Geri Dön

Ebu Nasr es-Serrac'da şatahat ve galatat

Shatahat and galatat in Abu Nasr al-Sarraj

  1. Tez No: 700305
  2. Yazar: TUĞBA SAYGIN ARAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. EKREM DEMİRLİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Ebu Nasr es-Serrac, El-Lüma, Galatat, Sufi, Tasavvuf, İslamiyet, Şatahat, Ebu Nasr es-Serrac, El-Lüma, Galatat, Sufi, Mystic, Islam, Shatahat
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tasavvuf Tarihi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tezde şatahât meselesi, tasavvufun teşekkül sürecinde bir problem olması bakımından ele alınarak Serrâc'ın el-Lüma'sı özelinde incelenmiştir. Serrâc el-Lüma'da sûfîlerin hatalarını“galat”olarak değerlendirmiş; şatahâtı ise tevili söz konusu olan daha özel bir durum olarak ele almıştır. Buna göre sûfîler sekr ve vecd hâli gibi durumların etkisiyle şatahât olarak adlandırılan sözler sarf etmişlerdir. Bu sözler özellikle Allah hakkında iddia içerdikleri ve zahir anlamları itibariyle şeriat bilgisiyle uyumsuz oldukları için sûfîlerin itham edilmesine sebep olmuştur. Tasavvuf içerisinde pek çok soruna yol açan şatahât özellikle sûfîler ile ulema arasındaki ilişkinin düzenlenmesinde çözümlenmesi elzem olan konuların başında gelir. Ayrıca şatahât, Sünnî tasavvufun neticesi olan uzlaşı kavramlarından birisi olarak da değerlendirilmiştir. Bu yaklaşıma kaynaklık eden metin de hiç şüphesiz el-Lüma'dır. Tasavvuf ile diğer din bilimleri arasında hem sorunun kaynağı olan ibarelerin kendisi hem de uzlaşının ifadesi olarak şatahât her zaman çelişki ile maluldür. Bu ikircikli durumun yol açtığı bazı sorunlar da Serrâc'ın şatahât şarihçiliği üzerinden takip edilmiştir. Netice itibariyle şatahât, tasavvufun süreç içerisindeki kırılma noktalarını takip edebileceğimiz anahtar kavramlardan birisi niteliğindedir.

Özet (Çeviri)

In this thesis, the issue of shatahat in Sarraj's book titled al-Luma is evaluated in terms of being a problem during the formation process of Ṣūfism. Sarraj evaluated in al-Luma the mistakes of the Sūfīs as galat; on the other hand, he tackled shatahat as a more special case where interpretation is possible. During the formation processes of Ṣūfism, Sūfīs uttered the words called shatahat (singular: shath) under the influence of certain states such as sakr and wajd. Since these words include claims specially about God and their apparent meanings are contradictory to the knowledge of sharia, this caused Sūfīs to be described with the discourse close to disbelief. Shatahat which gave rise to many problems in Ṣūfism is one of the most important issues to be resolved specially to regulate the relationship between the Sūfīs and the other scholars. Additionally shatahat has been evaluated as one of the concepts of reconciliation which is the result of Sunnī Ṣūfism. The source of this approach is undoubtedly al-Luma. Shatahat has always been a contradictory concept since it has been the source of problem between Ṣūfism and other religious sciences and it has been the expression of reconciliation. Some problems caused by this ambivalent situation were followed through Sarraj's historiography about shatahat. Therefore, shatahat has become one of the key concepts which we can follow the breaking points of Ṣūfism during its formation process.

Benzer Tezler

  1. Ebû Sa'd Hargûşî ve Tehzîbü'l-Esrâr

    Abû Sa'd Hargûshî and Tehzîb al-asrâr

    AHMET HALİL UTKUOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DinSelçuk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMİ BAYRAKCI

  2. Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî'nin tasavvuf anlayışı

    Abû Nasr Sarraj at-Tusi?s understanding of tasawwuf

    HACI BAYRAM BAŞER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EKREM DEMİRLİ

  3. