14. yüzyıl Akdeniz'inde üç İslam hanedanlığı üç külliye
Three Islamic dynasties and three foundations in the Mediterranean of the 14 th century
- Tez No: 710430
- Danışmanlar: PROF. DR. YILDIRAY ÖZBEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Tarih, Art History, History
- Anahtar Kelimeler: XIV.Yüzyıl, Akdeniz, İslam Hanedanı, Külliye, 14. yüzyıl, Akdeniz bölgesi, Bursa-Yıldırım, Fes, Külliyeler, Mısır-Kahire, Orta Çağ, İslam devletleri, XIV th Century, Mediterranean, Islamic Dynasty, Kulliye (Social Complex), 14. century, Mediterranean region, Bursa-Yıldırım, Fez, Complexes, Egypt-Cairo, Middle Ages, Islamic states
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XIV.Yüzyıl sonlarında bugünkü Özbekistan sınırları içinde ortaya çıkan Timurlular Akdeniz'e doğru harekete geçtiklerinde denizin çevresinde üç İslam hanedanlığı hüküm sürmekteydi. Bu devletlerden en büyüğü Mısır- Kahire'de kurulmuş ve kuzeyde Anadolu'ya, batıda Cezayir ve Tunus'a kadar hakim olmuş,“İslam'ın ve Müslümanların”koruyucusu olarak tanınan Memlûklar, Kuzey Batı Afrika'da Fas merkezli-Mağrib-i Aksa'ya hakim olmuş, İspanya'ya gazâ akınları düzenleyen Merînîler, ve Batı Anadolu'da kurulmuş Bizans'a karşı akınlarıyla, kısa sürede büyüyerek Batı Anadolu ve Rumeli'ye hakim olan Osmanlılardı. Üç büyük dinin doğduğu Akdeniz Coğrafyasında VII. Yüzyılda Arap yarım adasından başlayan İslam dininin yayılışı IX.Yüzyıla gelindiğinde Anadolu'da Bizans İmparatorluğu başkenti Konstantinapol'un surlarına, güneyde Kuzey Afrika-(Mağrip) nın tamamına, batıda İber Yarımadası'nda şimdiki Fransa sınırlarına dayanmış, bu topraklar Endülüs olarak anılmaya başlamıştı. Emeviler'le başlayan ve Abbasiler'le devam eden İslam hanedanlıkları birbirleri ile yaptıkları iktidar mücadelelerinin yanı sıra imar, ticaret, eğitim ve sanatsal faaliyetlerle egemen oldukları topraklarda kalıcı olmaya çalışmış, karşılaştıkları toplumlar ve coğrafyaların etkilerini özümseyerek eserler vermişlerdir. Bu eserlerin başlıcaları camiler, medreseler, hanlar, aşevi, şifahane gibi yapılar olup, kuruldukları şehirlerin sosyal yapısını, gelişimini ve ekonomisini etkileyip, şekillendirmişlerdir. İbadet, eğitim, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, bunlardan yararlanan insanların barınması ve hizmet satın alma ihtiyacı, cami ve medreselerle birlikte, mescit aşevi, hastane, misafirhane(tabhane), dükkan, han gibi yapıların bir arada inşa edilmesini gerektirmiştir. Kentlerin gelişim merkezlerinde yeralan sosyal amaçlı bu yapı toplulukları“külliye”lerdir. Külliye İslam mimarisinde gelişmiş dini, sosyal, ekonomik, kurumsal yapı topluluğu türü olarak görülmektedir. Çalışmamız için XIV.Yüzyıl Geç Ortaçağ olarak adlandırılan dönemde; Akdeniz'le kıyısı olan üç Müslüman hanedan devleti seçilmiştir; Merînîler, Memlûkler, Osmanlılar. Akdeniz kıyısındaki bu hanedanlıkların birbirleri ile ilişkileri, etkileşimleri olmuş mudur? Yerleştikleri coğrafyadan, karşılaştıkları devletlerden, toplumlardan nasıl etkilenmişlerdir. Bu etkileşimin yaşamlarına, yerleşimlerine, eserlerine yansıması nasıl olmuştur? Kıyısında büyük imparatorlukların kurulduğu Akdeniz, kültürel bağlamda üç devlet için ortak bir medeniyet havzası olabilmişmidir? Bursa, Kahire, Fez'de yer alan, banileri dönemlerinin ve devletlerinin güçlü hükümdarları olan Yıldırım, Berkuk ve İnaniye Külliyelerinin, kentsel konumları, tasarım özellikleri, mimari nitelikleriyle bulundukları kente katkıları, benzeşen ve farklı yönleri tez kapsamında sorgulanacak konulardır.
