“Basın özgürlüğü”ve yol açtığı etik sorunlar
Freedom of the press and its ethical cansequences
- Tez No: 73683
- Danışmanlar: PROF. DR. İOANNA KUÇURADİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Radyo-Televizyon, Philosophy, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Ahlak, Basın ahlakı, Basın özgürlüğü, Haber programları, Televizyon, Özgürlük, İnsan hakları, Morality, Press ethics, Press freedom, News programmes, Television, Freedom, Human rights
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Kitle iletişim araçlarının ortaya çıkması ve günümüzde etkinliğini gittikçe artırarak günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, kimi sorunları da beraberinde getirmiştir. Kitle iletişim araçlarının yol açtığı bu tür etik sorunlardan yola çıkan bu çalışmada,“basın özgürlüğü”kavramı ile belli bir basın özgürlüğü anlayışının yol açtığım düşündüğümüz etik sorunlar ele alınmış; bunları örneklendirmek için ulusal düzeyde yayın yapan iki özel televizyon kanalının haber bültenleri ya da haber programları belirli bir süre izlenerek, bu haberlerde rastlanılan etik sorunlar serimlenip, irdelenmeye çalışılmıştır. Basın özgürlüğü tartışmalarına ve basının etik sorunlarına felsefeyle, felsefe penceresinden bakmaya çalışan bu çalışmada, öncelikle basında görülen birçok etik sorunun kaynağı gibi görünen özgürlük anlayışı- özgürlüğün engellenmeme olarak anlaşılması- ortaya konulmuş; etik sorunların ne türden sorunlar olduğu, I. Kuçuradi'nin değer ve etik görüşünden harekede gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde önce basın-yayın organlarının gelişimi ve bu gelişimi izleyen basın özgürlüğü mücadelesinin kısa bir tarihçesi verilmiş; basının dışarıdan denetim yerine tercih ettiği özdenetim modelleri, çeşitli ülkelerden örneklerle ortaya konulmuş, buna ülkemizdeki durum eklenmiştir. Bu bölümün sonunda ise özgürlük ile denetim arasında kurulan yanlış bağlantı nedeniyle,“özgürlük”kavramı ve buna bağlı olarak da“basın özgürlüğü”kavramı ele alınmıştır. Çalışmanın ana bölümü olan ikinci bölümde ise önce“haber”kavramı ve kitle iletişim araçlarının kamusal niteliği açıklığa kavuşturulmuş; basının işinin, bizim kendi çabalarımızla bilgisini edinemediğimiz, dünyada olup bitenler hakkında bizi bilgilendirmesi, böylece bizim olan bitenlere ilişkin kendi fikirlerimizi oluşturmamıza yardımcı olması olduğu belirtilerek, televizyon haberlerinin bunu ne derece yerine getirdiği sorulmuştur. Daha sonra haber bültenlerinde ve haber programlarında karşılaşılan etik sorunlar, altı kategoride ele alınmıştır. Bu haberlerde karşılaşılan sorunların türleri, muhabirden ve kameramandan mı yoksa o haberi yayınlayan yayın sorumlusundan mı kaynaklandığı; ortaya çıkan etik sorunların habere konu olan kişilere ilişkin etik sorunlar mı yoksa izleyicilere ilişkin etik sorunlar mı olduğu ortaya konulmuştur.m Sonuç olarak, haber yayınlarından hareketle incelediğimiz basının etik sorunlarının temelinde, belirli bir özgürlük anlayışının yattığı; bu etik sorunlarının giderilmesinin ise yalnızca kimi basın meslek ilkeleri saptayıp uygulamakla sağlanamayacağı; basın özgürlüğünün doğrudan kişilerin özgür kişiler olup olmadığıyla ilgili olduğu, bu nedenle basın özgürlüğü ile etik özgürlük arasındaki bağlantıya dikkat çekilerek, sorunun çözümünün basın mensuplarının etik eğitiminden geçtiği dile getirilmiştir. Özgür basının, yasalar ve normlardan çok özgür kişilerle sağlanabileceği, bunun da uzun erimli bir iş, eğitim işi olduğu ifade edilmiştir.
Özet (Çeviri)
IV RESUME Le but de ce travail est de prendre en main le concept de“la liberte”de la presse“ et les problemes etbiques provenant de ce concept cite\ Dans ce cadre, nous avons essaye”de montrer les sources de ces problemes, ainsi que les moyens pour les supprimer. Dans cette perspective, nous avons suivi, dans un delai donne, certaines emissions d'informations televisees nationales de deux chaînes privies. Ce travail qui traite dans une perspective philosophique les discussions concernant“la liberte de la presse”et les problemes ethiques de la presse, tient â montrer que ces problemes etbiques proviennent de la façon d'interpr&er la liberte de la presse. Dans la premiere partie de ce travail, nous avons essaye“ d'exposer la breve histoire du developpement des medias et de leur lutte qui suit ce developpement. Dans la deuxieme partie, qui constitue la partie essentielle de ce travail, nous avons analyst le concept d'information et soulingne la qualite publique des medias. Les problemes ethiques que nous avons releves â partir des diverses informations televisees sont exposees en six categories. Notre conclusion est que les codes d'ethique professinolle ne suffisentpas pour resoudre les problemes ethiques, la liberte”ethique des journalistes âtant une condition necessaire pour arriver au but pour lequel l'exigence de la liberte" de la presse ötaitintroduite.
Benzer Tezler
- Türk Cumhuriyetleri`nin ekonomik dönüşüm süreci ve bu süreçte uygulanan iktisat politikaları
The Process of economic transformation in Turkish republics and the economic policies
MEHMET DİKKAYA
