Kanser hastalarının bakım vericilerinde özgecilik davranışlarının psikolojik dayanıklılık ve bakım yüküne yordayıcı etkisi
The predictive effect of altruistic behaviors on psychological resilience and care burden in caregivers of cancer patients
- Tez No: 716570
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EZGİ KARADAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: bakım vericiler, özgecilik, psikolojik dayanıklılık, bakım yükü, Bakım verenler, Bakım verme yükü, Hasta bakımı, Kanser hastaları, Neoplazmlar, Onkolojik hemşirelik, caregivers, altruism, psychological resilience, care burden, Caregiver burden, Patient care, Cancer patients, Neoplasms, Oncologic nursing, Hardiness on psychological
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Onkoloji Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kanser hastalarının bakım vericilerinde özgecilik davranışlarının psikolojik dayanıklılık ve bakım yüküne yordayıcı etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Hematoloji-Onkoloji Servisi, Gündüz Tedavi Merkezi ve Genel Cerrahi Servisi'nde tedavi gören 194 kanser hastasının 194 bakım vericisi alınmıştır. Çalışmada veri toplama formu olarak, Hasta ve Bakım Verici Tanıtım Formu, ECOG Performans Durumu Skalası, Özgecilik Ölçeği (ÖÖ), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ) ve Kliniğe Uyarlanan Zarit Bakım Yükü Ölçeği (ZBYÖ) olmak üzere beş veri toplama aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, ikiden fazla grup karşılaştırılmasında F testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA, posthoc karşılaştırmalarda Bonferroni testi, Cronbach alfa katsayısı, Pearson korelasyon analizi, doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen bakım vericilerin %75.3'ü kadın (n=146); %24.7'si (n=48) erkektir. Bakım verici yaş ortalaması 41.68±13.19 olarak; bakım süresinin ortalaması 400.84±54.38 (gün) olarak hesaplanmıştır. Bakım vericilerin %59.8'i (n=116) hastasına bakım vermeyi görev olarak gördüğünü söylemiştir. Bakım vericilerin Özgecilik Ölçeği toplam puan ortalaması 74.96±12.02, YPDÖ toplam puan ortalaması 129.86±23.72 ve Zarit Bakım Yükü Ölçeği toplam puan ortalaması 30.20±13.05olarak bulunmuştur. Özgecilik davranışları ve psikolojik dayanıklılık ortalamalarının anlamlı biçimde yüksek olduğu ve bakım vericilerin orta düzeyde bakım yüküne sahip oldukları tespit edilmiştir. Özgecilik Ölçeği puanları ile Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p<0.01). Özgecilik davranışı puanlarında meydana gelen bir artışın psikolojik dayanıklılık puanını artırdığı saptanmıştır (p<0.05). Bakım vericilerde meydana gelen psikolojik dayanıklılık düzeyindeki değişimin %24.1'inin bakım vericilerin özgecilik davranışları düzeyinde meydana gelen değişimden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bakım vericilerin Özgecilik Ölçeği puanları ile Zarit Bakım Yükü Ölçeği puanları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p<0.01). Özgecilik davranışı puanlarında oluşan bir artışın bakım yükü düzeyinde azalmaya neden olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bakım vericilerin bakım yükü düzeyinde meydana gelen değişimin %13.2'sinin bakım vericilerin özgecilik davranışları düzeyinde meydana gelen değişimden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Kanser hastaları bakım vericilerinde özgecilik davranışlarının bakım vericilerde psikolojik dayanıklılığı artırdığı, bakım yükünü ise azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Hemşireler bakım vericilerin etkin bakım vermelerinde önemli rolü bulunan özgecilik davranışlarının gösterilmesinde eğitim programları oluşturup bu konuda farkındalık yaratmalıdırlar.
Özet (Çeviri)
This study was carried out to examine the predictive effect of altruism behaviors on psychological resilience and care burden in caregivers of cancer patients. 194 caregivers of 194 cancer patients treated in Dokuz Eylül University Research and Practice Hospital Hematology-Oncology Service, Day Treatment Center and General Surgery Service were included in the study. In the study, five forms, namely Patient and Caregiver Introduction Form, ECOG Performance Status Scale, Altruism Scale, Adult Resilience Scale and The Clinic-Adapted Zarit Care Burden Scale, were used as data collection forms. Independent groups t test, F test for comparing more than two groups, One-way analysis of variance ANOVA, Bonferroni test, Cronbach alpha coefficient, Pearson correlation analysis, Spearman correlation analysis, Linear regression analyzes were used in the analysis of the data. 75.3% of the caregivers included in the study were female (n=146); 24.7% (n=48) are male. The mean age of caregivers was 41.68±13.19; The mean duration of the care period was calculated as 400.84±54.38 (days). 59.8% (n=116) of caregivers stated that they consider it their duty to care for their patients. The total mean score of the Altruism Scale of the caregivers was 74.96±12.02, the mean score of the Adult Resilience Scale was 129.86±23.72 and the Zarit Caregiver Burden Scale total score was 30.20±13.05. It was determined that the averages of altruism behaviors and psychological resilience were significantly higher and caregivers had a moderate care burden. A statistically significant and positive correlation was found between Altruism Scale scores and Resilience Scale scores (p<0.01). It was determined that an increase in altruism behavior scores increased the psychological resilience score (p<0.05). It was determined that 24.1% of the change in the level of resilience in caregivers was caused by the change in the level of altruism behavior of caregivers. A statistically significant and negative correlation was found between caregivers' Altruism Scale scores and Zarit Caregiver Burden Scale scores (p<0.01). It was determined that an increase in altruism behavior scores caused a decrease in the level of caregiving burden (p<0.05). It was determined that 13.2% of the change in the caregiver burden of care was caused by the change in the level of altruism behavior of caregivers. It has been concluded that altruistic behaviors in caregivers of cancer patients increase psychological resilience and reduce the burden of care in caregivers. Nurses should create training programs and raise awareness on the display of altruism behaviors, which have an important role in the effective care of caregivers.
Benzer Tezler
- Kanser hastalarının bakım vericilerinde bakım yükü, benlik saygısı, stresle baş etme durumunun belirlenmesi
The determination of caregiving burden, self-esteem ,and coping with stress in cancer patients' ceragivers
HATİCE KAYABAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAVVA TEL
- Kanser, şizofreni ve alzheimer hastalarının bakım vericilerinde travma sonrası gelişimin incelenmesi
Investigation of post-traumatic improvement in caregivers of cancer, schizophrenia and alzheimer's patients
SEMA TOKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SİBEL DOĞAN
- Kanserli hastalara bakım veren aile bireylerinin bakım verme yüklerinin yaşam kalitesine etkisi
Family members caregiver for cancer patients quality of life effect of caregiving burden
NİHAN TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Halk SağlığıAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİLEK KILIÇ
- Onkoloji hastalarının bakım vericilerinde pozitif psikoterapi denge modeli temelli psikoeğitimin dengeli yaşam, psikolojik iyi oluş ve öz-yeterliliğe etkisi
The effect of positive psychotherapy balance model-based psychoeducation on balanced life, psychological well-being and self-efficacy in oncology patient caregivers
SERVET CİHAN
Doktora
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM BUZLU
- Mide kanserli hastalara ve aile bakım vericilerine evde verilen hemşirelik bakımının yaşam kalitelerine etkisi
Effect of nursing care given at home on the quality of life of patients with stomach cancer and their family caregivers
SONAY BİLGİN
Doktora
Türkçe
2011
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHAT GÖZÜM