Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip annelerin ebeveynlik stresi ve çocuk sahibi olma motivasyonları
Parenting stres and childbearing motivations of mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder
- Tez No: 755299
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AKALIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Hemşirelik, Obstetrics and Gynecology, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Anne, Çocuk sahibi olma, Otizm spektrum bozukluğu, Stres, Ana-baba, Anneler, Otistik bozukluklar, Çocuk sahibi olma isteği, Çocuklar, Mothers, Childbearing motivations, Autism spectrum disorder, Stress, Parents, Autistic disorder, Desire to have children, Children
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocuğa sahip annelerin ebeveynlik stresi ve çocuk sahibi olma motivasyonlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Kesitsel ve analitik tipte olan araştırma Kasım 2021-Ocak 2022 tarihleri arasında Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ve Özel Eğitim Uygulama Okulu'na kayıtlı OSB tanılı çocukların anneleri ile yürütülmüştür. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Ebeveynlik Stresi/Kısa Formu (ESİ/KF) ve Çocuk Sahibi Olma Motivasyonları Ölçeği (ÇOMÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların ESİ/KF ve olumlu ÇOMÖ ve olumsuz ÇOMÖ puan ortalamaları sırasıyla 104.77±23.56, 62.50±20.26, 33.49±12.74 olup; ebeveynlik stresleri orta düzeyde yüksek ve çocuk sahibi olma motivasyonları düşük düzeyde olumludur. Annenin yaşı, eğitim düzeyi, OSB'li çocuğun kardeş sırası ve OSB'nin tekrar çocuk sahibi olmayı etkileme durumu ebeveynlik stres düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı yordayıcıları arasında olup %20.1'ini açıklamaktadır (p<0.05). Annenin eğitim düzeyi, gelir durumu, OSB'li çocuğun kardeş sırası ve tekrar çocuk sahibi olma isteği olumlu çocuk sahibi olma motivasyonun istatistiksel olarak anlamlı yordayıcıları arasında olup %18.7'sini açıklamaktadır (p<0.05). Ebeveynlik stresi ile olumsuz çocuk sahibi olma motivasyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü orta düzeyde ilişki bulunmaktadır (r:0.345; p<0.001). Ebeveynlik stres düzeyinin azaltılması ve çocuk sahibi olmaya yönelik doğru ve güvenilir bilgiye ulaşılması amacıyla eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate parenting stress and childbearing motivations of mothers of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). The research, cross-sectional and analytical, was conducted with 165 mothers having children with ASD, enrolled at Special Education and Rehabilitation Centers and Special Education Practice School between November 2021 and January 2022. Data were collected by face-to-face interview method using Personal Information Form, Parenting Stress Index Short Form (PSI/SF) and Childbearing Motivations Scale (CMS). Data were analyzed using percentage, mean, independent sample t-test, one-way analysis of variance and correlation analysis. The mean PSI/SF and positive CMS and negative CMS of the participants were 104.77±23.56, 62.50±20.26, 33.49±12.74, respectively, and it was found that their parenting stress was moderately high and their motivation to have a child was low (p<0.05). The mother's age, education status, sibling rank of the child with ASD, and the effect of ASD on having a child again were among statistically significant predictor of the parenting stress level up to 20.1% (p<0.05). The mother's educational and income status, sibling rank of the child with ASD, and the desire to have a child again were among statistically significant predictor of the positive childbearing motivations level up to 18.7% (p<0.05). It was found that there was statistically significant positive moderate relationship between parenting stress and negative childbearing motivations (r: 0.345; p<0.001). It is recommended to plan training and consultancy services in order to reduce the level of parenting stress and to reach accurate and reliable information about having a child.
Benzer Tezler
- Annelerin kendi annelerinden algıladıkları kabul-ret düzeyleri ile gelişimsel yetersizliği olan çocuklarıyla etkileşimlerinin incelenmesi
The study between mothers perceive of their own mother's acception and rejection levels and interaction between their children with developmental disabilities
AHMET İLKHAN YETKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. VEYSEL AKSOY
- Problem çözme eğitiminin otizm spektrum bozukluğu olan çocuk annelerinin problem çözme becerileri ve bazı psikolojik değişkenler üzerindeki etkisi
The effects of problem solving training on problem solving skills and some of the psychological variables of mothers' who have children with autism spectrum disorder
DENİZ TEKİN ERSAN
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA CAVKAYTAR
- Down sendromu ve otizm spektrum bozukluğu tanısına sahip çocukların annelerinin post travmatik büyüme ve başa çıkma stilleri arasındaki ilişkinin karşılaştırılması
A comparison of the relationship between posttraumatic growth and coping styles among mothers of children diagnosed with down syndrome and autism spectrum disorder
ZEHRA EVİN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gelişim ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ YILDIZ
- Okul öncesi yaşta beslenme sorunu olan çocuklar, annelerinin tutumları ve psikolojik iyilik halleri
Nutritional problems in preschool age of children, mothers' attitudes and psychological wellness
MERVE ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZLEM ERDEDE
UZMAN PINAR ZENGİN AKKUŞ
- Otizm spektrum bozukluk tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin pandemi sürecindeki başa çıkma stratejileri ve algılanan stres düzeylerinin incelenmesi
Examination of perceived stress levels and coping strategies of parents with a child diagnosed with autism spectrum disorder in the pandemic process
KÜBRA EFENDİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAZİYE SENEM BAŞGÜL