Bipolar bozuklukta mesleki işlevselliğin iyileştirilmesinde sosyal biliş ve etkileşim terapisinin etkisi
The effect of social cognition and interaction therapy on improving occupational functionality in bipolar disorder
- Tez No: 743060
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL ÇAKIR, DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP MAÇKALI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, Damgalama, Etkileşim, Mesleki işlevsellik, Sosyal biliş, Terapi, Ölçekler, İşlevsellik, Bipolar disorder, Stigmatization, Interaction, Occupational functioning, Social cognition, Therapy, Scales, Functionality
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bipolar Bozukluk (BB) kronik bir ruh sağlığı sorunu olarak, tanı alan hastalarda çeşitli işlevsellik alanlarının ve bilişsel süreçlerin gerilemesi ile sonuçlanabilmektedir. Temel işlevsellik alanlarından biri olan mesleki işlevselliğin iyileştirilmesi, bu hastalarda ekonomik bağımsızlığın yanı sıra tedavi hedeflerinden olan duyguların yönetilmesi, kişilerarası ilişkilerin düzenlenmesi ve damgalanma ile başa çıkma açısından önem kazanmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, Sosyal Biliş ve Etkileşim Terapisi (SBET) yoluyla BB hastalarının mesleki işlevselliklerinin iyileştirilmesidir. Seçkisiz kontrol gruplu ön test-son test deneysel çalışma olarak tasarlanan bu araştırmanın evrenini İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Duygudurum Birimi'nde tedavi ve takipleri devam eden BB tanılı hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evrenden belli kriterlere göre seçilen deney (n1=12) ve kontrol (n2=16) grubu olmak üzere toplam 28 BB-I tanılı birey oluşturmuştur. Deney grubu standart tedaviye (ilaç tedavisi ve psikiyatrik görüşme) ek olarak 8 hafta SBET' ne katılmış, kontrol grubuna herhangi bir terapi uygulanmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Katılımcı Bilgi Formu, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HDDÖ), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Gözler Testi (GT), Üst Biliş Ölçeği (ÜBÖ), Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği (RHİDÖ) ve Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayarda SPSS 21 programında analiz edilmiş, demografik veriler betimsel istatistik yöntemlerinden frekans, yüzdelikler ve aritmetik ortalama ile gösterilmiş, araştırmadaki analizlerin kullanımında grup sayısına dikkat edilmiştir. Gruplar arası ve grup içi karşılaştırmalarda n<0,05 olduğu için parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U Testi, Wilcoxon Testi ve Kruskal-Wallis Tek Yönlü Varyans Analizi ile değerlendirilmiştir. Yapılan nicel analizlerde uygulamanın sosyal biliş, mesleki işlevsellik ve damgalanma üzerindeki etkilerine odaklanılmıştır. Bulgular her hafta iki oturum halinde uygulanan 8 haftalık SBET grup sürecinin hastalarda sosyal biliş ve mesleki işlevsellik üzerinde anlamlı farklılıklar sağlayabildiğini ancak damgalanma üzerinde anlamlı bir farklılık sağlamadığını göstermektedir. Araştırma sonucunda SBET grup uygulamasının BB tanılı hastaların mesleki işlevselliğini iyileştirici yönde etkilemiş olması dikkat çekicidir. Tüm bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılarak gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Bipolar Disorder (BD) can have negative influences on some other areas and cognitive processes that are seen as a chronic mental health problem. On the other hand, the development of professional functionality, which is one of the main functional areas, gains importance about patient's financial independence, as well as managing emotions, organizing interpersonal relationships and coping with stigmatization which are the treatment goals. The main purpose of this research is the occupational improvement of BD patients through Social Cognition and Interaction Therapy (SBET). The universe of this study, which was designed as a pretest-posttest experimental study with a random control group, consists of patients with a diagnosis of BD, whose treatment and follow-up continues in the Mood Unit of the Department of İ.U. Mental Health and Diseases of Istanbul Medical Faculty. On the other hand, sample of the study consisted of 28 individuals with BD-I diagnosis, including the experimental (n1=12) and control (n2=16) groups selected from the universe according to certain criteria. The experimental group participated in the SBET for 8 weeks in addition to the standard treatment (drug therapy and psychiatric interview), and no therapy was applied to the control group. In the evaluation of the data, Participant Information Form, Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Young Mania Rating Scale (YMRS), Eyes Test (ET), Metacognition Scale (MCI), Internalized Stigma in Mental Illnesses (ISMI) and Brief Functionality Assessment Scale (BFADS) used. The obtained data were analyzed on the computer in the SPSS 21 program, demographic data were shown with frequency, percentages and arithmetic mean, which are among the descriptive statistics methods, and the number of groups was taken into consideration in the use of the analysis in the study. İntergroup and intragroup comparisons were evaluated using the Mann-Whitney U Test, Wilcoxon Test and Kruskal-Wallis One-Way Analysis of Variance because of the n <.05. The quantitative analysis focused on the effects of the application on social cognition, professional functionality and stigmatization. The findings show that the 8-week SBET group process, administered in two sessions each week, can provide significant differences on social cognition and occupational functioning in patients, but can't provide a significant difference on stigmatization. It is remarkable that the SBET group application has improved the occupational functionality of patients with bipolar disorder at the end of the study. All findings were discussed within the framework of the relevant literature and suggestions were made for future research.
Benzer Tezler
- Bipolar bozuklukta eşlik eden psikoz yüksek risk sendromunun bilişsel fonksiyonlar ve işlevsellikle ilişkisi
The relationship of psychosis high-risk syndrome in bipolar disorder with cognitive functions and functionality
SİMGE UZMAN ÖZBEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM EMRE BORA
- Bipolar affektif bozukluk hastalarında işlevselliğin, çocukluk travmaları, bağlanma biçimleri, işlevsel olmayan tutumlar ve affektif mizaçlarla ilişkisi
The relationship between functioning, childhood traumas, attachment styles, dysfunctional attitudes and affective temperaments in bipolar affective disorder patients
CELALEDDİN KARTAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAtatürk ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESAT FAHRİ AYDIN
- Bipolar bozuklukta nörobilişsel testlerin özgüllüğü ve duyarlılığı üzerine karşılaştırmalı bir çalışma
Spesifity and sensitivity of neurocognitive tests in bipolar disorder: A comparative study
ZEYNEP ÇUBUKCUOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
PsikiyatriCelal Bayar ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER AYDEMİR
- Ötimik dönemdeki bipolar T bozukluk tanısı almış hastalarda bilişsel işlev kaybı ve silik nörolojik belirtilerin psikososyal işlevsellik üzerine etkisi
Cognitive impairments, neurological soft signs and psychosocial functioning in euthymic patients with bipolar I disorder
TUBA BAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA TOSUN
- Bipolar bozuklukta metabolik sendromun yaşam kalitesi ve işlevsellikle ilişkisi
Metabolic syndrome in bipolar di̇sorder relationship with functionality and life of quality
HANİFE KOCAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriGaziosmanpaşa ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. EMRAH SONGUR