Matematikçi Mehmed İzzet'in hayatı ve bilimsel çalışmaları
The life and scientific studies of mathematician Mehmed İzzet
- Tez No: 753404
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELTEM KOCAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Bilim ve Teknoloji, Matematik, History, Science and Technology, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Bilim, Bilim insanı, Bilim tarihi, Bilimsel düşünce, Matematik, Matematik eğitimi, Matematiksel yöntemler, Türk bilim tarihi, İzzet, Mehmet, Science, Scientist, History of science, Scientific thought, Mathematics, Mathematics education, Mathematical methods, Turkish science history, Izzet, Mehmet
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilim Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, hayatının elli yılından fazlasını Türkiye'de bilimin ve matematik eğitiminin gelişimine vakfetmiş olan Mehmed İzzet Özarun'un (1867-1940), bilimsel bir biyografisini kurmayı amaçlamaktadır. Çevresinde“riyâziyeci”olarak bilinen Mehmed İzzet'in adı, Osmanlı'nın son dönemi ile Cumhuriyet'in erken dönemlerini konu alan bilim tarihi araştırmalarında sıkça karşımıza çıkmaktadır. Buna rağmen yaşamı ve tüm eserleriyle birlikte, şimdiye dek derinlemesine bir incelemenin konusu olmamıştır. Mevcut araştırmaların sağladığı kısıtlı bilgiyi, Osmanlı arşiv belgeleri, dönemin gazeteleri, hayatı hakkındaki yazılar ve Mehmed İzzet'in kaleme aldığı yayınları inceleyerek genişlettik. Mehmed İzzet, eğitimini Dârüşşafaka'da tamamlamıştır. Ardından Mâbeyn-i Hümâyûn Cenâb-ı Mülûkâne Mütercimleri Dairesi'nde tercüman olarak çalışmaya başlamıştır. Bu dönemde, II. Abdülhamid için 37 roman ve seyahatname/gezi yazısı tercüme etmiştir. Daha sonra bir müddet Şirket-i Hayriye'de idareci olarak çalışmıştır. Onun matematikçi olarak tanınmasının sebebi ise uzun yıllar çeşitli okullarda matematik, mekanik ve astronomi dersleri vermiş olmasıdır. Çalıştığı okullar arasında, Dârüşşafaka, Mekteb-i Mülkiye-i Şâhâne, Dârülfünun gibi kurumlar vardır. Mehmed İzzet çoğunluğu matematik alanında olmak üzere, tekrar baskılarıyla beraber 146 civarında kitap ve ders kitabı yayınlamıştır. Aralarında Dârüşşafaka, Fenn, Mahfil, İkdam, Talebe Mecmuası gibi dergi ve gazetelerin olduğu çeşitli mecralarda 69 makale kaleme almıştır. Ayrıca, Dârüşşafaka dergisinin başyazarlığı görevinde bulunmuş ve Hasan Fehmi ile birlikte Talebe Mecmuası'nı yayınlamıştır. Tezimizde Mehmed İzzet'in hayatı ve yayınları ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
This master's thesis aims to establish a scientific biography of Mehmed İzzet Özarun (1867-1940), who devoted more than fifty years of his life to improving science and mathematics education in Turkey. As a mathematician, the name Mehmed İzzet appears frequently in the Turkish history of science studies, particularly covering the late Ottoman and the early Republicanperiods. Despite this fact, his life and his scientific publications have not been the subject of an in-depth study. We expanded the limited information provided by existing literature by examining Ottoman archival documents, newspapers of the period, articles about his life, and the publications written by himself. Mehmed İzzet completed his education at Dârüşşafaka High School, and then started to work as a translator at the Mâbeyn-i Hümâyûn Cenâb-ı Mülûkâne Translation Office. During this period, he translated 37 novels and travelogues for the Sultan Abdülhamid II. Later, he worked for a period as an administrator at the Şirket-i Hayriye (an Istanbul Ferry Boat Company). The reason he was known as a mathematician was that he taught mathematics, mechanics, and astronomy at various schools for many years. Among them were schools such as Dârüşşafaka, Mekteb-i Mülkiye-i Şâhâne, and Dârülfünun. Mehmed İzzet has published around 146 books and text books including reprints; most of them are on mathematics. He has written 69 articles for various journals and newspapers such as Dârüşşafaka, Fenn, Mahfil, İkdam, and Talebe Mecmuası. He was also the editor-in-chief of the journal Dârüşşafaka and theco-publisher of journal Talebe Mecmuası together with Hasan Fehmi. Our thesis examines the life and publications of Mehmed İzzet in detail.
Benzer Tezler
- 2004 Fen ve Teknoloji, 2013 ve 2018 Fen Bilimleri dersi öğretim programlarında, Biyoloji bilim alanı içeriğinin belirlemesi ve karşılaştırmasına yönelik bir çalışma
A study on the determination and comparison of the content of the Biology in the 2004 Science and Technology, 2013 and 2018 Science curricula
GÜZİDE KARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BAHAR
- Generation and parameter estimation of markov random field textures and a parallel network for texture generation
Markov rastgele alanı dokularının üretimi, parametrelerinin kestirimi ve doku üretimi için paralel, ağ yapılı bir devre
MEHMET İZZET GÜRELLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1990
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT ONURAL
- İlkokul 1., 2. ve 3. sınıf öğrencilerinde problem çözme davranışlarının öğretiminin problem çözmedeki başarıya ve matematiğe olan tutuma etkisi
The Effect of the teaching problem solving behaviours on the achievement at 1. 2. 3. grade levels students of primary schools
MEHMET YILDIZLAR
Doktora
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR BAYKUL
- İlköğretim öğretmen adaylarının çevreye yönelik bilinçlerinin bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi
Search of primary school teacher candidates' towards enviromental consciousness due some demographic variables
SÜLEYMAN AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesiİlköğretim Bölümü
DOÇ. DR. MEHMET BAHAR
- Lise öğrencilerinin matematik dersine katılımının, duygu düzenleme, algılanan araçsallık, umut ve başarı değişkenleriyle olan ilişkisi
The relation of high school students' engagement in maths class with the variables of emotion regulation, perceived instrumentality, hope and maths achievement.
MEHMET BAŞÖREN
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALTAY EREN