Türk runik harfli metinlerde söz yapımı
Word formation in Turkic runic texts
- Tez No: 772448
- Danışmanlar: PROF. DR. ERHAN AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Biçimbilim, Dil bilgisi, Dil bilim, Runik alfabe, Söz dizim, Söz yapımı, Türkler, Yazıtlar, Morphology, Grammar, Linguistics, Runik alphabet, Syntax, Word formation, Turks, Inscriptions
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk runik harfli metinlerde söz yapımını inceleyen bu çalışmada altı yazıt bölgesi (Moğolistan, Yenisey, Kırgızistan, Dağlık Altay, Çin bölgeleri ve Kâğıda yazılı olanlar) belirlenmiştir. Yazıt bölgelerinin listeleri çalışmada verilmiş ve bu listelerden hareketle veri malzemesi oluşturulmuştur. Buradan elde edilen yazılı veriler dört ana başlık altında söz yapımı açısından değerlendirilmiştir. İsimden isim, isimden fiil, fiilden isim ve fiilden fiil ana başlıkları altında değerlendirilen veriler, örnekleri ve ilgili yazıtın bilgisi de verilerek söz yapımı süreçleri oluşturulmuştur. Türk runik harfli metinlerin yazılı ilk metin olmalarından dolayı sözlükselleşme süreçlerinden ziyade mevcut sözcük ögelerinin bilhassa ileri öge özelliği taşıyanların kök hâlinin tanılanamadığı örneklerde söz yapım süreçleri değerlendirilirken sözcüğün etimolojik süreçleri de ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, six inscription regions (Mongolia, Yenisei, Kyrgyzstan, Mountainous Altai, Chinese regions and those written on paper) were identified. The lists of the inscription regions were given in the study and data material was created based on these lists. The written data obtained here were evaluated under four main headings in terms of word construction. The data evaluated under the main headings of noun from noun, verb from noun, noun from verb, noun from verb and verb from verb were formed by giving examples and information about the relevant inscription. Due to the fact that the Turkish runic texts are the first written texts, the etymological processes of the word were also discussed while evaluating the word formation processes in the examples where the root form of the existing lexical elements, especially those with advanced element characteristics, could not be identified, rather than the lexicalization processes.
Benzer Tezler
- Yenisey yazıtlarında isim yapımı
Noun formation in the yenisei inscriptions
İSMAİL MANTIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKARTÜRK KARAHAN
- Uygur Kağanlığı dönemi yazıtlarında söz yapımı
Words formation in the Uighur Khanate inscriptions
BURHAN SEVİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. ERHAN AYDIN
- Runik harfli Türkçe metinlerde çok anlamlılık
Polysemy in Turkic texts with Runic letter
RABİA SARAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERYAL KORKMAZ
- Байыркы түрк (руникалык) жазма эстеликтеринин тилинин фонетикасы
Eski Türk yazıtlarının ses özellikleri
TİLEK ŞARŞENBEK UULU
Yüksek Lisans
Kırgızca
2015
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURDİN USEEV
- Tarihsel arka planı ile Türkiye Türkçesinde çatı
Başlık çevirisi yok
MEHMET FATİH KIRMALI
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACI İBRAHİM DELİCE