Geri Dön

Yükseköğretim kurumlarının rekabet avantajlarının belirlenmesi ve vakıf üniversitelerinin rekabet avantajı endeksinin oluşturulması: Bir karma yöntem araştırması

Determining the competitive advantages of higher education institutions and establishing the competitive advantage index of foundation universities: A mixed method research

PDF İndir

  1. Tez No: 745321
  2. Yazar: İRFAN AYHAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Bölgesel rekabet, Rekabet, Rekabetçi avantaj, Rekabetçi davranış, Stratejik yönetim, Uluslararası rekabet, Vakıf üniversiteleri, Yükseköğretim kurumları, Üniversiteler, Regional competitiveness, Competition, Competitive advantage, Competitive behavior, Strategic management, International competition, Foundation universities, Higher education institutions, Universities
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Stratejik yönetim sürecinde karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, yükseköğretim kurumlarının sektördeki konumları bakımından diğer yükseköğretim kurumlarıyla, özellikle rekabet avantajları açısından kendilerini karşılaştırabilecekleri bilimsel bir referans noktasının olmamasıdır. Ulusal ve uluslararası literatürde üniversiteleri sıralayan pek çok farklı sıralama yöntemi bulunsa da bu yöntemlerin neredeyse tamamı büyük ölçüde üniversitenin yayın sayısı, patent sayısı, proje sayısı vb. çıktılarına dayanmaktadır. Üniversiteleri yönetim, insan kaynakları ve mali kaynaklar gibi kurumun farklı yönlerini dikkate alarak sıralayan bir çerçeve henüz geliştirilmemiştir. Bu açıdan bu araştırma literatürdeki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, yükseköğretim kurumlarının rekabet avantajları belirlenmiş ve üniversiteleri rekabet avantajlarına göre sıralayan bir endeks oluşturulmuştur. Araştırmada keşfedici ardışık karma yöntem kullanılmış olup, nitel aşamada amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemi, kapsam geçerliliği çalışmasında ve Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) çalışmasında ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Nitel aşamada 30, kapsam geçerliliği aşamasında 20 uzmana, AHP çalışmasında 11 uzmana ulaşılmıştır. Endeks oluşturulurken Türkiye'deki bütün vakıf yükseköğretim kurumlarının sıralanması amaçlanmıştır. Bu amaçla veri setinde %5'ten daha fazla eksik veri bulunmayan 61 yükseköğretim kurumu sıralamaya alınmıştır. Toplanan büyük miktardaki veriler ışığında, üniversitelerin Basit Toplamsal Ağırlıklandırma (BTA) ve İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Sıra Tercihi Tekniği (TOPSIS) ile sıralamaları yapılmış ve Spearman sıralama farkları korelasyon katsayısı ile sıralama korelasyonları analiz edilmiştir. Çalışmanın başlıca bulguları şunlardır: Yükseköğretim kurumlarının rekabet avantajları bakımından sıralanmasında 7 boyut ve 69 performans göstergesine ulaşılmıştır. Bu boyutlar eğitim, araştırma-yayın, finansal kaynaklar, insan kaynakları, yönetim, altyapı ve toplumsal ve ekonomik katkıdır. AHP çalışması sonucu bu boyutlardan sırasıyla araştırma-yayın, eğitim ve yönetim boyutunun geliştirilen endeksin en yüksek ağırlığa sahip ilk üç boyutu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan sıralamalarda özellikle bu üç boyut özelinde performansı yüksek olan üniversitelerin üst konumlarda olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla uzman görüşlerini analiz ederek yükseköğretim kurumlarının rekabet avantajlarını belirlemesi, kodları ve temaları Saldana'nın iki aşamalı kodlama yöntemlerini kullanarak performans göstergeleriyle eşleştirmesi, içerik geçerliliğini Lawshe aracılığıyla değerlendirmesi ve madde ağırlıklarını çok kriterli karar verme yöntemlerini kullanarak AHP metodu ile ortaya koyması bakımından alana katkı sunacağı düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

