Samsun Azot Sanayi (TÜGSAŞ) ve Karadeniz Bakır İşletmeleri (KBİ) çevresindeki tarım topraklarında ağır metal birikiminin toprakların bazı biyolojik özellikleri üzerine etkisi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 76660
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ ARCAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ağır metaller, Fabrikalar, Samsun, Toprak, TÜGSAŞ, Çevre kirliliği, Heavy metals, Factories, Samsun, Soil, Turkish Fertilizer Industry Co. Inc., Environmental pollution
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Samsun Azot Sanayi (TÜGSAŞ) ve Karadeniz Bakır İşletmeleri (KBİ) çevresindeki topraklara fabrikaların baca emisyonlarından kaynaklanabilecek iz element ve ağır metal (Fe, Cu, Zn, Mn, Cd, Pb, Ni, Co, Cr, As, Se, Mo) birikiminin, toprakların bazı biyolojik özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, TÜGSAŞ ve KBİ merkez kabul edilerek Güney, Güneydoğu ve Doğu yönlerinden fabrikalardan 50 km mesafeye kadar 0-5 cm, 5-15 cm ve 15-30 cm derinliklerden toprak örneklemesi yapılmıştır. Araştırma topraklarıma ağır metal kapsamlarını belirlemek amacıyla, toplam Fe, Cu, Zn, Mn, Cd, Pb, Ni, Co, Cr, As, Se, Mo ve DTPA ile ekstrakte edilebilir Fe, Cu, Zn, Mn, Çd, Pb, Ni kapsamları belirlenmiştir. Aynı topraklarda karbondioksit üretimi, üreaz, asit fosfataz, alkali fosfataz ve katalaz enzim aktivitelerinin miktarları saptanmış, bu biyolojik özelliklerin toprak özellikleri ve ağır metaller ile olan ilişkileri araştırılmıştır. TÜGSAŞ ve KBİ çevresindeki tarım topraklarında, fabrikaların baca emisyonlarından kaynaklanan ağır metallerden Cu, Ni, Zn, Pb, As ve kısmen de Cd'nin fabrikalar merkez olmak üzere yaklaşık 10 km mesafeye kadar tarım topraklarını etkisi altında bulundurduğu belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan yüzey topraklarında, fabrikalara yaklaştıkça artan asitleşme eğiliminin bulunduğu saptanmıştır. TÜGSAŞ ve KBİ'nin baca emisyonlarından salınan ve topraklarda kirlilik oluşturan ağır metallerin yüksek konsantrasyonlarının karbondioksit üretimi, üreaz, fosfataz ve katalaz aktivitesi üzerine olumsuz etkilerinin bulunduğu saptanmış, fabrikalara yaklaştıkça toprakların biyolojik özelliklerinde önemli düzeyde azalmanın (p <0,01) olduğu belirlenmiştir. Fabrikalara yaklaştıkça toprakların biyolojik özelliklerinde meydana gelen düşmede, başta organik madde olmak üzere toprak özelliklerinin de etkili olduğu saptanmıştır. Kirlilik oluşturan ağır metallerin araştırma topraklarının biyolojik özelliklerinde oluşturduğu engellemenin Pb > Zn > As > Ni > Cu > Cd sırası şeklinde olduğu ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda, toprakların biyolojik özelliklerini olumsuz yönde etkileyen faktörlerin, topraklara ağır metal bulaşması ve değişen toprak özelliklerinin olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this research, the effects of trace elements and heavy metals (Fe, Cu, Zn, Mn, Cd, Pb, Ni, Co, Cr, As, Se, Mo) accumulation emitted by chimney emissions on some biological properties of the soils around the Samsun Nitrogen Industry (SNI) and Black Sea Copper Administration (BSCA) were investigated. For this purpose, SNI and BSCA were assumed as the center and sample soil from 3 different dept such as follows 0-5 cm, 5-15 cm and 15-30 cm were taken by aid of appropisite sample techniques throughout South, South East and East of the center subject to limit 50 kilometers each directions. For the purpose of determining the contents of heavy metals of sample soil, total Fe, Cu, Zn, Mn, Cd, Pb, Ni, Co, Cr, As, Se, Mo and extractable Fe, Cu, Zn, Mn, Cd, Pb, Ni by means of DTPA have been defined. In addition CO2 production and activity levels of urease, acidic phosphatase, alkaline phosphatase and catalase were fixed, relationship among heavy metals, biological properties and soil properties have been observed. It is established that Cu, Ni, Zn, Pb, As and partly Cd sourced by chimney emissions affect cultivated area throughout the 10 kilometers from center in the research area. Tendency of acidity has been increased into the used surface soil where coming close to the factories. It is fixed that high level of heavy metals, emitted by the chimney emissions and caused to the soil pollution, have adverse effects on C02 production and activity levels of Urease, Phosphatase, and Catalase. Biological properties of soil samples significantly diminished (p <0,01) where coming close to the factories. Soil properties (especially organic matter contents) resulted in decrease in biological properties of the soils where coming close to the factories. Inhibition order caused by heavy metals on the biological properties of soils was evaluated as follows: Pb > Zn > As > Ni > Cu > Cd. Hence, it was suggested that factors which have adverse effects on the biological properties of the soils are the heavy metal contamination into the soils and the variations in the soil properties.
Benzer Tezler
- Samsun ekolojik şartlarında yetiştirilen arpanın tane verimi ile bazı karakterlerine azot, fosfor ve potasyumlu gübrelerin etkileri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NİHAT BULANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. COŞKUN KÖYCÜ
- Samsun koşullarında iki farklı horoz ibiği (Amaranthus sp.) çeşidinin azot ihtiyacının ve bazı özelliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NEVZAT GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ ACAR
- Azot ve tepe kırımı yüksekliğinin burley tütününün (Nicotiana tabucum l.) verimi ve bazı kalite özelliklerine etkisi
Başlık çevirisi yok
SELİM AYTAÇ
Doktora
Türkçe
1996
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER ESENDAL
- Farklı dikim zamanı ve değişik azot dozlarının, Samsun'da çiftçi şartlarında, patatesin (solunum tubarosum L.) yumru verimi ve bazı özelliklerine etkileri üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER ESENDAL