A preliminary prioritization framework of seismic safety for historical structures in Türkiye
Türkiye'deki tarihi yapılar için sismik güvenliğin ön önceliklendirme çerçevesi oluşturulması
- Tez No: 771679
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL ASKAN GÜNDOĞAN, PROF. DR. MURAT ALTUĞ ERBERİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Sismik güvenlik, Tarihi yapılar, Yığma yapılar, Çok kriterli karar verme, Seismic safety, Historic structures, Masonry buildings, Multi criteria decision making
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihi yapılar, ülkelerin kültürel kimliğinin temelini oluşturdukları için büyük önem taşımaktadır. Bu yapılar arasından sismik olarak aktif bölgelerde bulunanlar, yapıldıkları tarihten itibaren birçok depreme maruz kalmıştır. Bu sismik etkiler nedeniyle tarihi yapılar sürekli olarak ciddi hasar ve çökme riski altındadır. Tarihi yapılar, daha gelişmiş bilimsel yapım yöntemlerinin ve sismik dayanım yönetmeliklerinin geliştirilmesinden önce, çoğunlukla yığma yapılar olarak inşa edilmişlerdir. Ancak, yığma yapılar, sürdürülebilirlik, dayanıklılık, güvenlik, görünüm ve geniş uygulama alanları açısından hala önemini korumaktadır. Türkiye'de büyük deprem tehlikesi altında bulunan binlerce tarihi yapı bulunmaktadır. Bu nedenle, tarihi yapıların sismik güvenliğin hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirilmesi için pratik bir yaklaşım gereklidir. Bu çalışmada seçilen yaklaşım, çok kriterli karar analizi yöntemleridir. Bu çalışmada, tarihi yapıların zarar görebilirlik değerlendirmesi için kapsamlı modelleme ve analiz yaklaşımlarının uygulanmasını gerektirmeyen ön bir sismik güvenlik önceliklendirme çerçevesi önerilmiştir. Bu en basit çerçeve kullanılarak yapıların önceliklendirilmesi ile erken önlem alınması ve ileride yapılacak detaylı çalışmalar için daha seçici olunması amaçlanmaktadır. Burada sunulan çerçeve, tarihi yığma yapıların sismik güvenliğinin jeolojik, sismolojik, yapısal ve sosyal parametreleri dikkate alarak değerlendirmektedir. Bu tezde, Türkiye'de toplam 250 farklı tarihi yapı seçilmiştir ve sismik güvenlik açısından değerlendirilmiştir. Ülkedeki tarihi yapıların sismik güvenliğine ilişkin kapsamlı bir çalışma sağlayan veri setinde Türkiye'nin hemen hemen tüm şehirleri yer almaktadır. Bu veri setinde kilise, cami, han, kule gibi çeşitli yığma yapılar yer almaktadır. Bir vaka çalışması olarak, ileri sürülen çerçeve seçilen bu yapılara uygulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Historical structures have great importance since they form the basis of cultural identity of countries. Among these structures, those located in seismically active regions have been exposed to many earthquakes since they were built. Due to these seismic effects, historical structures are under constant risk of severe damage and collapse. Historical structures are mainly constructed as masonry structures prior to the development of more advanced and scientific construction methods and seismic resistance provisions. However, masonry construction is still important from the points of sustainability, durability, safety, appearance, and wide range of applications. There are thousands of historical structures located in Türkiye under considerable seismic hazard. Hence, a practical approach is necessary to receive a rapid and effective evaluation of the seismic safety. The approach selected in this study is the multi-criteria decision analysis methods. In this study, a preliminary seismic safety prioritization framework is proposed which does not require the application of extensive modeling and analysis approaches for assessment of historical structures in terms of seismic safety. Using this simplest framework, prioritization of the structures is aimed to take early precautions and to be more selective for future detailed studies. The framework presented herein evaluates the seismic safety of historical structures considering geological, seismological, structural and social parameters. In this thesis, a total of 250 different historical structures in Türkiye are selected and evaluated in terms of seismic safety. Almost all the cities of Türkiye are included in the dataset which provides an extensive study of the seismic safety of the historical structures in the country. In this dataset, various types of masonry structures such as churches, mosques, inns, and towers are included. As a case study, the proposed framework is applied to the selected historical structures.
Benzer Tezler
- Bina tipi taşıyıcı sistemlerde bir yapı sağlığı izleme yöntemi önerisi: Basitleştirilmiş sayısal model ve hasar tespit algoritması
A structural health monitoring method proposal for building-type structural systems: Simplified numerical model and damage detection algorithm
EMRE GÖNÜLCÜ
Doktora
Türkçe
2026
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN ORAKDÖĞEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ANIL DİNDAR
- An it investments assessment framework in textile production from a digital sustainability perspective
Dijital sürdürülebilirlik perspektifinden tekstil üretiminde bir BT yatırım değerlendirme çerçevesi
ELİF CAN EDGE KURTUL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiAkıllı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT LEVENT DEMİRCAN
- Makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemleriyle kentsel taşkın riskinin çok boyutlu değerlendirilmesi
A multidimensional assessment of urban flood risk using machine learning and deep learning methods
GÜLŞAH KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ BEKTAŞ BALÇIK
- Yurt dışı tesis kurma yatırımları: Aralık değerli sezgisel bulanık ahp ve edas entegre yöntemi ile analizi
Investments of foreign facility establishment: Analysis interval-valued intuitionistic fuzzy ahp and intuitionistic fuzzy edas
SİBEL TEMÜRLENK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Afet odaklı kentsel dönüşüm kapsamında dönüşüm alanlarının belirlenmesi ve önceliklendirilmesi: Akşehir örneği
Determining and prioritizing regeneration areas within the scope of disaster-oriented urban regeneration: Sample of Akşehir
MURAT FERİT ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaKonya Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN SERDAROĞLU SAĞ