Geological system analysis for mineral exploration in sedimentary basins by using spaceborne imaging systems: An imaging radar case study for the Kalecik-Hasayaz basin, Ankara-Turkey
Uzay görüntüleme sistemleri kullanarak, sedimentar havzalarda mineral yataklarının araştırılması için jeolojik sistem analizi: Örnek bir radar görüntüleme çalışması, Kalecik-Hasayaz, Ankara-Türkiye
- Tez No: 76098
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASUMAN G. TÜRKMENOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ankara-Kalecik-Hasayaz, Görüntüleme sistemleri, Jeoloji, Mineral yatakları, Radar, Uzay, Ankara-Kalecik-Hasayaz, Imaging systems, Geology, Mineral deposits, Radar, Space
- Yıl: 1998
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uydu teknolojisi bazlı uzaktan algılama; çalışma sahasının (Kalecik- Hasayaz baseni) jeolojik gelişimini analiz etmek de önemli.bir bilgi ve yaklaşım katkısı sağlamıştır. Çalışma alanındaki jeolojik süreçlerin gelişimlerini tam olarak ifade edebilmek ve bu yaklaşımı somutlaştırmak için bir jeolojik çalışma sistemi tasarlanmıştır. Bunun ana stratejisi; her bir tanıtıcı sahanın (test zonları olarak tanımlanan) topografik, fizyografik, mineralojik, yapısal, stratigrafik ve jeolojik parametrelerini belirlemektir. Çalışmanın metodu, Radar ve optik uydu veri entegrasyonunun jeo- mekansal bilgi analizidir. Radar tekniği çalışma alanının jeolojik haritalanmasında özel anlamda kullanılmıştır. vıAslantaş formasyonunun kırmızı renkli akarsu kırıntıları, Hançılı formasyonunun kilce zengin çökeltileri, Sevrantepe formasyonunun jips fasiyesi ve Büyük Hacıbey formasyonunun alüvial yelpaze ortamına ait kırıntılı kayaçları uydu görüntüsü üzerinde renk farklılıklarına göre ayırt edilmiştir. Spektral (tayf) bilgi, özellikle renk yoğunlaşmaları esası temel alınarak Hançılı formasyonunun kayaç fasiyeslerini ve ana jeolojik formasyonları ayırtlamada kullanılmıştır. Bunlar“görüntü formasyonları”ve“görüntü fasiyesleri”olarak tanımlanmışlardır. Diğer taraftan, kayaç birimlerinin lito-fiziksel özellikleri Radar görüntüsünün mekansal imzaları kullanılarak belirlenmiş ve jeolojik formasyonlar tespit edilmiştir. Bentonit içeren smektitçe zengin lito-fasiyesler ve ilintili kayalar TM optik bantların spektral (tayf) özellikleri kullanılarak ayırtlanmıştır. Bu yöntemde, bant oranlamaları kullanılarak bir renkli oran bileşiği oluşturulmuş ve kayaç birimleri renk farklılaşmaları ile karakterize edilmiştir. Zenginleştirilmiş radar ve optik uydu görüntülerinin üç boyutlu ve plan görünüşleri kullanılarak özellikli arazi şekilleri ve yapısal özellikler tanımlanabilmiştir. Başlıca dört jeolojik özellik ortaya çıkartılmıştır. Bunlar; morfolojik kubbe, ana fay rölyefi (çalışma alanını iki kısma ayırıyor), gömülerek uzanan fay sınırlı dağ silsileleri ve morfolojik yüksek rölyefdir. Bunlara ek olarak Kalecik-Hasayaz basen geometrisi uzaktan algılama bilgisinin birleşik analizi ile belirgin hale getirilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre ekonomik bentonit içeren yeni potansiyel alanların olamayacağı tespit edilmiştir.Çalışma alanındaki temel kaya ve jeolojik yapılarla ilişkili çizgisel özellikler ve drenaj türleri radar verisinin sayısal olarak işlenmesi, analizi ve yorumlanması ile ortaya çıkartılmıştır. Yüzeyden geri yansıma bilgileri, kaba değişimler ve 3 boyutlu Radar modelleri kullanılarak, kaya birimleri ve tektonik yapılar ile fay belirtileri daha iyi tespit edilebilmiştir. Maksimum jeolojik bilgi radar verisinin diğer veriler ile bağlantılı kullanılması ile elde edilmiştir. Kayaçların tespiti ve yapısal yorumlamalar arazi gözlemleri ile uyumlu ve tutarlıdır ve literatüre geçmiş bilgileri artırıcı mahiyettedir. Sonuç olarak bu çalışmada modellenen çok kademeli yaklaşımın araştırılan bölgenin basen jeolojisinin anlaşılması ve olası mineral yataklarının tespit edilmesinde en etkili ve verimli bir çalışma metodu olduğu gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Co-Supervisor Dr. Jürg Lichtenegger November 1998, 370 pages Remote Sensing based on satellite technology has provided a significant information