Parkinson hastalarında psikoz benzeri yaşantılar: Affektif profil, kognitif profil ve tedavi seçimi
Psychosis-like experiences in parkinson patients: Affective profile, cognitive profile and treatment choices
- Tez No: 759830
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN KAYA, DR. KAZIM CİHAN CAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: psikoz benzeri deneyim, parkinson hastalığı, depresyon, levodopa, bilişsel bozulma, sosyal anhedoni, Anhedoni, Biliş, Biliş bozuklukları, Psikotik bozukluklar, psychosis-like experience, parkinson's disease, depression, levodopa, cognitive impairment, social anhedoni, Anhedonia, Cognition, Cognition disorders, Parkinson disease, Psychotic disorders
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Psikoz belirtilerinin klinik olarak anlamlı olduğu seviyenin altında da genel popülasyonda görülebildiğine dair görüşler mevcuttur ve bu belirtiler genellikle psikoza yatkınlık, psikoz benzeri deneyim, şizotipi ya da riskli mental durum gibi isimlerle anılmaktadırlar. Bazı araştırmacılar bu durumu psikoz sürekliliği olarak tanımlamıştır. Psikoz sürekliliği eşik altı ya da subklinik belirtilerden, klinik olarak anlamlı olan psikotik tablolara kadar bir dizi psikotik semptomu ifade etmektedir. Bu belirtilerin psikotik bozuklukların erken dönemine işaret ettiği düşüncesi ile son yıllarda yapılan çalışmalarda psikoz benzeri deneyimlere odaklanılmıştır. Çalışmalarda bu yaşantıların normal populasyonda da yüksek oranda görüldüğü gösterilmiştir. Psikoz benzeri deneyimlere eşlik eden bilişsel değişikliklerle ilgili çalışmalarda psikoz benzeri deneyimleri olan bireylerde bilişsel bozulmaların olduğu gösterilmiştir. Parkinson hastalığında psikoz benzeri deneyimlerin de farmakolojik tedavilerle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Tedavisiz parkinson hastaları ile yapılan çalışmalarda tedavi başladıktan sonra hastalarda psikoz benzeri deneyimlerin arttığı gösterilmiştir.Parkinson hastalığında depresyon ve psikoz üzerine yapılan çalışmalarda ikisi arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Bu sebeplerle çalışmamızda Parkinson hastalığında görülen psikoz benzeri yaşantıların antiparkinson tedavi kullanımı ile, hastalığa eşlik eden depresyon, anksiyete ve bilişsel bozulma tabloları ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji Polikliniğine başvuran ve Parkinson Hastalığı tanısı konan 26 depresyonu olmayan Parkinson hastası, 44 depresyonu olan Parkinson hastası ve ve onlarla eğitim ve cinsiyet açısından denkleştirilen 46 sağlıklı gönüllü katılımcı dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu verildi, DSM-5TM Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5-CV) ile psikotik bozukluklar dışlandı. Parkinson hastalarının hastalık şiddetini değerlendirmek için Hoehn&Yahr Evrelemesi ve dopaminerjik tedavi yükünü belirlemek için levodopa eşdeğer doz hesaplama formülü kullanıldı. Psikoz benzeri deneyimler Büyüsel Düşünce Ölçeği, Algılamada Sapmalar Ölçeği, Fiziksel Anhedoni Ölçeği, Sosyal Anhedoni Ölçeği ve Toplumda Psişik Yaşantıları Değerlendirme Ölçeği ile, nörobiliş performansı Saat Çizme Testi ve İleri-Geri Sayı Menzili testleri ile, duygudurum bozuklukları Montgomery Asberg Depresyon Değerlendirme Ölçeği ve Durumluk-Süreklilik Kaygı Envanteri ile değerlendirildi. Verilerin analizi sonucunda p<0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda psikoz benzeri deneyimler, Parkinson hastalarında sağlıklı bireylerle benzer oranlarda görülmüştür. Parkinson hasta grubu içerisinde depresif belirtileri olan grubun psikoz benzeri deneyim bildirme oranları depresif belirtileri olmayan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Psikoz benzeri deneyimlerin oranı gruplar arasında benzer olsa da psikoz benzeri deneyimlerin sağlık bireylerde, Parkinson hastalarına göre daha çok sıkıntı yarattığı bulunmuştur. Toplumda Psişik Yaşantıları Değerlendirme Ölçeğinde negatif ve depresif alt ölçek skorlarının depresyonu olan Parkinson hastalarında depresyonu olmayan Parkinson hastaları ve sağlıklı kontrollere göre yüksek olduğu görülmüştür. Dopaminerjik tedavilerin kümülatif dozu ve hastalık evresi psikoz benzeri deneyimlerle ilişkili bulunmamıştır. Hem depresyonu olan hem olmayan Parkinson hastaları geri sayı menzili ve saat çizme testlerinde sağlıklı kontrollerden daha düşük bir performans göstermişlerdir. Sonuç: Bu çalışmada Parkinson hastalarında psikoz benzeri deneyim oranları genel popülasyonla benzer bulunmuştur. Depresyonu olan Parkinson hastalarında psikoz benzeri deneyim bildirme oranının daha yüksek olduğu görülmüştür. Parkinson hasta grubunda bilişsel fonksiyonların anlamlı olarak daha kötü olduğu bulunmuştur. Psikoz benzeri deneyimlerin Parkinson hastalığındaki etkilerini ve duygudurum bozuklukları ve bilişsel fonksiyonlar ile ilişkisini saptamak hastalığın genel değerlendirmesinde ve tedavi yaklaşımlarında yardımcı olabilir. Bu sayede hastaların sosyal ve mesleki işlevselliklerini artırabilir ve hastalık yükünün getirdiği yeti yetimi ile baş etmek olanaklı kılınabilir. Bu nedenle psikoz benzeri deneyimlerin kapsamlı olarak değerlendirildiği çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: There are opinions that psychotic symptoms can also be seen in the general population below the clinically significant level, and these symptoms are often referred to as psychotic susceptibility, psychosis-like experience, schizotypy or mental state at risk. Some researchers have defined this condition as a continuum of psychosis. The