Agreement attraction in Turkish
Türkçede uyum benzeşmesi
- Tez No: 758203
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PAVEL LOGACEV
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Benzerlik, Cümle, Cümle işlemesi, Dil bilgisi, Dil bilim, Durum ekleri, Psikodilbilim, Türkçe, Uyum, Similarity, Sentence, Sentence processing, Grammar, Linguistics, Case morphology, Psycholinguistics, Turkish, Adjustment
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde Türkçede daha önce bulgulanmış uyum benzeşmesi ve bu bulguların (i) durum aynılaşması ve yerel belirsizlik, (ii) biçim temelli sezgisel stratejiler, (iii) tepki yanlılığı ve (iv) olası saygılı dil kullanımı okuması gibi olgularla etkileşimi incelenmektedir. Önceki çalışmalar göstermiştir ki konuşucular, tümce içinde yüklem ile aynı sayı çekimini paylaşan başka bir ad öbeği bulunduğu vakit, sayı uyumunu ihlal eden tümceleri sık sık kabul edilebilir bulmuşlar, diğer bir deyişle uyum benzeşmesi etkileri göstermişlerdir. Lago v.d. (2019) iyelik öbeği yapılarının kullanıldığı deneylerde anadili Türkçe olan konuşucuların sabit-hızlı dilbilgisel yanlılık değerlendirmelerinde uyum benzeşmesi gerçekleştirdiğini bulgulamıştır. Fakat, Türkçenin ve dilbilgisel yanlılık çalışmalarının doğasından gereği bazı alternatif hipotezler geliştirilebilir. Bu tez dört sabit-hızlı dilbilgisel yanlılık değerlendirme deneyi kullanarak bu olası hipotezleri, diğer bir deyişle parazit faktörleri, elemek ve etkileri netleştirmeyi amaçlamaktadır. Yaptığımız deneylerle (i) baş ögede durum aynılaşmasının Türkçedeki uyum benzeşmesinde rol oynamadığını (Deney 1, N=118), (ii) katılımcıların dilbilgisel yanlılık sorularını cevaplarken biçim-güdümlü-işleme-stratejisi kullanmadığını (Deney 2A, N=80, ve 2B, N=95), (iii) tepki yanlılığının dilbilgisidışılık yanılsamasına sebebiyet verdiğini ve dilbilgisellik yanılsamasını azalttığını (Deney 3, N=114), son olarak da (iv) olası bir saygılı dil kullanımı okumasının yüklemdeki fazla çoğul eki kullanımını yetkilendirmediğini (Deney 4, N=174) gösterdik. Birlikte ele alındığında, sonuçlarımız ipucu-odaklı geriye getirme izahatlerine meydan okumakta olup benzeşmenin hatalı kodlama dolayısıyla gerçekleştiğini varsayan izahatlerle açıklanabilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, I investigate the existing agreement attraction effects in Turkish and how these effects interact with various phenomenon such as (i) case syncretism and local ambiguity, (ii) form heuristics, (iii) response bias, and (iv) honorific readings. Previous studies have shown that speakers occasionally find ungrammatical sentences violating number agreement acceptable when there is another noun sharing same number with the verb, in other words exhibited agreement attraction. Lago et al. (2019) found that genitive-possessive structures were able to induce agreement attraction effects within native Turkish speakers in a speeded acceptability experiment. However, due to the nature of the Turkish and acceptability studies, there are multiple alternative explanations for the existing effects. This thesis aims to weed out possible confounds and clarify the effects by conducting four speeded acceptability judgment experiments. We showed (i) that case-ambiguity on the head noun does not play a role in Turkish agreement attraction (Experiment 1, N=118), (ii) that participants do not use form-driven-processing-strategies to answer judgment questions (Experiments 2A, N=80, and 2B, N=95), (iii) that response bias induced ungrammaticality illusion and only decreased the magnitude of grammaticality illusion (Experiment 3, N=114), and (iv) that a possible honorific reading does not license superfluous plural marking at the verb (Experiment 4, N=174). Together, our results challenge cue-based retrieval accounts of agreement attraction and can be accommodated by accounts that assume attraction occurs due to erroneous encodings.
Benzer Tezler
- Levant'ta ticaret: Beyrut liman ve Rıhtım Şirketi (1888-1914)
Trade in levant: Beirut port and Quay Company (1888-1914)
MAHİR MELİH GÜNEŞ
- II. Dünya Savaşından sonra 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ve çevre ülkelerin soruna bakışı
Başlık çevirisi yok
YILMAZ TOSUN
- Türkiye-Makedonya ticari ilişkileri (1993-2016)
Turkey-Macedonia commercial relations (1993-2016)
ÇİĞDEM ERGÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiTürk Dünyası Coğrafyası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA KAYALI
- Avrupa Birliği ve yasadışı göçmen/mülteci sorunu: Sınır güvenliği ve Türkiye'ye etkileri
European Union and irregular immigrant/refugee issue: Border security and the effects on Turkey
OGÜN ÖZGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıStrateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUAT AKSU