and an approach to analyze the geological evolution of the study area (the Kalecik-Hasayaz basin). To develop a complete understanding of the geological processes and to prove this approach, a geological system was designed. The strategy is to determine geologic, stratigraphic, lithologic, structural, mineralogic, physiographic and topographic parameters of each representative terrain (referring to the test zones) by which it can be characterized from neighboring terranes. The method is a geospatial information analysis of the integration of the Radar and optical satellite data. Special emphasis was given to the use of imaging radar system for geologic mapping of the study area.The fundamental rock units such as the red fluvial elastics of the Aslantaş formation, the clay-rich lacustrine sediments of the Hançılı formation, the gypsum rich rocks of the Sevrantepe formation and the alluvial fan deposits of the Büyük Hacıbey formation were delineated and discriminated in the satellite imagery. Spectral information based on color anomalies was mainly used to discriminate the lithofacies of the Hançılı formation and main geologic formations. These are defined as“image formations”and“image fades”. On the other hand, spatial signatures of SAR imagery were used to determine the litho-physical characteristics of the rock units in establishing a geologic formation. Discrimination of smectite-rich lithologies including bentonite and associated rocks was possible based on spectral properties that fall within TM pass-bands. For this purpose, band ratios were used and combined to produce a color ratio composite (CRC) image( 3/1, 5/7 and 5/4 as red, green and blue respectively), on which rock units were characterized by color differences. Unique landforms, lithological and structural features which are discernible on the radar image as well as on the optic images were recognized by using 3D perspective satellite image views. Four major geologic feature were identified. These are; morphologic dome, major fault relief (the study area is separated into two part), plunge shape fault-bounded ridges, and morphologic high relief. Moreover, the Kalecik- Hasayaz basin geometry was re-constructed. Additionally, new potential areas for economical bentonite deposits do not exist according to the results of the study. IVRadar data were digitally processed, analyzed and interpreted for linear features and drainage patterns associated with targeted lithologies and structures. Surface back-scattering profiles and roughness changes, 3-D SAR models which are derived from the digital terrain data were used to better determining the rock-units and tectonic features with fault indications. The maximum geologic information was obtained from radar imagery when it is used synergistically with other data. Lithologic identifications and structural interpretations are consistent and agreed with field observations, and augment with conventional geologic information reported in the literature. The results of this study show that multistage approach is the most effective and efficient method to better understand the basin geology and to detect potential areas of mineral sources of the study area.
Benzer Tezler
- Trakya havzası doğal gaz değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLTEKİN ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. ABDURRAHMAN SATMAN
- Geolgy of and hydrothermal alteration process in the Salavatlı-Aydın geotermal field
Başlık çevirisi yok
İSMAİL HAKKI KARAMANDERESİ
- Sayısal jeoloji haritaları ve ilgili veri tabanının oluşturulmasına bir örnek. Batı Karadeniz Bölgesi
Başlık çevirisi yok
UFUK TARI
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKAN TÜYSÜZ
- Gökova ve Saros körfezlerinin aktif tektonizmalarının sismik yansıma verileri ile incelenmesi
Investigation on the active tectonism in the gulfs of Gökova and Saros by means of multi-channel seismic reflection data
HÜLYA KURT
- Kızıldere jeotermal rezervuarının teknik ve ekonomik değerlendirilmesi
Technical and economical evaluation of Kızıldere geothermal field
UMRAN SERPEN