Özet (Çeviri)
When the Chinggisid under the command of Timur start to move towards the Mediterranean at the end of the XIV century, three Islamic Dynasties ruled around the Mediterranean.The largest of the sestatesis the Mamelukes, who were established in EgyptCairo and were known as the protectors of“Islam and Muslims”, who dominated Anatoliain the north and Algeria and Tunisia in the west, and the other one is the Merinides, who dominated the Moroccan-based Moorish Aqsa in North West Africa, and organized war raids to Spain and thirdly, the Ottomans, who is established in Western Anatolia, grew in a short time with their raidsagainst Byzantium and dominated Western Anatolia and Rumelia. With the spread of Islam, which started from the Arabian peninsula in the 7th century in the Mediterranean region where three major religions were born,the selands,which restedon thewalls of Constantinople the capital of the Byzantine Empirein Anatolia,the whole of North Africa (the Maghreb) in the south, and the borders of France in the Iberian Peninsulain the west, began to be called Andalusia by the 9th century. The Islamic Dynasties, whichstarted with the Umayyads and continued with the Abbasids, they tried to be permanent inthelands they dominated with construction, trade, education and artistic activities, as well as their power struggles with each other and, assimilating the effects of the societies andgeographiesthey encounteredand contributeworks to theseplaces. The main one soft hese Works are mosques, madrasahs, public houses, food banks and hospitals.These have influenced and shaped the social structure,development and economy of the cities in which they were founded.Worship,education,social assistan ce and solidarity,then eed for shelter of the people who benefit from them and the purchase of services required to construct structures such as masjid, foodbank, hospital, guest house (tabhane), shops andpublic houses along with mosques and madrasas. These social-purpose building groups located in the development centers of cities, are social complexes socalled“kulliyes”. Social Complexes are seen as a type of advanced religious, social, economic and institutional building community in IslamicArchitecture. Three Muslim dynastic States which tried to become a new state in the three directions of the Mediterranean, tried to be permanentand settled with the Works they made in the lands they conquered, and whose powers were equal, were chosen in the Islamic Geography towards the Renaissance in the period called the Late Middle Ages of the 14th Century for our study; These are the Merinis, the Mamelukes and the Ottomans. Did these dynasties on the Mediterranean coast have relations and interactions witheach other? How were they affected by the geography they settled, the states and societies they encountered? How did this interaction reflecton their lives, settlement sand works? The urban locations, design features, architectural qualities and contributions of theYıldırım, Berkuk and Inaniye Complexes, the powerful rulers of the Bani period and states located in Bursa, Cairo, Fez, and their similar and different aspectst othecity they are locatedin, are the subjects to bequestioned within thes cope of this thesis.
Benzer Tezler
- El tema turco en el teatro español de los siglos XVI-XVII
16. ve 17. Yüzyıl İspanyol Tiyatrosunda Türk Konusu
MEHMET SAİT ŞENER
Doktora
İspanyolca
2017
Batı Dilleri ve EdebiyatıUnıversıdad Complutense de MadrıdDilbilim Ana Bilim Dalı
DR. JUAN CARLOS BAYO JULVE
DR. ALEXANDER SAMSON
- Süperior oblik kas full tendon ilerletilmesi erken dönem cerrahi sonuçları
Superior oblique muscle full tendon advancement surgery early results
BURÇİN KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Göz HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR DURANOĞLU
- Patara sikke basımları ve Patara kazılarından (1989-2001) ele geçen sikkeler
The City coins of Patara and the coins were found during the exavations (1989-2001) at Patara
ŞÜKRÜ ÖZÜDOĞRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
ArkeolojiAkdeniz ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HAVVA İŞKAN IŞIK
- 16. yüzyılda Yenişehir, Yarhisar ve Göynük nahiyeleri (tahrir defterlerine göre)
Yenişehir, Yarhisar and Göynük nahiye's in the 16.th centruy (according to tahrir defter's)
İBRAHİM HALİL ASLANTÜRK
- The Ancient South Marmara Harbors
Antik Güney Marmara Limanları
SERKAN GÜNDÜZ
Doktora
İngilizce
2015
ArkeolojiUludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
PROF. DR. MARTİNA SEIFERT