One of the most important problems encountered in the strategic management process is the lack of a scientific reference point where higher education institutions can compare themselves with other higher education institutions in terms of their position in the sector, especially in terms of competitive advantages. Although there are many different ranking methods that rank universities in the national and international literature, almost all of these methods are largely based on the number of publications of the university, the number of patents, the number of projects, etc. based on its output. A framework that ranks universities taking into account different aspects of the institution such as management, human resources and financial resources has not yet been developed. In this respect, this research aims to fill this gap in the literature. In this study, the competitive advantages of higher education institutions were determined and an index was created that ranks universities according to their competitive advantages. In the research, exploratory sequential mixed method was used, maximum variation method, which is one of the purposive sampling methods in the qualitative stage, criterion sampling method was used in the content validity study and the Analytical Hierarchy Process (AHP) study. 30 experts were reached in the qualitative stage, 20 in content validity stage, and 11 experts in the AHP study. While creating the index, it was aimed to rank all foundation higher education institutions in Turkey. For this purpose, 61 higher education institutions that did not have more than 5% missing data in the data set were ranked. In the light of the large amount of data collected, universities were ranked using Simple Additive Weighting (BTA) and Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS), and Spearman rank differences correlation coefficient and rank correlations were analyzed. The main findings of the study are as follows: 7 dimensions and 69 performance indicators have been reached in ordering higher education institutions in terms of competitive advantages. These dimensions are education, research and publication, financial resources, human resources, management, infrastructure and social and economic contribution. As a result of the AHP study, it was concluded that among these dimensions, research-publication, education and management dimensions were the first three dimensions of the developed index with the highest weight. In the rankings, it has been determined that the universities with high performance especially in these three dimensions are in the upper positions. It is thought that the study will contribute to the field in terms of determining the competitive advantages of higher education institutions by analyzing expert opinions through a semi-structured interview form, matching codes and themes with performance indicators using Saldana's two-stage coding methods, evaluating content validity through Lawshe, and revealing item weights with the AHP method using multi-criteria decision-making methods.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    787397

    Analysing the factors affecting free zones performance: The case of Turkey

    Serbest bölgelerin performansını etkileyen faktörlerin analizi: Türkiye örneği

    ÇİĞDEM ÜSTÜN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KEREM YAVUZ ARSLANLI

  2. Tez No

    817421

    Örgütsel çeviklik ve öğrenen örgüt etkileşimi: Üniversite yöneticilerine yönelik bir araştırma

    Organizational agility and learning organization interaction: A research for university administrators

    OYA ÖNALAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İşletmeKarabük Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULLAH KARAKAYA

  3. Tez No

    412233

    Türkiye'de uzaktan öğretim yapan yükseköğretim kurumlarının örgütsel ve yönetsel açıdan karşılaştırılması

    A comparison of Turkish higher education institutions with distance education programmes from an organisational and administrative perspective

    TARIK ANIL EKİNCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Kamu YönetimiMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AYŞE YILDIZ ÖZSALMANLI

    YRD. DOÇ. DR. MÜGE ADNAN

  4. Tez No

    454561

    Türkiye'de yükseköğretim kurumlarının finansman kaynakları: Süleyman Demirel Üniversitesi ile birlikte kurulan üniversitelerin finansman yapısı

    Financing sources of higher education institutions in Turkey: financing structure of universities established with Süleyman Demirel University

    AZİZE ÖZYİĞİT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    MaliyeSüleyman Demirel Üniversitesi

    Maliye Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜÇLÜ ÇİÇEK

  5. Tez No

    320454

    İnsan kaynaklarının yeniden yapılandırılmasında yükseköğretim kurumlarının işlevi ve değişimi

    The function and alternation of higher education ınstitutions in re-constructure of human resources

    ESMA ESGİN GÜNDER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    SosyolojiEge Üniversitesi

    Kurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERCAN TATLIDİL

Geri Dön