Bulanık mantığın yeni fiziği betimlemedeki rolü ve felsefeyle ilişkisi
The role of fuzzy logic in description of new physics and its relationship with philosophy
- Tez No: 767480
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET VURAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Bulanık mantık, Felsefe, Fizik, Kuantum fiziği, Modern fizik, Yeni fizik, Fuzzy logic, Philosophy, Physics, Quantum physics, Modern physics, New physics
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern fizik ile bu fiziğe eşlik eden geleneksel felsefenin ontolojik ve epistemolojik düşüncesi birbirini karşılıklı olarak şekillendirmiştir. Bu şekillendirmeyi mümkün kılan da klasik mantığın temel ilkeleri olmuştur. Zira modern bilim, bu ilkelere dayalı olarak etkinlikte bulunmuş, bu bilime eşlik eden geleneksel felsefenin ontolojik ve epistemolojik düşüncesi de genel itibarıyla bu ilkeler bağlamında varlık bulmuştur. Fakat mantık alanında yaşanan gelişmelerle birlikte ortaya çıkan yeni mantık sistemleri, varlığa ve bu varlığa dair bilgi edinme etkinliğinde yeni bir düşünce biçimini mümkün kılan yorumların varlığına olanak sağlamıştır. Bizim açımızdan bu olanağı yaratan önemli bir mantık sistemi bulanık mantık teorisi olmuştur. Varlık ve varlığa dair bilgi edinme etkinliğinde yeni bir mantıksal düşünce biçimini teşvik eden önemli bir gelişme de kuantum fiziğinin ortaya çıkışı olmuştur. Zira kuantum kuramının belirsizliği bir ilke olarak konumlandırmasına paralel olarak bulanık mantık da belirsizliği tüm bilgi süreçlerine dâhil etmiş, belirsizliği kaçınılması gereken bir durum olarak değil aksine değerlendirilmesi gereken bir durum olarak yapısına almıştır. Bununla birlikte bilim ve mantık alanında ön plana çıkan belirsizlik kavramı, modern felsefeden bir kopuşu gerçekleştirmeye çalışan yeni düşünceler bağlamında felsefi etkinliğin de dayanağı konumuna gelmiştir. Bu bakımdan bulanık mantık, kuantum fiziği ve modern sonrası felsefe arasındaki ilişkinin irdelenmesi mümkün hale gelmiştir. Bu bağlamda çalışmamızda öncelikle bulanık mantığın, kuantum fiziğini betimlemesindeki rolü gösterilmeye çalışılmış daha sonra da bu rol dikkate alınarak bulanık mantığın felsefede ontoloji ve epistemoloji alanında bir öngörü sağlayabilir olup olamayacağı soruşturulmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The ontological and epistemological thinking of modern physics and the traditional philosophy accompanying this physics have shaped each other. It was the basic principles of classical logic that made this shaping possible. Because modern science has been active based on these principles, and the ontological and epistemological thought of traditional philosophy that accompanies this science has generally found its existence in the context of classical logic principles. However, the new logic systems that emerged with the developments in the field of logic have enabled the existence of interpretations that can enable a new way of thinking in the activity of acquiring knowledge about existence and this existence. From our point of view, an important logic system that gave rise to this possibility has been the theory of fuzzy logic. An important development that encouraged a new logical way of thinking in the activity of acquiring knowledge about existence and existence was the emergence of quantum physics. Because, parallel to quantum theory's positioning of vagueness as a principle, fuzzy logic has also included vagueness in all information processes, and it has taken vagueness into its structure not as a situation to be avoided but as a situation to be evaluated on the contrary. The concept of vagueness, which has come to the fore in the field of science and logic, has also become the basis of philosophical activity in the context of new ideas that try to make a break from modern philosophy. In this respect, it has become possible to examine the relationship between fuzzy logic, quantum physics and post-modern philosophy.
Benzer Tezler
- Bulanık mantık
Fuzzy logic
İBRAHİM KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
FelsefeDicle ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZIM HASIRCI
- Sezgisel bulanık mantığın çok kriterli karar verme sürecinde yeni bir yöntem ile uygulaması
Application of intuitionistic fuzzy logic with a new method in multi criteria decision making process
FERİDE TUĞRUL
Doktora
Türkçe
2021
MatematikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÇİTİL
- Sosyal bilimler alanında kullanılmak üzere tip-1 ve tip-2 bulanık mantığın likert ölçeğe uyarlanarak web tabanlı çalışan yeni bir sistem gerçekleştirilmesi
Implementation of a web-based new system by adapting the type-1 and type-2 fuzzy logic to likert scales to be used in social sciences field
MESUT BIYAN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimCumhuriyet Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜDAVERDİ BİRCAN
- Genetik algoritma ile bulanık kural kümesinin otomatik olarak oluşturulmasında yeni bir yaklaşım
A new approach for automatic creation of fuzzy rule set by using genetic algorithm
ERSİN KAYA
Doktora
Türkçe
2014
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSelçuk ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ARSLAN
- Nötrozofik mantığın görüntü bölütleme ve örüntü tanıma alanlarındaki yeni uygulamaları
Novel applications of neutrosophic logic in the fields of image segmentation and pattern recognition
YAMAN AKBULUT
Doktora
Türkçe
2018
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiFırat ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR ŞENGÜR