Sürdürülebilir hidrografik ölçümler için uydu tabanlı batimetri üretimi: sığ sularda makine öğrenmesi ile doğruluk analizi
Satellite-Derived Bathymetry Production for Sustainable Hydrographic Surveys: Accuracy Analysis with Machine Learning in Shallow Waters
- Tez No: 734047
- Danışmanlar: PROF. DR. CEM GAZİOĞLU, DOÇ. DR. HASAN BORA USLUER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Mühendislik Bilimleri, Deniz Bilimleri, Geodesy and Photogrammetry, Engineering Sciences, Marine Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Denizel Çevre Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hidrografik ölçümler; seyir emniyeti, kıyı alanı planlaması ve sürdürülebilir deniz yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak geleneksel gemi tabanlı hidrografik yöntemler, yüksek maliyetli, zaman alıcı ve karbon salınımı açısından yoğun sistemlerdir. Bu çalışma, Türkiye'de deniz haritalarının yapımından sorumlu Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığına bağlı hidrografik araştırma platformlarının karbon ayak izinin ilk kapsamlı değerlendirmesini sunmakta ve makine öğrenimi ile geliştirilen Uydu Tabanlı Batimetri (UTB) yöntemini sürdürülebilir bir alternatif olarak incelemektedir. Çalışma, Türkiye'nin farklı enlemlerinde yer alan Samsun (Karadeniz), İzmir Körfezi (Ege Denizi) ve İskenderun Körfezi (Akdeniz) bölgelerini kapsamaktadır. Bölgelere özgü çevresel ve optik farklılıkların UTB'nin doğruluk düzeyi üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Sentinel Application Platform (SNAP) yazılımı ve makine öğrenmesi algoritmalarıyla elde edilen sonuçlara göre, 0-30 metre derinlik aralığında, Uluslararası Hidrografik Örgütünün (IHO) tarafından belirlenen S-44“1b Derece”doğruluk standardının karşılandığını görülmüştür. Ayrıca, karbon ayak izi analizi, geleneksel hidrografik araştırmaların yılda yaklaşık 3 850 tCO2e emisyon yaydığını; buna karşılık uydu tabanlı yöntemlerin bu emisyonları önemli ölçüde azaltabildiğini ve aynı zamanda ekonomik açıdan tasarruf sağladığını ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, Uydu Tabanlı Batimetri yönteminin sığ kıyı bölgelerinde akustik sistemlere kıyasla etkili, sürdürülebilir ve ölçeklenebilir bir alternatif olarak kullanılabileceğini doğrulamaktadır. Bu araştırmada önerilen metodoloji, hidrografik uygulamaların modernizasyonuna katkı sağlamakta; Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda çevresel açıdan sorumlu deniz haritalaması ve kıyı yönetimine geçişi desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Hydrographic surveys play a crucial role in navigation safety, coastal zone planning, and sustainable marine management. However, traditional vessel-based hydrographic methods are costly, time-consuming, and carbon-intensive. This study presents the first comprehensive assessment of the carbon footprint of the hydrographic research platforms operated by the Office of Navigation, Hydrography and Oceanography of Türkiye, which is the sole official authority responsible for the production of national nautical charts. It also examines the Satellite-Derived Bathymetry (SDB) method, enhanced by machine learning techniques, as a sustainable alternative to conventional approaches. The research covers three regions located ad different latitudes of Türkiye; Samsun (Black Sea), İzmir Bay (Aegean Sea), and İskenderun Bay (Mediterranean Sea). The effects of region-specific environmental and optical variations on the accuracy of SDB were analyzed. According to the results obtained using the Sentinel Application Platform (SNAP) software and machine learning algorithms, the IHO S-44“Order 1b”accuracy standard was achieved within the 0-30 m depth range. Furthermore, the carbon footprint analysis revealed that traditional hydrographic surveys approximately 3 850 tCO2e per year, whereas satellite-based methods significantly reduce these emissions while also providing substantial economic savings. The findigs comfirm that the Satellite-Derived Bathymetry (SDB) method can serve as an effective, sustainable, and scalable alternative to acoustic systems in shallow coastal regions. The proposed methodology contributes to the modernşzatşon of hydrographic practices and supports the transition toward environmentally responsible marine mapping and coastal management in line with Türkiye's 2053 Net-Zero Emission Goals.
Benzer Tezler
- Baraj ve sulama projelerinde ölçme-kamulaştırma sorunları ve çözüm önerileri
Measuring – expropriation problems and solve suggetions on the dam and irrigation projects
LOKMAN GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Jeodezi ve FotogrametriGümüşhane ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF AŞIK
- Hydrodynamic and thermal variability of the turkish strait system
Türk boğazlar sistemi'nin hidrodinamik ve termal değişkenliği
ŞEHRİBAN ŞEN
Doktora
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARKAN ERDİK
- Hidrolojik proses modelleri ile havza şebeke modelleri entegrasyonu: Darlık havzası örneği
Integration of hydrological process models with watershed network models: Darlik creek case study
MEHMET KALFAZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN EKDAL
- Advancing maritime security with uncrewed marine systems
İnsansız deniz sistemleri ile deniz güvenliğinin geliştirilmesi
DENİZ ÇİÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİHTER EROL
- Yerel coğrafi şartların geleneksel Midyat evlerine etkisi, Mardin/ Türkiye
The effect of local geographic conditions on traditional Midyat houses, Mardin/Turkey
İDRİS KAPLAN