Periodontitis patogenezinde nitrik oksit metabolizmasının değerlendirilmesi
Evaluation of nitric oxide metabolism in the pathogenesis of periodontitis
- Tez No: 752346
- Danışmanlar: PROF. DR. MERAL GÜNHAN
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Adli Tıp, Dentistry, Forensic Medicine
- Anahtar Kelimeler: ADMA, Nitrik oksit, Periodontal hastalıklar, Periodontitis, ADMA, Nitric oxide, Periodontal diseases, Periodontitis
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Periodontoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Periodontitis primer etiyolojik faktörün periodontopatojenler olduğu, kronik, enflamatuar, multifaktöriyel bir hastalık olup diş destek dokularının ilerleyeci destrüksiyonu ile karakterizedir. Periodontitis patofizyolojisinde konak (sigara, diyabet, genetik faktörler) ve bakteri (çeşitli enzimler, bakteriyal uayaranlara bağlı sentezlenen sitokinler, virulans faktörler) kaynaklı birçok faktör rol oynamakla birlikte esas destrüktif mekanizma konak immün enflamatuar cevabı ile ilişkilidir. Enflamasyon sürecinde PGE2, IL1-β ve TNF-α gibi pro-enflamatuar sitokinler ve nitrik oksit sentaz (NOS) ekspresyonu ve buna bağlı olarak üretilen nitrik oksit (NO) miktarının arttığı ve bu molekülün enflamatuar prosesde hayati öneme sahip olduğu bilinmektedir. Enflame gingival dokularda sağlıklı gingival dokulardaki miktara göre, NOS ve IL-6 ekspresyonunun daha yüksek olduğu ve NOS substratı olan arjinin miktarının arttığı bildirilmiştir. Asimetrik dimetil arjinin (ADMA) plazmada, idrarda ve dokularda bulunan, arjinine benzeyen bir aminoasittir ve NOS inhibitörü olarak görev yapmaktadır. NO, NOS ve ADMA enflamatuar hastalık patogenezinde önemli faktörler olup; kardiyovasküler hastalık, romatoid artrit gibi enflamatuar sistemik hastalıklarla ilişkisi de pek çok çalışma ile ortaya konmuştur. Yapılan bir çalışmada, kronik periodontitis ve koroner arter hastalığı olan bireylerin, koroner arter hastalığı olmayan kronik periodontitisli ve sağlıklı bireylere göre yüksek serum ve tükürük ADMA seviyelerine sahip olduğu görülmüştür. Literatürde periodontitis patogenezinde NO ekspresyonunu değerlendiren çeşitli çalışmalar mevcut olmakla birlikte, periodontitis patogenezinde tükürük ADMA seviyeleri üzerinden NO metabolizmasını değerlendiren herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu bulgular ışığında, NO yolağının periodontitiste doku yanıtının düzenleyicisi olabileceği hipotezinden hareketle tez çalışmamızın amacı, tükürük ADMA, SDMA, L-NMMA, LArginin ,NOS ,IL-6 düzeyleri üzerinden NO metabolizmasının periodontitis patogenezi ile ilişkisini değerlendirmektir. Generalize Evre III Derece B periodontitis tanısı konmuş, sistemik olarak sağlıklı 21 birey (12 kadın, 9 erkek) (KP grubu) ve hem sistemik hem de periodontal açıdan sağlıklı 24 gönüllü birey (16 kadın, 8 erkek) (K grubu) olmak üzere toplam 45 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Periodontal hastalığın teşhisi için klinik periodontal parametrelerden plak indeksi (PI), sondalamada kanama indeksi (SKİ), klinik ataçman kaybı (KAK) ve cep derinliği (CD) kullanılmıştır. Biyokimyasal parametrelerden tükürük NOS ve IL-6 düzeyleri ELISA yöntemi ile; tükürük ADMA, Arjinin, Homoarjinin, SDMA ve L-NMMA düzeyleri ise LC-MS/MS ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, Pİ, SKİ, SD ve KAK değerleri KP grubunda K grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.001). Tükürük IL-6 seviyesi açısından anlamlı fark elde edilememiştir (p=0.138). Tükürük NOS, ADMA ve arjinin seviyeleri KP grubunda K kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Tükürük NOS seviyesi, arjinin, L-NMMA ve Pİ ile düşük, SD, KAK ve SKİ ile güçlü; tükürük ADMA seviyesi, homoarjinin, Pİ, KAK ve SKİ ile düşük, SDMA ve L-NMMA ile güçlü; tükürük arjinin seviyesi, Pİ ve SKİ ile düşük, SD ve KAK ile güçlü; tükürük homoarjinin seviyesi, L-NMMA ile düşük, SDMA ile güçlü; tükürük SDMA seviyesi, L-NMMA seviyesi ile güçlü korelasyon göstermiştir. Periodontitis grubunda tükürük ADMA seviyelerinin kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulunması ayrıca ADMA seviyesinin SD, KAK ve SKİ ile pozitif korelasyon göstermesi ADMA'nın periodontal hastalığın seyri ve teşhisinde önemli bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. Farklı NOS tiplerinin de incelendiği, daha geniş bir popülasyonda periodontitisin farklı fenotiplerinin ele alındığı ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Periodontitis, primary etiological factor is periodontopathogens, is a chronic, inflammatory, multifactorial disease characterized by the progressive destruction of tooth supporting tissues. Although pathophysiology of periodontitis is associated with many of host derived factors (such as smoking, diabetes, genetic factors) and bacteria (such as enzymes, cytokines which is expressed due to