İş özellikleri modeli ve bir uygulama
Job characteristics model and a field study
- Tez No: 73573
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL CAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Motivasyon, Zenginleştirme yöntemleri, İş tasarımı, İş zenginleştirme, İş özellikleri modeli, Motivation, Enrichment methods, Job design, Work enrichment, Job characteristics model
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ii ÖZET Bu çalışmanın amacı, pek çok ülkede araştırılmış olan İş özellikleri Modeli'nin, Türkiye koşullarında incelenmesi ve sınanmasıdır. Bu amaçla modelin orjinal anketi (JDS-Job Diagnostic Survey) Türkçeye çevrilmiş ve dört ayrı örgütte uygulanmıştır. İş özellikleri Modeli 1970'lerin sonlarında Hackman ve Oldham tarafindan ortaya atılmış, kişileri örgüt içerisinde üst düzeyde motive etmeyi amaçlayan bir iş tasarımı tekniğidir. Araştırmacılar modellerinde, Temel tş özellikleri'nin (beceri çeşitliliği, görev bütünlüğü, görevin önemi, özerklik ve geribildirim) kişide Kritik Psikolojik Haller'i (işi anlamlı bulma, işin sonuçlarından sorumluluk duyma ve işin sonuçlarından bilgili olma) yaratacağım, böylece örgütlerin Kişisel Sonuç Değişkenlerine (yüksek içsel iş motivasyonu, gelişme tatmini ve genel iş tatmini) ulaşacaklarım ileri sürmüşlerdir. Ayrıca araştırmacılar modellerinde tüm bu ilişkilerin moderatörleri (gelişme ihtiyacı gücü, iş ortamının çeşitli yönleri) üzerinde de durmuşlardır. Bu çalışmada orjinal model hipotezleri Hackman, Oldham (1976); Baron, Kenny (1986) ve Arnold, House'un (1980) kullandıkları istatistiksel yöntemlerle ayrı ayrı sulanmıştır. Ulaşılan sonuçlar, İş özellikleri Modeli'nin temel hipotezlerini genelde desteklememektedir: Kritik psikolojik haller ile temel iş özellikleri, sonuç değişkenlerini etkilemektedir. Ancak bu etki güçlü değildir. Sonuç değişkenlerini maksimum açıklamak için üç psikolojik halin üçü de gerekli değildir. Psikolojik haller, iş özellikleri- sonuç değişkenleri ilişkisinde aracıdır. Ancak bu aracılık tam değil, kısmi bir aracılıktır.İÜ İş özellikleri ile psikolojik haller arasındaki bağ açık ve belirgin değildir. Gelişme ihtiyacı gücü ve iş ortamı tatmini, iş özellikleri ile sonuç değişkenleri arasındaki ilişkide moderator rolü oynamaktadır. Ancak, moderator etki istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY The purpose of this study is to investigate the implications of Job Characteristics Model (JCM) in Turkey. The original survey was translated into Turkish and applied in 4 different organizations. JCM is a job designed technique developed by Hackman & Oldham in the late 1970s aiming at motivating employees at a higher level. The researchers put forward mat core job characteristics, in terms of skill variety, task identity, task significance, autonomy and feedback from job, create“critical psychological states”. Critical psychological states are defined as experienced meaningfulness of the work, experienced responsibility for outcomes of the work and knowledge of the actual results of the work activities. These, in turn, result in the following outcomes: High internal work motivation, high growth satisfaction and high general job satisfaction. In addition, the researchers evaluate the impact of the moderators which they define as growth need strength and context satisfaction. This study has utilized the statistical techniques used by Hackman & Oldham (1976), Baron & Kenny (1986) and Arnold & House (1980). It has been found that this study does not support the original JCM hypotheses. The result obtained from this research can be summarized in the following fashion. 1. Core job characteristics and critical psychological states have an impact on outcomes. However, this effect is not strong. 2. Of the three critical psychological states elements,“knowledge of the actual results of the work activities”does not significantly affect the“outcomes”elements. 3. Critical psychological states act as a mediator between core job characteristics and outcomes. However, this is not a full mediator role. 4. The relationship between the core job characterics and the critical psychological states is not clearly defined.5. Growth need strength and context satisfactions do play a mediator role. However, this role is not statistically significant.
Benzer Tezler
- Meta analizinin tıpta kullanımı ve bir uygulama
The Use of meta analysis in medicine and an application
FEZAN ŞAHİN
Doktora
Türkçe
1999
Tıbbi BiyolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiBiyoistatistik Ana Bilim Dalı
PROF.DR. KAZIM ÖZDAMAR
- Sigorta işletmelerinde yatırım yaklaşımları: Alternatif modeller ve Türkiye uygulaması
Investment approaches insurance business: Alternative models and application in Turkey
TUNCER ASUNAKUTLU
- Nonlinear finite element analysis of reinforced concrete structures
Betonarme elemanların doğrusal olmayan sonlu elemanlar yöntemiyle incelenmesi
H.ORHUN KÖKSAL
- Proses modellendirme, optimizasyon ve kontrolün bir petrol rafineri ünitesine (FCC) uygulanması
Başlık çevirisi yok
HARUN TAŞKIN
Doktora
Türkçe
1983
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. AYHAN TORAMAN
- Bilişim sistemlerindeki gelişmelerin işletme yönetimine etkileri, yönetim bilişim sistemleri geliştirme ve bir uygulama örneği
Effects of the evoluation of information systems on management, management information systems development and an example of its application
ZUHAL TANRIKULU
Doktora
Türkçe
1999
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL EREN