psychosis continuum refers to a range of psychotic symptoms, from sub-threshold or subclinical symptoms to clinically significant psychotic manifestations. With the thought that these symptoms point to the early stages of psychotic disorders, studies conducted in recent years have focused on psychosis-like experiences. Studies have shown that these experiences are also seen at a high rate in the normal population. Studies on cognitive changes accompanying individuals with psychosis-like experiences have shown cognitive impairments. Psychosis-like experiences in Parkinson's disease are also thought to be related to pharmacological treatments. Studies with untreated Parkinson's patients have shown that psychosis-like experiences increase after treatment is started. Studies on depression and psychosis in Parkinson's disease have found a positive relationship between the two. For these reasons, we aimed to examine the relationship between psychosis-like experiences in Parkinson's disease and the use of dopaminergic therapy and accompanying depression, anxiety and cognitive impairment. Materials and Methods: The study included 26 non-depressive Parkinson's patients, 44 Parkinson's patients with depression and 46 healthy volunteer participants who were matched with them in terms of education and gender. The participants were given a sociodemographic data form, and psychotic disorders were excluded with the Structured Clinical Interview for DSM-5TM Disorders (SCID-5-CV). Hoehn & Yahr Staging was used to evaluate the disease severity of Parkinson's patients and the levodopa equivalent dose calculation formula was used to determine the dopaminergic treatment burden. Psychosis-like experiences was evaluated with the Magical Thought Scale, Perceptial Aberrations Scale, Physical Anhedonia Scale, Social Anhedonia Scale and Community Assesment Psychotic Experiences Rating Scale, neurocognitive performance was evaluated with the Clock Drawing Test and Number Range tests, mood disorders was evaluated with the Montgomery Asberg Depression Scale and State-Trait Anxiety Inventory Assessment. As a result of the analysis of the data, the results were considered statistically significant for p<0.05. Results: In our study, psychosis-like experiences were seen at similar rates in Parkinson's patients with healthy individuals. Among the Parkinson's patient group, the rate of reporting psychosis-like experiences in the group with depressive symptoms was found to be significantly higher than the group without depressive symptoms. Although the rate of psychosis-like experiences was similar between the groups, psychosis-like experiences were found to cause more distress in healthy individuals than in Parkinson's patients. It was observed that negative and depressive subscale scores in the Community Assesment Psychotic Experiences Scale were higher in Parkinson's patients with depression than in Parkinson's patients without depression and healthy controls. Cumulative dose of dopaminergic treatments and disease stage were not associated with psychosis-like experiences. Parkinson's patients, both with and without depression, performed lower than healthy controls on the number range and clock drawing tests. Conclusion: In this study, rates of psychosis-like experience in Parkinson's patients were found to be similar to the general population. It was observed that the rate of reporting psychosis-like experiences was higher in Parkinson's patients with depression. Cognitive functions were found to be significantly worse in the Parkinson's patient group. Determining the effects of psychosis-like experiences in Parkinson's disease and its relationship with mood disorders and cognitive functions may help in the general evaluation of the disease and in treatment approaches. In this way, the social and occupational functionality of the patients can be increased and it will be possible to cope with the disability caused by the disease burden. Therefore, there is a need for studies that comprehensively evaluate psychosis-like experiences.
Benzer Tezler
- EÜTF Hastanesi Nöroloji Kliniğinde takipli Derin Beyin Stimülasyonu ve İmplante Edilebilir Pals Jeneratör değişimi uygulanmış olgularda gelişen yan etkilerin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of side effects of Deep Brain Stimulation and Implantable Pulse Generator changes in patients followed in Neurology Clinic of EUTF Hospital
CAN EMRE ERDOĞAN
- Şizofreni hastaları ve şizofreni hastalarının birinci derece yakınlarında motor becerilerin değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
EMİNE TUĞÇE KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÇAYKÖYLÜ
- Parkinson hastalığındaki psikotik süreçlerde florodeoksiglukoz pozitron emisyon tomografi bulguları
Fluorodeoxyglucose positron emission tomography results in the psychotic processes of parkinson's disease
SELİN YETKİNEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
NörolojiBaşkent ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAK KARAKURUM GÖKSEL
- Parkinson hastalığında impulsif kompulsif davranışlar
İmpulsive compulsive behaviours in parkinson's disease
SERPİL DURGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
UZMAN BİLGE KOÇER
PROF. DR. SELİM SELÇUK ÇOMOĞLU
- Parkinson hastalığı'nda sosyal kognisyonun dopaminerjik uyarımla ilişkisi
The relationship between social cognition and dopaminergic stimulation in parkinson's disease
GÖZDE AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAR BİLGİÇ