Geri Dön

1455 tahririne göre İstanbul tarihi yarımadasının mahalleleri ve dini yapıları

Neighborhoods and ecclesiastical architecture in İstanbul's historic peninsula according to the 1455 tahrir

PDF İndir

  1. Tez No: 729173
  2. Yazar: SİNAN HARMANDA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. V. MACİT TEKİNALP
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sanat Tarihi, Art History
  6. Anahtar Kelimeler: Anıtlar, Anıtsal yapılar, Bizans Dönemi, Defterler, Dini yapılar, Kiliseler, Konstantinopolis, Manastır, Tahrir Defteri, İstanbul, Monuments, Monumental buildings, Byzantine Period, Registers, Religious buildings, Churchs, Constantinople, Monastery, Tahrir Register, Istanbul
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasının esas amacı, 29 Mayıs 1453 tarihinde Fatih Sultan Mehmed (1444-1446, 1451-1481) tarafından fethedilen Doğu Roma İmparatorluğu'nun (Fransız, Alman tarihçilerinin isimlendirmesi [yakıştırması] ile Bizans İmparatorluğu) başkenti Konstantinopolis'in, şehir sınırları içerisinde yer alan anıtları, yapıları ve şehir teşekkülünü, sistematik olarak gerçekleştirilmiş ve fetih tarihine en yakın olan 1455 tarihli tahrir defteri ve içerisinde yer alan kayıtları, en erkeni 1471/1472 tarihli olan Fatih ve Ayasofya Vakfiyeleri'nde geçen bilgiler ile kıyaslayarak incelemektir. Osmanlıların daha sonraları İstanbul olarak anacağı bu şehri üç kadılık merkezine (Galata, Eyüp, Üsküdar) bölerek yönettikleri, bu sisteme“Bilâd-ı Selâse”şeklinde bir ilmiye terimini verdikleri ve bu terimi kullandıkları ve bunun da 19. yüzyıla kadar kullanımının sürdürüldüğü bilinmektedir. 1455 Tahriri, 2012 yılında merhum hoca ve“Tarihçilerin Kutbu”olarak anılan Profesör Doktor Halil İnalcık tarafından, Osmanlıca hazırlanmış belge İngilizceye çevrilmiş ve yayınlanmıştır. Halil İnalcık'ın üzerinde çalıştığı bu belgede şehrin iki (2) bölüme ayrılarak sınırlanmış olduğu ve sınırlar içinde kalan mülklerin kayıtlarının tutulmuş olduğu görülen bir belgedir. Bizim çalışmamız bugün Tarihi Yarımada ya da Suriçi olarak adlandırılan ve 1455 tarihli belgede de“şehr-i Kostantiniyye”şeklinde geçtiğini gördüğümüz ve II. Theodosius (408-450) tarafından inşa ettirilmiş olan kara surlarının içerisinde kalan ve Sarayburnu'na kadar uzanan bir alan ile sınırlandırılmıştır. Fetihten iki yıl sonra gerçekleştirilen bu belge,“Târîh-i Ebü'l-Feth”adlı eseri ile bilinen Tursun/Dursun/Tur Sina Bey tarafından hazırlanmış ve belgede geçen her kayıt tek tek incelenmiştir. Konutlar, abideler ve diğer mülkler niceliklerine göre sınıflandırılmış ve listelenmiştir. Aynı çalışma Fatih Vakfiyeleri için de gerçekleştirilmiş olup, ayrıca fetihten önceki ve sonraki yüzyıllarda şehre gelen gezginlerin ürettikleri çalışmalar ve belgeler de (anılar, gravür, harita v.b.) incelenmiş ve çapraz bir okuma yapılmaya çalışılarak Bizans Konstantinopolisi'nden bakiye kalan yapı anlaşılmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler İstanbul, Mahalle, Tahrir, Vakıf, Vakfiye, Konut, Abide, Kent.

Özet (Çeviri)

The main purpose of this thesis is that analysing about which city was conquered in 29 May 1453 by Mehmed II. the Conqueror (1444-1446, 1451-1481), what was the capital city of East Roman Empire (by French, German historians naming [ascription] which is Byzantine Empire) belonging monuments, structures and city embodiment in the city walls with Survey of 1455 what was systematically wrote and the closest to conquest and it's registrations to compare with including informations of vaqkfiya of Fatih and Ayasofya, earliest of which is dated 1471/1472. It is known that the Ottomans ruled this city, what would later be called Istanbul, by dividing it into three qadi centers (Galata, Eyüp, Üsküdar), they named this system the term“Bilâd-i Selâse”and used this term, which continued to be used until the 19th century. The Survey of 1455 which document is prepared in Ottoman Turkish, was translated to English and published by departed Proffessor Halil İnalcık who is known“Tarihçilerin Kutbu”. In the document which is Halil İnalcık worked on, it is seen that the city was divided into two (2) sectors and records of the properties were kept within the borders. Our examine is limited with that area which is known in nowadays by the name of“Historical Peninsula”or“Walled City”and also same area seen in the document with name that is“şehr-i Kostantiniyye”and the area as far as from the city walls which was constructed by Theodosius II. (408-450) to Sarayburnu. This document, which document was executed two years after the conquest, was prepared by Tursun/Dursun/Tur Sina Bey whom also known for his work“Târîh-i Ebü'l Feth”and all records of this document was examined one by one. Residences, monuments and other properties are classified and listed according to their quantity. Same examination was executed for Fatih Vaqfiyyas and in addition works and documents (memories, engravings, maps, etc.) produced by the travellers who came to the city in the centuries before and after the conquest were also examined, and the remaining structure of Byzantine Constantinople was tried to be understood with making a cross-reading. Keywords İstanbul, Mahalle, Survey, Vaqkf, Vaqfiya, Residence, Monument, City.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    206394

    Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı

    İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur

    AHMET SARITAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    EkonomiAkdeniz Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. AYŞE KURUÜZÜM

  2. Tez No

    908252

    18-65 yaş arası vitamin/mineral kullanan bireylerin vitamin/mineral takviyeleri ile ilgili bilgi ve tutumları

    Knowledge and attitudes of individuals aged 18-65 years who use vitamins/ minerals about vitamin/ mineral supplements

    AYSU ÖZDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU

  3. Tez No

    107935

    Çocuklarda primer nefrotik sendromun klinik seyri ve steroid tedavisine yanıtı değişiyor mu?

    Steroid responsiveness and relaps patterns in childhood primary nephrotic syndrome

    ECE ŞULE ASLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. LALE SEVER

  4. Tez No

    397840

    Tokat-Reşadiye bölgesi bentonitinin duvar karosu bünyelerinde kullanılabilirliğinin araştırılması

    Investigations of the applicability of Tokat-Reşadiye region bentonites in wall tile bodies

    BÜŞRA ÇETİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NECİP ÜNLÜ

  5. Tez No

    885617

    Estimation of PM10 variations in the Southeastern and Eastern Anatolia regions of Türkiye using remote sensing and statistical models

    Türkiye'nin Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerindeki PM10 değişimlerinin uzaktan algılama ve ı̇statistiksel modeller kullanılarak tahmini

    SULTANAY MURZAEVA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    İstatistikİstanbul Teknik Üniversitesi

    İklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPER ÜNAL

Geri Dön