КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ЛЕКСИКОГРАФИЯЛЫК МААЛЫМАТ БАЗАСЫН ТҮЗҮҮ МАСЕЛЕСИ
KIRGIZCANIN SÖZLÜKBİLİMSEL VERİ TABANINI OLUŞTURMA MESELESİ
- Tez No: 731891
- Danışmanlar: PROF. DR. TAALAYBEK TOKTOSUNOVİÇ TOKOYEV
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2018
- Dil: Kırgızca
- Üniversite: Natıonal Academy Of Scıences Of The Kyrgyz Republıc (nas Kr)
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezin giriş bölümünde; konunun güncelliği, tez konusunun bilimsel programlar ile bağlantısı, araştırmanın amacı, araştırmanın bilimsel yeniliği, araştırmanın pratik anlamı, savunmaya sunulan başlıca tezler/ bulgular, araştırmacının kendi katkıları, yazarın çalışma ile ilgili yayınları, tezin sonuçları ile ilgili yayınlar hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde; uygulamalı dilbilim hakkında genel bilgiler, uygulamalı dilbilimin Türkolojide ortaya çıkışı ve günümüzdeki durumu, Türk dilbiliminde uygulamalı dilbilimin durumu, uygulamalı dilbilim üzerine Kırgız ve Türk dillerinde yapılana araştırmalar üzerine bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; sözlük, sözlükbilim, sözlükbilim tarihi, tarihî sözlükler, Kırgızca sözlükler hakkında yazılmış eserler, sözlüklerin sınıflandırması, sözlük çeşitleri ve özellikleri, tanınmış elektronik sözlükler ve çeviri sistemleri, Kırgızca elektronik sözlük örnekleri, elektronik sözlüklerin imkânları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde; veri tabanı, programlama ve algoritma, sözlükbilimsel veri tabanının bilgisayarlı dilbilimdeki yeri üzerinde durulmuş; Kırgızcanın kelime hazinesinin sözcükbilimsel, biçimbilgisel, anlambilimsel ve işlevsel veri tabanını oluşturma yolları gösterilmiş; şemalar, şekiller ve algoritmalar tasarlanmıştır. Kırgızcanın kelime hazinesinin sözcükbilimsel, biçimbilgisel, anlambilimsel ve işlevsel veri tabanlarını oluşturan bir bilgisayar programı geliştirilmiştir. Sonuç kısmında; bilgisayarlı dilbilim ve elektronik sözlükbilimin günümüzün taleplerine uygun hale gelmesine, ihtiyaçlarımızı tam olarak karşılayabilecek duruma kavuşmasına dair ana bölümlerdeki araştırmaların sonuçları; programcılar ile dilci araştırmacıların oluşturacakları programların hangi alanlarda nasıl kullanılacağı; kelime veri tabanı, algoritması ve diyagramları ile tasarlanan programların elektronik çevrede hangi büyük işlevleri gerçekleştirebileceği konuları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonunda kaynaklar ve yararlanılan programların linklerinin listesi verilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the introduction part of the thesis; Brief information is given about the topicality of the subject, the connection of the thesis topic with the scientific programs, the purpose of the research, the scientific novelty of the research, the practical meaning of the research, the main theses/findings submitted to the defense, the researcher's own contributions, the author's publications related to the study, and the publications related to the results of the thesis. In the first part; General information about applied linguistics, the emergence of applied linguistics in Turcology and its current situation, the state of applied linguistics in Turkish linguistics, research on applied linguistics in Kyrgyz and Turkic languages are given. In the second part; dictionary, lexicography, history of lexicography, historical dictionaries, works written about Kyrgyz dictionaries, classification of dictionaries, dictionary types and features, well-known electronic dictionaries and translation systems, examples of Kyrgyz electronic dictionaries, possibilities of electronic dictionaries are emphasized. In the third part; database, programming and algorithm, the place of lexicographic database in computational linguistics; The ways of creating a lexical, morphological, semantic and functional database of Kyrgyz vocabulary are shown; diagrams, figures and algorithms are designed. A computer program has been developed that creates lexical, morphological, semantic and functional databases of Kyrgyz vocabulary. In the conclusion part; the results of the researches in the main sections on how computational linguistics and electronic lexicography become suitable for today's demands and can fully meet our needs; how the programs created by programmers and linguist researchers will be used in which areas; The major functions of the programs designed with a word database, algorithm and diagrams are emphasized in the electronic environment. At the end of the study, a list of sources and links to the programs used is given.
Benzer Tezler
- Кыргыз тилинин түштүк диалектилеринде байыркы түркчө элементтер
Kırgız Türkçesinin güney ağızlarında eski Türkçe unsurlar
AYPERİ KARATAYEVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2015
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURDİN USEEV
- АЗЫРКЫ КЫРГЫЗ АДАБИЙ ТИЛИНИН НОРМАЛАРЫНЫН БУЗУЛУУСУ
Çağdaş Kırgız edebi dilindeki normların yozlaşması
ANARA DUYŞENBEKOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2010
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURUL SAGINBAYEVA
- Байыркы түрк тили (VII-XIII-к.) менен кыргыз тилинин диалектилеринин ортосундагы тилдик окшоштуктар
Eski Türk dili (VII-XII y.y.) ve Kırgız dilinin ağızlarındaki dil benzerlikleri
İMAMALİEVA SABİRA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2018
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURDİN USEEV
- «дивану лугат-ит-түрк» сөздүгү кыргыз тилинин тарыхый өнүгүшүн изилдөө булагы(фонологиялык жана морфонологиялык изилдөө)
Kırgız dilinin tarihi gelişiminin araştırılmasında bir kaynak olarak Divanü Lugati't-Türk (Fonolojik ve morfonolojik inceleme)
NEGİZBEK ŞABDANALİYEV
Doktora
Kırgızca
2015
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADIRALI KONKOBAYEV
- К. сейдакматовдун“кыргыз тилинин кыскача этимологиялык сөздүгүнө”илимий анализ
К.Seydakmatov'un“Kırgız Dilinin Kısaca Etimolojik Sözlüğü”nün bilimsel analizi
İNDİRA AMANKOCOEVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİRZAT RAKIMBEK UULU