Cumhuriyet dönemi anıt heykelleri (1923-1946)
Monumental sculpture of the Republic period (1923-1946)
- Tez No: 73765
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜNSEL RENDA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Fine Arts, Art History
- Anahtar Kelimeler: Anıtlar, Atatürk, Mustafa Kemal, Cumhuriyet Dönemi, Heykel, Monuments, Atatürk, Mustafa Kemal, Republican Period, Sculpture
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Çalışmanın konusunu 1923-1946 yıllarına tarihlenen Cumhuriyet Dönemi Anıt Heykelleri oluşturmaktadır. Anıtlar, heykel sanatı örneği olduğu kadar dönemin sosyokültürel değişiminin göstergelerinden biridir. 1923 yılı Türk toplumu için bir değişim sürecinin başlangıcına işaret etmektedir. Mustafa Kemal Atatürk çağdaş bir devlet yaratmayı amaçlıyordu. Çağdaşlaşmanın yaşamın tüm alanlarına yayılması için eğitim ve sanat etkin bir araç olarak kullanılmıştır. Cumhuriyetsin ilk yıllarından itibaren uygulanmaya başlanan anıt heykeller, Türk toplumu için yeni bir heykel türüdür. Osmanlı döneminde, 19. yüzyıl sonlarında, Sanayi-i Nefise Mektebi' nin kurulmasıyla, heykelciler yetişmeye ve küçük boyutlu, figüratif heykeller yapılmaya başlanmıştır. Ancak, bu, geniş halk kitlelerine ulaşan bir uygulama değildir. Cumhuriyetin ilanından sonra, ülkenin hemen her yerine neredeyse eşzamanlı olarak anıt heykeller dikilmiştir. Böylece, heykel sanatı geniş halk kitlelerine ulaşmıştır. Cumhuriyet dönemi anıt heykelleri bir yandan modern kentin gereği, öte yandan Türkiye Cumhuriyeti devleti ilkelerinin sembolü olarak nitelendirilebilir. İlk anıt heykeller, bu konuda deneyimli Türk heykelci olmadığı gerekçesiyle, yabancı sanatçılara sipariş edilmiştir. 1929 yılından başlayarak Türk heykelciler de bu alanda etkin olmuştur. Sözkonusu anıtlar kaide ve heykelden oluşmaktadır. Kaidede kabartmalar ve yazıtlar yeralabilmektedir. Konu kapsamına giren uygulamaların çoğunluğu Atatürk konuludurve bir kısmının kaidelerinde Kurtuluş Savaşı ile devrimler betimlenmiştir. Böylece, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı teması birleştirilmiştir. Bu anıtlarda Atatürk savaş yöneten kumandan ya da savaş kazanmış kumandan kimliğindedir. Az sayıda örnekte ise Atatürk devlet adamı kimliği ile betimlenmiştir. Bunun yanı sıra Eski Türk büyükleri ve İsmet İnönü'yü konu alan anıt heykeller de vardır. Cumhuriyetin ve çağdaş bir toplumun simgesi olarak kent mekânlarına dikilen Cumhuriyet dönemi anıt heykelleri (1923-1946), heykel sanatının gelişimine katkıda bulunmuş ve kamusal alanlara heykel dikme geleneğinin başlangıcını oluşturmuştur.
Özet (Çeviri)
Ill SUMMARY This study is based upon the monumental statues of the Republican Period in Turkey made during 1923-1946. These monumental statues are both examples of sculpture art and are symbolization of the socio-cultural changes beginning at that period. Mustafa Kemal Atatürk had been aiming at creating a modern state. The year 1923 beckons the beginning of a transformation for the Turkish society. Education and art was used as effective tools of modernation to penetrate all aspects of life. The monumental statues, which were started to be erected from the first years of the Republic, are a new type of sculpture for the Turkish society. In the Ottoman period, with the establishment of the Academy of Fine Arts in 19th century, Turkish sculptors began to emerge and statues of small dimensions began to be made. However, this application was not an all-pervasive one. But after the declaration of the Republic, monumental statues were erected almost everywhere in the country simultaneously. Thus, through monumental statue, sculpture as an art reached great masses of people. It is possible to regard the monumental sculpture of the Republican period as a necessity of urban design, but on the other hand they also represent the principles of Turkish Republican State. As there were still no qualified Turkish sculptors in this field yet, the first monumental statues had been commissioned to foreign artists. Starting from 1929, Turkish sculptors too became effective in this field.IV All of the monuments discussed in this study includes a statue and a base. The base might also contain reliefs and inscriptions. Most of the statues are themed on Atatürk and as a part of some of their bases, Independence War and revolutions have been depicted. Atatürk is identified as either a commander directing the battle, or a commander having been triumphed. In some of the examples, Atatürk was described as a statesman. There also exists in the monumental sculpture art of the period in Turkey, themes like older prominent Turkish men and İsmet İnönü. The first monumental statues of the early Republican period (1923-1946) have helped the development of sculpture art in Turkey and thus begins the tradition of erectioning sculptures in public spaces in Turkey.
Benzer Tezler
- Türklerde heykel sanatının tarihsel gelişimi ve kültürel değişimi yansıtan İstanbul örneği
Başlık çevirisi yok
SEÇKİN ERDEM
- Tanzimat`tan Cumhuriyet'e İstanbul'da Latin Katolik yapıları
Latin Catholic buildings in Istanbul (From Tanzimat to Republican era)
SEZİM SEZER SEVİNÇ
Doktora
Türkçe
1997
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA GERMANER
- 1950-1960 dönemi İstanbul: Mimarisi, kentleşmesi ve mimar Emin Onat
Period of 1950-1960 in İstanbul: Architecture, urbanization and architect Emin Onat
B. CENK OKUMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE İNCEOĞLU
- Kent içindeki tarihi çevrelerin korunması ve geliştirilmesi II. Ankara Vakıf Apartmanı örneği
Başlık çevirisi yok
MELTEM GÜÇLÜ
- Ankara kenti ve yakın çevresinde bazı doğal taş çeşitlerinden peyzaj mimarlığı çalışmalarında yararlanma
The Use of various kinds of natural stones in the city of Ankara and its surroundings in the planning of landscape architecture
PINAR ÖZDİKİCİOĞLU(KUTU)
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİM PERÇİN