Afet risk algısının afetlerde hazırlık sürecindeki rolü
The role of disaster risk perception in disaster preparedness
- Tez No: 724381
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AFŞİN AHMET KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Afet hazırlığı, Afet riski, Afetler, Hazırlık etkinlikleri, Risk, Risk algılaması, Disaster preparation, Disaster risk, Disasters, Preparation activities, Risk, Risk Perception
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afet riski altında yaşayan insanların afetlere tepkilerini, davranışlarını ve risk kültürlerinin özelliklerini belirlemede ve değerlendirmede kullanılabilecek afet risk algısı ölçeğinin geliştirilmesi, afet risk yönetiminde önemli bir adımdır. Bu çalışmanın amacı, bir afet risk algısı ölçeği geliştirmek ve afete hazırlıklı olma üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Bu nedenle pilot uygulama ve ardından ana uygulama, sırasıyla 359 ve 786 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılar 18 yaş ve üstü, Giresun ve Elazığ illerinde ikamet eden ve yakın zamanda deprem, sel ve heyelan yaşamıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler, faktör analizi, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA ve yapısal eşitlik modelleme teknikleri kullanılmıştır. Maruziyet/Etki, Olasılık, Yönetilemezlik, Endişe/Korku, Savunmasızlık olmak üzere 5 boyutta kategorize edilen 25 maddeden oluşan güvenilir ve geçerli bir afet risk algısı ölçeği geliştirilmiştir. Katılımcıların afet risk algıları; eğitim düzeylerine, gelir düzeylerine, yaşadıkları illere ve afet eğitimlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Afet riski algısı ile afete hazırlıklı olma arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.29; p<0.05). Yapısal eşitlik modeline göre, Maruziyet/Etki (β=0.40; t=5.48; p<0.05) ve Endişe/Korku (β=0.23; t=3.37; p<0.05) değişkenlerinin afete hazırlık üzerinde olumlu ve anlamlı etkileri olmuştur. Gelecekteki çalışmalar için afet risk algısı ölçeğinin farklı afet türlerine göre uygulanması, sonuçlarının değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The development of a disaster risk perception scale, which would be used in the determination and evaluation of the reactions of people living under disaster risk to disasters, their behaviors, and the characteristics of their risk cultures, is a crucial step in disaster risk management. The objective of this study is to develop a disaster risk perception scale and to assess its effect on disaster preparedness. For this reason, a pilot scheme followed by the main application was carried out with 359 and 786 participants, respectively. All participants included in the study were aged 18 and over, have been living in the provinces of Giresun and Elazığ, and recently experienced earthquakes, floods, and landslides. Descriptive statistics, factor analysis, independent samples t-test, ANOVA, and structural equation modeling techniques were used in the analysis of the research data. A reliable and valid disaster risk perception scale, which consists of 25 items categorized under 5 dimensions, that is, exposure/impact, probability, uncontrollable, worry/fear, vulnerability, was developed. The disaster risk perception of the participants differed significantly according to their educational level, income level, city of residence, and disaster education. A positive and significant correlation was found between the perception of disaster risk and disaster preparedness (r=0.29; p<0.05). As per the structural equation model, the exposure/impact (β=0.40; t=5.48; p<0.05) and worry/fear (β=0.23; t=3.37; p<0.05) variables had positive and significant effects on disaster preparedness. For future studies, it is recommended to apply the disaster risk perception scale according to different disaster types and evaluate the results.
Benzer Tezler
- 21. yüzyıl dönümünde insan kaynaklı afetlerde toplu göçler ve geriye dönüş sürecinde tarihi çevreye yönelik risklerin yönetimi
Management of risks for historic environment in mass migration and return processes due to human induced disasters at the turn of the 21st century
SAADET GÜNDOĞDU
- Hidro-CBS ile sel afeti etki analizi
Flood disaster impact analysis with hydro-GIS
EMİRAY KAHYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER GÜNEY
- 2025 Çanakkale Orman Yangınlarının Afetzede Deneyimlerine Göre Algı ve Farkındalık Analizi
Perception and Awareness Analysis of The 2025 Çanakkale Forest Fires Based on Disaster-Affected Residents' Experiences
ERAY ŞENKUZU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
CoğrafyaÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜŞTÜ ILGAR
- Toplumun afet risk algısı ve afete hazırlıklı olma durumu: Kocaeli ili örneği
The community's sense of disaster risk perception and preparedness; Kocaeli province example
AHMET ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kamu YönetimiGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGUT ŞAHİNÖZ
- İklim değişikliği risk algısının tarıma etkisi: Genişletilmiş planlı davranış teorisi
The impact of climate change risk perception on agriculture: The extended theory of planned behaviour
AHSEN AYDIN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kamu YönetimiGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM KIYMIŞ