18. yüzyıla ait bir tıp metni: Fazlızâde Mehmed Çelebi'nin Müfredât-ı Tıbbiyyesi (Giriş-metin-dizin-tıpkıbasım)
A medical text of the 18th century: Fazlizâde Mehmed Celebi's Müfredât-ı Tıbbiyye (Introduction-text-index-facsimile)
- Tez No: 754048
- Danışmanlar: PROF. DR. ZUHAL HASENE KÜLTÜRAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: 18. yüzyıl, Dil bilgisi, Dil bilim, Fazlızade Mehmed Çelebi, Müfredat-ı Tıbbiye, Osmanlı Türkçesi, Osmanlıca, Tıp, 18. century, Grammar, Linguistics, Fazlızade Mehmed Çelebi, Müfredat-ı Tıbbiye, Ottoman, Medicine
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Müfredât-ı Tıbbiyye, Fazlızâde Mehmed Çelebi tarafından 18. yüzyılda kaleme alınmış Osmanlı Türkçesi dönemine ait bir tıp müfredatıdır. Alfabetik olarak kaleme alınan eserde, bitkisel, hayvansal, madensel devalar hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Müfredât-ı Tıbbiyye'nin bilinen üç nüshası bulunmaktadır. Bu çalışma; giriş, metin, dizin, tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde, genel tıp tarihi ve Türk tıbbının tarihî seyri hakkında bilgiler verilmiş, çalışmamızın konusunu oluşturan müfredât türü; tanımı, kapsamı, tarihi, Türk tıbbındaki yeri ve örnekleri bağlamında ele alınmıştır. Daha sonra çalışmamızın asıl konusunu oluşturan Müfredât-ı Tıbbiyye üzerinde ayrıntılı olarak durulmuş, çalışmanın yöntemi hakkında bilgiler verilmiştir. Metin bölümünde, Arap harfli metnin transkripsiyonu yapılmıştır. Metnin 3 nüshası temel alınarak hazırlanan bu bölümde ayrıca bu türde yazılmış farklı yazma metinlerden de yararlanılmıştır. Dizin bölümünde, eserde bulunan tüm kelimelerin metinde geçtiği yerler belirtilerek kelimeler ayrıntılı olarak anlamlandırılmıştır. Tıpkıbasım bölümünde ise çalışmamızın ana malzemesini oluşturan Hamideye nüshasına yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Müfredât-ı Tıbbiyye is a materia medica belonging to the Ottoman Turkish period written by Fazlızâde Mehmed Çelebi in the 18th century. Detailed information is given about herbal, animal and mineral remedies in the work written alphabetically. There are three known copies of Müfredât-ı Tıbbiyye. This work consists of four parts: introduction, text, index and facsimile . In the introduction information about the history of general medicine and the historical course of Turkish medicine is given and the type of materia medica that constitutes the subject of our study and its definition, scope, history and place in Turkish medicine and examples are discussed. Afterwards Müfredât-ı Tıbbiyye which is the main subject of our study is elaborated and information about the method of the study is given. The text with Arabic letters is transcribed in the text section. Different manuscripts written in this genre were also used in this section which was prepared on the basis of 3 copies of the text. All the words in the work are explained in detail by specifying the places in the text in the index section. The Hamidiye copy which constitutes the main material of our study is included in the facsimile section.
Benzer Tezler
- Bağdatlı Fahrîzâde Es'ad Divanı'nda tip ve şahsiyetler
Types and personality in Fahrizadeh Asaad Al-Baghdadî's Diwan
HUSSAIN HAKİ ISMAİL ALJBORI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER TOPAK
- 18. yüzyıl Türkiye Türkçesi söz varlığı
18th century Turkey Turkish vocabulary
UĞUR AKIL
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT ÖZKAN
- Tabzon ili Gülbahar Hatun ve Tavanlı Camii hazireleri ile Küçük İmaret Mezarlığı'ndaki mezar taşları
The Tombstones of Gulbahar Hatun Mosque and the graveyards of Tavanli Mosque, the Graveyards of Küçük İmaret in the city of Trabzon
SEVİNÇ EREN
- Aydın Koçarlı Cihanoğlu Camii haziresi mezar taşları
The gravestones of Ci̇hanoğlu Mosque i̇n Aydın Koçarlı
ABDÜL HALİM VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÇERKEZ
- Salih bin Nasrullah (İbn Sellum el-Halebi) / Gayetü`l-Beyan fi Tedbiri Bedeni`l-İnsan; giriş-inceleme-metin-dizin
Başlık çevirisi yok
ZEKİYE GÜL ELBİR
Doktora
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BURAN