Tip 2 diyabet ve eşlik eden kronik hastalıkların öz bakım yönetimine etkisi
The effect of TYPE 2 diabetes and comorbid chronic diseases on SELF-CARE management
- Tez No: 741809
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Kronik hastalık, Morbidite, Özbakım, Family practice, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Chronic disease, Morbidity, Self-care
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tip 2 diyabetli hastalarda komorbidite durumu ve mevcut hastalık/hastalıkların öz bakım yönetimi üzerindeki olası etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız gözlemsel, tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. 01.04.2022-30.04.2022 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Diyabet Polikliniği'nde yürütülmüştür. Bir ayda polikliniğe başvuran tüm Tip 2 diyabetli hasta sayısının ortalaması hesaplanarak 289 hasta sayısı hedeflenmiştir. Belirtilen süreçte 290 hastaya ulaşılmıştır. Katılımcılara benzer çalışmalar incelenerek hazırlanan sosyodemografik veri formu ve Kronik Hastalıklarda Öz Bakım Yönetimi Ölçeği (SCMP-G) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Bu çalışmada ölçümlerin normal dağılım varsayımının incelenmesinde Kolmogorov- Smirnov testleri kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren ölçümlerin gruplara göre kıyaslanmasında Bağımsız gruplarda T testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen ölçümlerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Ölçümlerin birbirleri ile olan korelasyonlarının incelenmesinde Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 kabul edilmiştir. Post hoc analizlerde p değerleri için Bonferonni düzeltmesi uygulanmıştır. Tüm analizler SPSS 20 programı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %91,7'sinin diyabet dışında herhangi bir kronik hastalığının olduğu, %40'ının kompleks multimorbiditesinin bulunduğu belirlenmiştir. Kronik hastalıklardan en sık dislipidemi (%41,7) eşlik etmiştir. Obez hastaların öz koruma puanları normal kilolu bireylere göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p:0,020). Diyabete ek kronik hastalık sayısı 3 olan hastalarda sosyal koruma alt ölçeği puanları diyabete ek kronik hastalık sayısı 1 olan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p:0,038). Hipertansiyon bulunanlarda sosyal koruma (p:0,022) ve toplam ölçek (p:0,033) puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Hipotiroidisi bulunanlarda sosyal koruma puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p:0,016). Toplam ölçek puanı ile dislipidemi süresi arasında zayıf düzeyde ve pozitif yönlü (Rho:0,153 ve p:0,047), hipotiroidi süresi arasında orta düzeyde ve negatif yönlü (Rho:-0,304 ve p:0,030) korelasyonlar bulunmuştur. Sonuç: Kronik hastalık tanısı alan tüm hastaların, teşhis ve tedavi süreciyle beraber psikolojik destek süreci, sosyal olarak değerlendirilmesi, kendi kendini yönetebilme becerisi ve eksik yönlerinin desteklenmesi sağlanmalıdır. Aile hekimleri soyut ve somut anlamda hastalara en yakın mesafedeki hekimdir. Böylece hastaların yaşam kalitesi ve işlevselliği artacak; komplikasyonları ve buna bağlı sağlık harcamalarını azalacaktır. Çoğu diyabet hastası, birden fazla kronik durumu yönetmekle ve bu yolda pek çok engelle karşı karşıya kalmaktadır. Bu engellerin farkındalığı, daha etkin öz bakımda ve öz bakımın yönetiminde fayda sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: It is aimed to reveal the possible effect of comorbidity status and existing disease/diseases on self-care management in patients with type 2 diabetes. Material and Method: Our study is an observational, descriptive, cross-sectional study. Our study was carried out between 01.04.2022 and 30.04.2022 at the Health Sciences University Istanbul Bağcılar Health Application and Research Center Diabetes Polyclinic. By calculating the average of the number of diabetic patients who applied to the polyclinic in a month, the number of 289 patients was targeted. In this time, 290 patients were reached. The sociodemographic data form prepared by examining similar studies and the Self-Care Management Scale in Chronic Diseases were applied to the participants by face-to-face interview technique. In this study, Kolmogorov-Smirnov tests were used to examine the assumption of normal distribution of measurements. T test and ANOVA tests were used in independent groups to compare the normally distributed measurements according to the groups. Mann- Whitney U test and Kruskal Wallis test were used for comparison of non-normally distributed measurements. Spearman correlation analysis was used to analyze the correlations of the measurements with each other. P<0.05 was accepted for statistical significance. Bonferonni correction was applied for p values in post hoc analyses. All analyzes were performed with the SPSS 20 program. Results: It was determined that 91.7% of the participants had any chronic disease other than diabetes and 40% had complex multimorbidity. Dyslipidemia (41.7%) was the most common comorbid chronic disease. Self-protection scores of obese patients were found to be significantly lower than those of normal weight (p:0.020). Social protection subscale scores were found to be significantly higher in patients with 3 additional chronic diseases compared to patients with 1 or no additional chronic disease (p:0.038). Social protection (p:0.022) and total scale (p:0.033) scores were found to be significantly higher when hypertension was accompanied. Social protection scores were found to be significantly higher in those with hypothyroidism (p:0.016). There were weak and positive correlations (Rho:0.153 and p:0.047) between total scale score and dyslipidemia duration, and moderate and negative correlations (Rho:-0.304 and p:0.030) between hypothyroidism duration. Conclusion: Psychological support process, social evaluation, self-management skills and deficiencies of all patients with chronic diseases should be supported together with the diagnosis and treatment process. Family physicians are the physicians closest to the patients. Thus, patients' quality of life and functionality will increase; complications and related health expenditures will decrease. Many diabetics face many hurdles in managing multiple chronic conditions and along the way. Awareness of these barriers will benefit more effective self- care and self-care management.
Benzer Tezler
- Tip 1 diyabetes mellituslu çocuk ve adolesanlarda takip uyumunun ve etkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of following adaptations and effective factors in children and adolescents with type 1 diabetes mellitus
SELEN DUYGU ARIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA ÇETİNKAYA
- Tip 2 Diyabetes Mellitus tanısı konmuş bireylerde yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of quality of life in individuals diagnosed for Type 2 Diabetes Mellitus
GÜSÜN BAYRAKTAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Aile HekimliğiUludağ ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN BİLGEL
YRD. DOÇ. DR. H.HAKAN ÖZDEMİR
- Hemodiyaliz hastalarında ağrının değerlendirilmesi
Evaluation of pain in hemodialysis patients
ZEHRA ZEREN ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELDA DİLEK
- İmmün nedenli tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlarda eşlik eden diğer otoimmün hastalıkların sıklığının saptanması, otoimmun hastalığı olan ve olmayan diyabetlilerin kemik mineral yoğunluğunun karşılaştırılması
Determination of the frequency of other autoimmune diseases in children and adolescents with immune mediated TYPE 1 diabetes and comparison of bone mineral density of diabetic patients with and without autoimmune disease
MELEK YAMAN ORTAKÖYLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER ALİKAŞİFOĞLU
- Tip 2 diyabet hastalarında kardiyometabolik risk faktörlerinin ve tedavi yeterliliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of cardiometabolic risk factors and the treatment proficiency in type 2 diabetic patients
KÜBRA HABİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ALTUNTAŞ