bacteria, virulence factors); the main destructive mechanism is associated with host immune inflammatory response. It's known that proinflammatory cytokines like PGE2, IL-1β, TNF-α and NO production due to expression of NOS were increased with inflammation. It has been reported that the expression of NOS, IL-6, and arginine, which is the substrate of NOS, are higher in inflamed gingiva compared to healthy gingiva. Asymmetric dimethyl arginine (ADMA), an arginine like amino acid, is found in plasma, urine and tissue and acts as a NOS inhibitor. NO, NOS and ADMA are important factors in the pathogenesis of inflammatory diseases, and its relationship with inflammatory systemic diseases such as cardiovascular disease and rheumatoid arthritis has also been demonstrated by many studies. In a previous study, individuals with chronic periodontitis ad coronary artery disease were found to have higher serum and salivary ADMA levels than systemically health individuals with chronic periodontitis. Although there are various studies in the literature which is evaluating NO metabolism in the pathogenesis of periodontitis; there is no study evaluating NO metabolism with salivary ADMA levels in the pathogenesis of periodontitis. In the light of these finding, our hypothesis is that NO pathway may be a regulator of tissue response in periodontitis, and the aim of our thesis is to evaluate the NO metabolism in periodontitis through salivary ADMA, SDMA, L-NMMA, L-Arginine, NOS, and IL-6 levels. Twenty-one (12 women, 9 men) systemically healthy generalized Stage III Grade B periodontitis patients (CP group) and twenty-four (16 women, 8 men) periodontally health volunteers, totally 45 individuals were enrolled the study. For the diagnosis of periodontal disease, clinical periodontal parameters (PI, BOP, CAL, PD) were used. Salivary NOS and IL-6 levels were determined by ELISA method; salivary ADMA, SDMA, L-NMMA, Homoarginine, Arginine levels were analyzed by LCMS/ MS. According to the results of the study PI, BOP, PD and CAL were found to be statistically higher in CP group than C group (p<0,001). There was no significant difference in salivary IL-6 (p=0,138). Salivary NOs, ADMA and Arginine levels were statistically significantly higher in CP group than C group (respectively p=0,001, p=0,01, p<0,001). Salivary NOS level was correlated with arginine, L-NMMA, PI, PD, CAL, and BOP; salivary ADMA level was correlated with homoarginine, PI, CAL,BOP, SDMA and L-NMMA; salivary arginine level was correlated with PI, BOP, PD, CAL; salivary homoarginine level was correlated with L-NMMA, SDMA; salivary SDMA level was correlated with L-NMMA level. Significantly higher salivary ADMA level in the CP group compared to C group and the positive correlation of ADMA level with PD, CAL and BOP suggest that ADMA may be an important biomarker in the course and diagnosis of periodontal disease. Further studies are needed to examine different NOS types and to address different phenotypes of periodontitis in a larger population.
Benzer Tezler
- Obez olan ve olmayan periodontitisli hastalarda tükürük adipokin ve oksidatif stres belirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of adipokines and oxi̇dati̇ve stress markers in obese and non-obese periodontitis patients' saliva
SEVAL CEYLAN ŞEN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN ÖZCAN
- Periodontal hastalık ve sağlıkta diş eti oluğu sıvısı ve serum erbb4/neuregulin-4 seviyelerinin değerlendirilmesi
Assesment of gingival crevicular fluid and serum erbb4/neuregulin-4 levels in periodontal disease and health
BİLGE MERACI
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2019
Diş HekimliğiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞADİYE GÜNPINAR
- Sigara dumanına maruz bırakılan ve deneysel periodontitis oluşturulan sıçanlarda C vitamini takviyesinin periodontitisin seyrine etkisinin biyokimyasal ve histolojik olarak incelenmesi.
Biochemical and histological investigation of the effect of vitamin C supplementation on the course of periodontitis in rats exposed to cigarette smoke and induced experimental periodontitis
İLAYDA İLDAY
Doktora
Türkçe
2023
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. GULDEN ISIK
- Kronik ve agresif periodontitis hastalarında WNT/β-catenin sinyal yolağının değerlendirilmesi
Evaluation of WNT / β-catenin signaling pathway in chronic and aggressive periodontitis patients
ZELİHA GÜNEY
Doktora
Türkçe
2021
Diş HekimliğiAnkara ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL GÜNHAN
- Obez sıçanlarda oluşturulan deneysel periodontitis modelinde anahtar sitokinler ve adipokinler
The key cytokines and adipokines in obese rats with experimental periodontitis
FETHİYE ÇAĞLAR
Doktora
Türkçe
2011
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZUHAL YETKİN AY
PROF. DR. FATMA YEŞİM KIRZIOĞLU