Gestasyonel diyabetli kadınlarda planlı davranış teorisi temelli eğitim modelinin diyabet yönetimi ve doğum sonuçlarına etkisi
The effect birth outcome and diabetes management of planned behavior theory based education model in women with gestational diabetes
- Tez No: 728749
- Danışmanlar: PROF. DR. KAFİYE EROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Gestasyonel diyabet, diyabet yönetimi, planlı davranış teorisi, motivasyonel görüşme, hemşirelik, geçerlilik ve güvenirlik, Diabet-gebelik sırasında, Diabetes mellitus, Doğum, Güvenilirlik ve geçerlilik, Obstetrik-hemşirelik, Planlanmış davranış, Planlı Davranış Kuramı, Tutum ölçekleri, Ölçekler, Gestational diabetes, diabetes management, theory of planned behavior, motivational interviewing, nursing, reliability and validity, Diabetes-gestational, Diabetes mellitus, Delivery, Reproducibility of results, Obstetrical-nursing, Planned behavior, Attitude scales, Scales
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gestasyonel diyabetli kadınlarda Planlı Davranış Teorisi (PDT) temelli eğitim modelinin diyabet yönetimi ve doğum sonuçlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılan çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada PDT temelli ölçüm aracı olan ''Diyabette Niyet, Tutum ve Davranış (DNTD)'' ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması, Şubat- Nisan 2020 tarihleri arasında 133 gestasyonel diyabetli (GDM) gebe üzerinde yapılmıştır. Veriler önce psikolinguistik sonra psikometrik olarak analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde; madde toplam puan korelasyon değerlerinin .354 ve .713 arasında olduğu, cronbach alpha (α) güvenirlik kat sayısının .88, test-tekrar test korelasyon kat sayısı değerlerinin (r) madde bazında yüksek olduğu ve kısa zamana göre tutarlılık gösterdiği belirlenen ölçek beş alt boyutlu yapı olarak doğrulanmıştır. İkinci aşamada GDM'li gebelerde PDT temelli eğitim müdahalesi randomize kontrollü olarak, Mayıs- Kasım 2021 tarihleri arasında, 66 gebe (müdahale:33, kontrol:33) üzerinde yapılmıştır. Veriler; Kişisel Veri Toplama Formu, DNTD Ölçeği, Metabolik Kontrol Değişkenleri (MKD) Formu, Anne ve Bebeğe Yönelik Doğum Sonuçları Formu aracılığı ile yüz yüze, online ve telefon ile toplanmıştır. Müdahale grubuna, PDT temelli ''Motivasyonel Görüşme'' ile yapılandırılmış eğitim programı uygulanırken, kontrol grubu standart bakım almıştır. Veriler tanımlayıcı ve önemlilik testleri ile analiz edilmiştir. Önemlilik düzeyi p<0.05'tir. Müdahale ve kontrol grupları arasında; DNTD ölçeği tutum, öznel norm ve niyet alt boyutları puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). MKD parametrelerinden tokluk kan şekeri, HbA1c ve Beden Kitle İndeksi ölçüm değerlerinde anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Annenin doğum sonu diyabet kontrolüne gitme durumu ve bebeklerin ilk beslenme zamanları yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Çalışma sonucu; DNTD ölçeğinin GDM'li gebeler için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ve PDT'ye dayalı yapılan eğitim müdahalesinin GDM'li gebelerde tutum, öznel norm ve niyete etki ederek diyabet yönetimine katkı sağladığını göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study, which aims to determine the effect of Theory of Planned Behavior (TPB)-based education model on diabetes management and birth outcomes in women with gestational diabetes, consist of two stages. In the first stage, the Turkish validity and reliability study of the“The Diabetes Intention, Attitude And Behavior Questionnaire (DIAB-Q)”, which is a TPB-based measurement tool, was conducted on 133 pregnant women with gestational diabetes (GDM) between February and April 2020. The data were analyzed first psycholinguistically and then psychometrically. In the analyzes, it was determined that the item-total score correlation values of the questionnaire were between .354 and .713, the Cronbach alpha (α) reliability coefficient was .88, the test-retest correlation coefficient values (r) were high on item basis and showed consistency over a short period of time and the questionnaire was validated as a five sub-dimensional construct. In the second stage, TPB-based education intervention in pregnant women with GDM was performed in a randomized controlled manner on 66 pregnant women (intervention: 33, control: 33) between May and November 2021. Data were collected face-to-face, online and over the phone with the help of the Personal Data Collection Form, DIAB-Q, Metabolic Control Variables (MCV) Form, Maternal and Baby Birth Outcomes Form. While a structured training program was applied with PDT-based“Motivational Interview”to the intervention group; control group received standard care. The data were analyzed with descriptive and significance tests. The significance level is p<0.05. A significant difference was found between the intervention and control groups in terms of mean scores of the DIAB-Q attitude, subjective norm and intention sub-dimensions (p<0.05). A significant difference was found in the measurement values of postprandial blood glucose, HbA1c and Body Mass Index, which are among the MCV parameters (p<0.05). A statistically significant difference was found in terms of the mother's postpartum diabetes control and the first feeding times of the babies (p<0.05). In conclusion, This study showed that the DIAB-Q is a valid and reliable measurement tool for pregnant women with GDM, and the educational intervention based on TPB contributes to diabetes management by affecting attitudes, subjective norms, and intentions in pregnant women with GDM.
Benzer Tezler
- Gestasyonel diyabetli gebelerde prenatal bağlanma düzeyi ve doğuma karşı tutumun incelenmesi
Analysing the prenatal affiiliation level of pregnant women with gestational diabetes and their attitude towars birth
ÖZLEM SÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR İNKAYA
- Gestasyonel diyabetli kadınlara verilen mobil uygulama destekli eğitim ve danışmanlığın sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi
The effect of mobile application supported education and counseling provided to women with gestational diabetes on healthy lifestyle behaviors
SİBEL KARAKOÇ
- Gestasyonel diabetes mellitus tanılı gebelerin sağlıklı yaşam farkındalıkları
Healthy life awareness of pregnant women diagnosed with gestational diabetes mellitus
GÜLŞEN TUĞÇE AKTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECATİ HANÇERLİOĞULLARI
- Gestasyonel diyabetes mellitus (gdm)'lu kadınların gebeliğe uyumlarının belirlenmesi
Gestational diabetes mellitus (gdm) determination of pregnancy conditions of women's women
GÜLŞAH KAVRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
- Gestasyonel diyabetli kadınların öz yeterlilik düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of self efficacy levels and its affecting factors of women with gestational diabetes
PELİN BULDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve DoğumÜsküdar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE PEKCAN