Tacnameler ve Türk edebiyatındaki yeri
Tacnames and at the position of Turks literature
- Tez No: 73800
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA TATCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Folklore
- Anahtar Kelimeler: Başlıklar, Dervişler, Giysiler, Tacnameler, Tarikatlar, Türk edebiyatı, Headlines, Dervishes, Clothes, Tacnames, Religious orders, Turkish literature
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Edebiyatı Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Tâclar, tarikat mensuplarınca bir fark, bir rütbe işareti olarak kullanmışlardır. Onlar taca bir çok manâlar yüklemişlerdir. Her tarikat kendilerine mahsus tâc giymiştir. Tarikatlar taçları anlatmak için“tâcnâmeler”yazmışlardır. Bu eserlerde tâclar enine boyuna anlatılmıştır. Tâcnamelerde, taçların maddi ve manevi yönleri ele alınır, tasavvuf yolunu seçen kimselere tâc terminolojisi verilmeye çalışılırdı. Bu eserlerde bazen mutasavvıflara bu konularda yapılan eleştirilere cevap verilirdi. ı Bu eserler umumiyetle nesir tarzında ve soru cevap tipinde kaleme alınmıştır. Ancak bazı.eserler bu alandaki genel bilgileri kronolojik bir anlayışla geleneği ortaya koymaya çalışan tipte ele alınmıştır. Akılda kalıcılığı ve etkileyiciliği bakımından şiirler, fazla olmasa da tâcnamelerde yer almaktadırlar. Ancak tarikat kisvelerinin edebiyatımıza etkisini ise edebiyatımızın çeşitli ürünlerinde bulmaktayız. Bu şiirler özet olarak, giyen kimsenin giydiği elbiselere; layık olması gerektiğini söylerlerdi. Aksi takdirde kisvelerin zarar vereceği kabul edilirdi. Tâcnamelerde başa giyilen tâc dışında giyilen bütün elbiseler; tarikatların onlara yükledikleri manalarla birlikte anlatılmıştır. Bu eserlerde maddi ve manevi anlamlarıyla tâc ve diğer kisvelerin tasavvufi yönlerini bulmaktayız.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Tâcs has been used as differences and sign by the members of dervish order. \ Tâcs have given several meaning by them. Every sectarian wore different tâc. Dervish orders wrote“tâcnâmes”to explain in tâcs. Tâcs material and spiritual sides are being explain in Tâcnâmes and the person who choice the sufizm (Islamic Mysticism) tried to give tâç therminology. Sometimes has been given to repley to the objection s by this tâcnâmes. This traces has been written as qustion and answer type of the prose in general but a few traces thought to show the tradition in a cronological way. Although poems can stay in mind easily we met rarely in tâcnames. But effect of the dervish orders goverments can be shown in the production of our litareture. This poems has been saying that who has wearing the costume of dervish order should be fit to' the person otherwise they be lieved that this special costume has damage the spiritual of the dervish order. All clothes are remembered with the meanings that the dervish orders gave beside the tâc in tâcnâmes. All types of tâcnâmes have given as spiritual and material meaning of tâcnâmes have given as spiritual and material meaning of tâc and special costumes of dervish order.