Türk musiki tarihinin kaynağı olarak güfte mecmuaları
Lyrics miscellanies as a source of Turkish music history
- Tez No: 707013
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP TARIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Music, Turkish Language and Literature, History
- Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Musikisi, musiki yazmaları, güfte mecmuaları, tarih kaynakları, makam, müzik, fasıl, Dergiler, Fasıl müziği, Güfte mecmuası, Klasik Türk müziği, Makamlar, Müzik tarihi, Türk dini musikisi, Türk müziği, Turkish Classical Music, music manuscripts, güfte mecmuaları/lyrics miscellanies, historical sources, maqam, music, fasil, Magazines, Chapter music, Lyrics magazine, Classical Turkish music, Modes, Music history, Turkish religious music, Turkish music
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yeniçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
'Güfte Mecmuası', makam, usûl, beste türü, bestekâr ismi gibi atıflardan birini yahut birkaçını kullanarak, içeriğindeki şiirlerin bestelendiğini gösteren deliller taşıyan, derleyicisinin melodisini hafızasında sakladığı eserleri, yeri geldiği zaman ona başvurarak okumasını temin eden defterlerdir. Müziğin yazılmadığı, eserlerin sadece bir hocaya gidip 'diz dövmek' suretiyle öğrenildiği ve eserlerin hafızada saklandığı bir dünyada, güfte mecmuaları çok önemliydi. Bu mecmualar çoğu zaman, sahibine eserin güftesini hatırlatması bakımından gerekliydi. 15. yüzyıldan itibaren musiki yaşantısında yoğun biçimde kullanıldığını tesbit ettiğimiz güfte mecmualarının yüzlercesi, bugün musiki tarihinin kaynaklarından biri olarak elimizdedir. Bu yönüyle pek ele alınmamış olan güfte mecmuaları, tarih ilminin disiplini çerçevesinde ve bu tezde anlatılan metotlar doğrultusunda incelendiğinde Türk musiki tarihinin yazımına katkı sunabilecektir. Bu çalışmada, güfte mecmualarının tertib edilme sebepleri ve icra pratiğindeki fonksiyonları tesbit edilmiş, fasıl, şarkı, tesbih, ilâhî, âyîn-i şerîf, Mi'râciye, Mevlid-i şerîf gibi türlere ayrılan branşlarının tarihsel gelişim süreçleri üzerinde durulmuş ve ele alınan güfte mecmualarının bir tarih kaynağı olarak nasıl değerlendirilebileceği, örnekleriyle ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Gufte mecmuas (lyrics miscellanies) are notebooks that contain evidence showing that the poems in their content were composed by using one or more of the references such as makam, usûl, composition type, composer's name. They enable the compiler to sing a musical piece in which the melody is kept in his memory, by referring to them when appropriate. In a world where music was not written, works were learned only by going to a master and 'beating the knee', and the works were kept in memory, lyrics miscellanies were very important. These mecmuas were often necessary to remind the owner of the lyrics of the piece. Hundreds of lyrics miscellanies, which we determined to have been used extensively in musical life since the 15th century, are in our hands today as one of the sources of music history. When lyrics miscellanies, which have not been dealt with in this respect, are examined within the framework of history discipline and in line with the methods described in this thesis, they will be able to contribute to the writing of the historiography of Turkish music. In this study, the reasons for the composition of the lyrics miscellanies and their functions in performance practice are determined. The historical development processes of the branches that are divided into genres such as fasil, şarki, tesbih, ilâhî, âyîn-i şerîf, mi'râciyye, mevlid-i şerîf were emphasized, and the historical development processes of the mentioned lyrics miscellanies are discussed in terms of how it can be evaluated as a historical source with examples.
Benzer Tezler
- Ahmet Avni Konuk'un Hanende mecmuası Osmanlıca'dan Türkçeye çevirisi (Muladdime ve 84/217 sahifeleri)
Başlık çevirisi yok
CEYHAN TOZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Sanat Dalı
DOÇ. CAHİT ATASOY
- Askeri müzik topluluğu mehter, geleneksel kıyafet ve müzik enstrümanlarının plastik açıdan seramik sanat objelerine dönüşümü
Military music ensemble mehter, traditional clothes and music instruments of conversion to ceramics art objects with plastic point of view
AYŞE AYSUN YALDIR
- On beşinci yüzyıl edvar yazarlarının metinlerinde müzik ve kozmogoni ilişkisi
Music and cosmogony association in the music theory treatises of the fifteenth century Ottoman empire
DOĞUŞ ÇİÇEK
Doktora
Türkçe
2022
Tarihİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Vakıf kurumunun sosyal hizmetleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MUSA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Sosyal Hizmetİstanbul ÜniversitesiSosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı