Arpada (Hordeum vulgare L.) kimyasal mutagen uygulaması ile herbisite dayanıklı hatların geliştirimesi
Development of herbicide resistant barley (Hordeum vulgare L.) lines through chemical mutations
- Tez No: 761939
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL HALİLOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Biyoteknoloji, Genetik, Agriculture, Biotechnology, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Arpa, Embriyo kültür teknikleri, Mutasyon, Sodyum azid, Çimlenme, Barley, Embryo culture techniques, Mutation, Sodium azide, Germination
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Arpa, tarım sektörünün gelişmesinde önemli rol oynayan ve buğday, mısır ve çeltikten sonra dördüncü sırada yer alan en önemli tahıl bitkilerinden birisidir. Bu araştırmada, sodyum azid (SA) kimyasal mutageni kullanılarak ıslah programlarında kullanılabilecek herbisite toleranslı yeni hatlar elde etmek veya yeni bir çeşit geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada iki farklı yöntem kullanılmiştır. Yöntem: Birinci yöntem in vitro mutagenesis olmuştur. Bu yöntemde farklı SA konsantrasyonlarının olgun embriyo kültürü üzerindeki etkisi araştırılmıştır. İkinci yöntemde ise mutagenler tüm tohuma uygulamış ve yapılan uygulamaların etkisi hem kontrollü koşullarda hem de tarla koşullarında değerlendirilmiştir. Bulgular: Elde edilen verilere göre SA uygulaması kallus oluşum (KO) oranını (%), eksplant sayısına göre cevap veren embriyogenik kallus (ESCEK) oranını (%), embriyogenik kallus sayısına göre cevap veren embriyogenik kallus (EKSCEK) oranını (%) ve rejenerasyon etkinliğini etkilemiştir. Sodyum azidin etkisi, özellikle yüksek konsantrasyonlarda daha belirgin olmuştur. Sodyum azid konsantrasyonlarındaki artışa bağlı olarak çalışmada incelenen özelliklerin oluşum hızı genel olarak azalmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, incelenen tüm özellikler için çeşit, süre ve konsantrasyon yönünden önemli (p<0,05) farklılıklar elde edilmiştir. Sodyum azid konsantrasyonundaki ve uygulama süresindeki artış çimlenme hızını, çimlenme gücünü, çimlenme yüzdesini, fide boyunu, kök uzunluğunu ve kök sayısını olumsuz yönde etkilemiştir. Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda arpa olgun embriyo kültüründe düşük mutagen konsantrasyonlarının kallus oluşumu ve rejenerasyon kapasitesini belirlemede en önemli faktör olduğu belirlenmiştir. Genel olarak incelenen tüm değerler, yüksek doz ve sürede sodyum azid konsantrasyonlarının uygulanması sonucunda azalmıştır. Ayrıca sonuçlar, artan mutagen konsantrasyonları ile azalan tohum çimlenmesi arasında doğrusal bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Purpose: In this study, it was aimed to obtain new herbicide-tolerant lines or develop a new variety that can be used in breeding programs by using sodium azide (SA) chemical mutagen. Method: The first method was in vitro mutagenesis. In this method, the effect of different sodium azide concentrations on mature embryo culture were investigated. In the second method, mutagens were applied to the whole seed and the effects of the applications were evaluated both in controlled and field conditions. Findings: According to the data obtained, SA application shows affected the callus induction rate, embryogenic callus rate, responded embryogenic callus rate and regeneration efficiency. The effect of SA was more pronounced, especially at higher concentrations. According to the results obtained, significant differences were obtained in terms of variety, duration and concentration for all the examined traits. An increase in SA concentration and soaking time adversely affected germination rate, germination strength, germination percentage, seedling height, root length and root number. Results: Depending on the increase in sodium azide concentrations, the rate of formation of the properties investigated in the study decreased in general. As a result of this study, it was determined that low mutagen concentrations in barley mature embryo culture were the most important factor in determining callus formation and regeneration capacity. In general, all values studied decreased as a result of the administration of high dose and duration sodium azide concentrations. In addition, the results revealed a linear relationship between increasing mutagen concentrations and decreasing seed germination.
Benzer Tezler
- Bor stresine karşı sistein amino asitinin arpada (Hordeum vulgare L.) direnç kazandırmaya etkisi
The effect of cysteine amino acid to gaining resistance in barley (Hordeum vulgare L.) against to boron toxicity
AHSEN MERVE AKYÜREK
- Arpada farklı dozlarda vermikompost uygulamalarının verim ve kalite parametreleri üzerine etkilerinin araştırılması
Researching the effects of different doses vermicompost applications on yield and quality parameters of barley
NİHAL CEREN ALICI SUNGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatAnkara ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN NAMLI
- Organofosforlu pestisitlerin arpa bitkisi (Hordeum vulgare L.) ve zebra balığı (Danio rerio) üzerindeki in vitro genotoksik etkilerinin comet testi ile araştırılması
Investigation of in vitro genotoxic effects of organophosphorus pesticides in barley (Hordeum vulgare L.) and zebrafish (Danio rerio)
TUBA AKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
BiyolojiMarmara ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN GÜLSOY
YRD. DOÇ. DR. YILDIZ AYDIN
- Farklı oranlarda yem bezelyesi (Pisum sativum L.) ve arpa (Hordeum vulgare) karışımlarının silolama ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination the properties of silaged feed peas (Pisum sativum L.) and barley (Hordeum vulgare) mixtures at different rates under Diyarbakir conditions
YILDIZ AYKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
ZiraatDicle ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL SARUHAN
- Bazı mikrobiyal gübre çeşitlerinin arpanın ot verimi ve kalitesi üzerine etkileri
Effects of some microbial fertilizer types on barley hay yield and quality
YAKUP CAN EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FIRAT ALATÜRK