Türkçede metonimilerin işlemlenmesi: Kendi-hızında okuma çalışması
Metonymy processing in Turkish: A self-paced reading study
- Tez No: 747826
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF ARICA AKKÖK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Linguistics, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel dil bilim, Dil bilgisi, Dil bilim, Metonimi, Okuma, Okuma akıcılığı, Okuma hızı, Türkçe, Türkçe eğitimi, Cognitive linguistics, Grammar, Linguistics, Metonymy, Reading, Reading fluency, Fluent reading, Turkish, Turkish education
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metonimi, insanın günlük yaşantısında sıkça ve çabasızca kullandığı dilsel öğelerden biridir. Metonimilerin anlamlandırılma ve işlemleme süreçleri Bilişsel Dilbilim çerçevesinde birçok araştırmacı tarafından incelenmektedir. Bu tez Türkçede metonimik öğelerin işlemlenmesini nesne ilgi tümceciği (nesne ve eylemden önce sunulduğu durum) ve özne ilgi tümceciği (nesne ve eylemden sonra sunulduğu durum) yapılarında incelemektedir. Çalışmaya anadili Türkçe olan 18-50 yaş aralığındaki toplam 82 kişi katılmıştır. Katılımcıların kendi-hızında okuma deneyleri aracılığıyla tepki süreleri ve kabul edilebilirlik yargı görevine verdikleri yanıtlar kaydedilmiştir. Sonrasında elde edilen veriler Doğrusal Karma Etkiler Modelleri (Linear Mixed Effects) ile analiz edilip anlamın türü ve diğer öğelerin işlemlemeye etkisi incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda metonimik anlam ile sözlüksel anlam arasında işlemleme süresinin farklılaşmadığı görülmüştür. Kabul edilebilirlik yargı görevi bulguları ise katılımcıların metonimik tümceleri daha az kabul edilebilir bulduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular daha önce gerçekleştirilen araştırmalar ışığında tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Metonymy is a cognitive phenomenon that people utilise naturally and effortlessly in their daily lives. The comprehension and processing of metonymic processes have been studied by many researchers in the Cognitive Linguistics framework. This thesis examines the processing of metonymic noun phrases in Turkish by using the object relative clause (in which metonymic noun phrase precedes object and verb) and the subject relative clause (in which object and verb precede metonymic noun phrase) structures in two SPR experiments. 82 native Turkish speakers between the ages of 18 and 50; were included in the experiments. The quantitative data of speakers' mean response times revealed that in terms of processing, the literal and metonymic meaning were relatively similar. On the other hand, the acceptability rates of the metonymic sentences remained significantly lower than the literal sentences. The findings were discussed in the light of previous research and recommendations for future studies were proposed.
Benzer Tezler
- Türkçede fiilden isim yapan ekler ve kullanışları: Kamus-ı Türki'ye göre
Başlık çevirisi yok
SELMA GÜLSEVİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜRER GÜLSEVİN
- Türkçede ayrık konuşma tanımı
Başlık çevirisi yok
ERCAN ÖLÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. EŞREF ADALI
- Türkçede ve Korecede yansımaların karşılaştırılması
A Comparative study on the onomatopoeic and mimetic words of Turkish and Korean languages
KYOO SEOK YEON