Tematik sahnelerde öngösterimin değişim körlüğüne etkisinin dikkat ve çalışma belleği düzeylerine göre incelenmesi
Examination of the effect of preview on change blindness in thematic scenes according to attention and working memory levels
- Tez No: 754964
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ATALAY ATA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Değişim körlüğü, Dikkat, Görsel dikkat, Görsel ögeler, Tematik inceleme, Çalışma belleği, Change blindness, Attention, Visual attention, Visual items, Thematic analysis, Working memory
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Görsel sahnelerdeki belirgin değişiklikleri bile fark edememek değişim körlüğü olarak adlandırılmaktadır. Bugüne kadar değişim körlüğü fenomeni ile görsel dikkat ve görsel belleğin doğası anlaşılmaya çalışılmış, değişimi saptama süreçlerinde gözlemciden kaynaklı iç faktörler ile uyarandan kaynaklı dış faktörler incelenmiş; zaman zaman birbiri ile çelişen sonuçlar elde edilmiştir. Bu tez çalışmasında öncelikli olarak gözlemci kaynaklı bir değişken olan gözlemcilerin dikkat ve çalışma belleği düzeyleri ile uyaran kaynaklı bir değişken olan değişen hedef nesnelerin görsel sahnenin teması ile anlamsal tutarlılığı bağlamında değişim körlüğü fenomeni incelenmiştir. Diğer yandan, orijinal sahnenin uzun süre öngösteriminin yapıldığı bir deney koşulu ve değişim saptama görevinin ardından uygulanan sürpriz bir bellek testi ile görsel temsillerin bellekte ne kadar biriktiği araştırılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; dikkat ve çalışma belleği düzeyi yüksek katılımcılar değişimi daha hızlı saptamakta, orijinal sahnenin öngösterimi değişimi saptama süresini kısaltmakta ve tutarsız nesnelerdeki değişim tutarlı nesnelerdeki değişime göre daha hızlı tespit edilmektedir. Tutarsız nesneler daha hızlı tespit edilmesine karşın, bellek testinde tutarlı nesneler daha iyi hatırlanmaktadır. Çalışmadan elde edilen dikkat çekici bir sonuca göre; dikkat ve çalışma belleği düzeyi düşük katılımcılarda tutarsız nesnelerde değişim saptama avantajı görülürken yüksek katılımcılarda ise böyle bir fark görülmemiştir. Bu durumun anlamsal tutarlılık bağlamında yapılan değişim körlüğü araştırmalarında bir biri ile çelişen sonuçların elde edilmesinin nedenlerinden biri olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The inability to recognize even obvious changes in visual scenes is called change blindness. To date, attempts have been made to understand the phenomenon of change blindness and the nature of visual attention and visual memory; internal factors originating from the observer and external factors originating from the stimulus have been examined in the change detection processes; and sometimes conflicting results have been obtained. In this thesis, the phenomenon of change blindness was examined primarily in the context of observers' attention and working memory levels, which is an observer-induced variable, and the semantic consistency of the changing target objects with the theme of the visual scene, which is a stimulus-induced variable. On the other hand, the extent to which visual representations accumulate in memory was investigated with an experimental condition in which the original scene was previewed for a long time and a surprise memory test administered after the change detection task. According to the results obtained from the study; participants with higher levels of attention and working memory detect change faster, the preview of the original scene shortens the change detection time, and change in inconsistent objects is detected faster than change in consistent objects. Although inconsistent objects were detected faster, consistent objects were better remembered in the memory test. According to a remarkable result obtained from the study; while participants with low attention and working memory levels had an advantage in detecting change in inconsistent objects, no such difference was observed in high level participants. It is thought that this situation may be one of the reasons for obtaining contradictory results in change blindness studies conducted in the context of semantic consistency.
Benzer Tezler
- Yaşar Kemal'in“Üç Anadolu Efsanesi”adlı eserinin minyatür sanatıyla görsel anlatımı
Visual interpretation of Yaşar Kemal's Three Anatolian Legends through the art of miniature painting
ZERRİN GÜRCAN UYMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
El SanatlarıBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KÜÇÜKTURAL
- Kur'ân-ı Kerim'de dağ kavramı ve dağların insan hayatı üzerindeki tesiri
The concept of mountain in the Qur'an and the impact of mountains on human life
MAHİR AYLUÇTARHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinIğdır ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM AKGÜN
- Tarihî Türk dizilerinde kültürel temsil ve yeniden üretim süreçleri: Kuruluş Osman dizisi örneği
Cultural representation and reproduction processes in historical Turkish tv series: The case of the Kuruluş Osman series
AYLİN AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk Bilimi (Folklor)Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT ÖNCÜL
- Mustafa Mahmûd'un 'El-Hurûc Mine't-Tâbût' adlı romanının tahlili
Analysis of Mustafa Mahmoud's novel 'Al-Khurûj Min al-Tabout
AYŞE UĞURCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA YAKUPOĞLU BORAN
- Türk ve Amerikan korku sineması müzik ve ses tasarımında dini ögeler
Religious elements in music and sound design of Turkish and American horror cinema
SİMA CİHANGİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dinİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. OZAN BAYSAL