practices in hospital sector and the effects on the fiscal indicators of the hospitals
HACI MURAT ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Sağlık Kurumları YönetimiHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇETİN AKAR
- Bir sağlık işletmesinde çalışan hemşirelerin motivasyonlarını etkileyen faktörlere ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Nurses views in regard to the factors motivating them in the hospital
BİRSEN EYÜPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜHEYLA ABAAN