Geri Dön

Mukayeseli olarak Türk ve İslam hukukunda hukuk boşluğunun doldurulması

Filling the legal gap in Turkish and Islamic law comparatively

  1. Tez No: 732147
  2. Yazar: CANAN ATEŞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. UĞUR BEKİR DİLEK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Hakimler, Karşılaştırmalı hukuk, Takdir yetkisi, Türk hukuku, Yasa boşluğu, İslam hukuku, Judge, Comparative law, Discretionary power, Turkish law, Loophole in the law, Islamic law
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yalova Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Toplumsal yaşamda hızlı ve sürekli bir değişimin varlığı beraberinde bazı problemleri getirir. İşte bu problemlerin çözülüp adaletin ve asayişin sağlanabilmesi için hukukun da bu nispette dinamik olması gerekir. Ne var ki hukukta her olayın önceden öngörülüp ona göre hukuk kuralının oluşturulabilmesinin imkânı yoktur. Bu sebeple hukuk sistemlerinde boşluk dediğimiz bir takım durumlar karşımıza çıkar. Hukukta oluşan boşluğun bir şekilde doldurulup uyuşmazlıkların sona erdirilmesi gerekir. Bu görev de yargılama faaliyetini yapan hâkimdedir. Türk Hukukunda hâkimin boşluk doldurması bir takım şartlara ve durumlara bağlı kılınmıştır. Hem kanunda hem de örf ve adet hukuku kuralları arasında söz konusu uyuşmazlığa uygulanacak bir kuralın bulunamaması durumunda hâkim bir kanun koyucu gibi davranarak o uyuşmazlığı sonuçlandırır. İslam hukukunda müçtehidin ilk aşamada asli kaynaklara müracaat etmesi beklenir. Dolayısıyla Kur'an ve Sünnet'ten doğrudan uygulayabileceği bir kural bulamayan müçtehidin yine asli ve tali kaynaklara dayanmak suretiyle içtihat ederek uygulanabilir bir hüküm ortaya koyması gerekir. Müçtehidin yaptığı bu faaliyet hukukta olan boşluğun doldurulması çabasıdır. Çalışmamız temelde üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Türk hukukunda hukuki boşluk durumunda hâkimin bu boşluğu doldurması anlatılmıştır. Boşluk kavramı, örf ve adet hukuku ile kuralı, hâkimin yargısal faaliyetleri ve oluşturulan hukuk kurallarının özellikleri açıklanmıştır. İkinci bölümde ise İslam Hukuku perspektifinden hukuki boşluk içtihat kavramı üzerinden anlatılmaya çalışılmıştır. Burada içtihat araçları üzerinde durulmuştur. Nihayet üçüncü bölümde ilk iki bölümde anlatılanlar metodolojik olarak karşılaştırılmıştır.

Özet (Çeviri)

The existence of a rapid and continuous change in social life brings with it some problems. In order for these problems to be resolved and justice and security to be ensured, the law must be dynamic in that proportion. However, in law, it is not possible for every event to be foreseen and the rule of law to be formed accordingly. For this reason, we encounter some situations that we call gaps in legal systems. The gap in the law must be filled somehow and the disputes must be ended. This duty rests with the judge who carries out the judicial activity. In Turkish Law, the judge's filling of gaps is made dependent on a number of conditions and situations. If he cannot find a rule to be applied to the dispute, both in the law and between the customary law rule, the judge will act as a legislator and finalize the dispute. In Islamic law, the mujtahid is expected to refer to the primary sources at the first stage. Therefore, the mujtahid, who cannot find a rule that he can apply directly from the Qur'an and Sunnah, must come up with an applicable rule by relying on primary and secondary sources. This activity of the mujtahid is an effort to fill the gap in the law. Our study basically consists of three parts. In the first part, it is explained that the judge fills this gap in case of legal gap in Turkish law. The concept of emptiness, the customary law and its rule, the judicial activities of the judge and the characteristics of the created legal rules are explained. In the second part, the legal vacuum from the perspective of Islamic Law has been tried to be explained through the concept of ijtihad. Here, the tools of ijtihad are emphasized. Finally, in the third chapter, the first two chapters were compared methodologically.

Benzer Tezler

  1. Türk ve İtalyan Ceza Hukukunda güvenlik tedbiri kuramı ve kişi hürriyetini sınırlandıran güvenlik tedbirleri

    The theory of security measure and personal security measures limiting personal freedom in Turkish and Italian Criminal Law

    BATUHAN AKTAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VESİLE SONAY EVİK

  2. Türk Ceza Kanunuyla mukayeseli olarak İslam ceza hukukunda öldürme suçları ve cezaları

    The comparison of the crime of willful murderand retaliationin Islamic crimminal lawand positive law

    ERHAN OBUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    HukukSiirt Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ADNAN MEMDUHOĞLU

  3. Türk Medeni Hukukuyla mukayeseli olarak İslam hukukunda evlat edinme ve koruyucu ailelik

    Adoption and foster family in Islamic law in comparison with Turkish Civil Law

    ELİF TAPİNÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinSiirt Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ADNAN MEMDUHOĞLU

  4. Mukayeseli olarak Türk ve Irak Hukukunda haksız inşaat

    A comparative study of unfair construction in Turkish and Iraqi Law

    İHSAN ZEYNELABDİN HUSAİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    HukukAnkara Üniversitesi

    Medeni Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ÜNAL

  5. Türk Borçlar Hukukuyla mukayeseli olarak İslam Hukukunda Gabin

    Lesion in Islamic Law as compared to the Turkish Dept Law

    NURİ SEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    DinAtatürk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AHMET GÜNEŞ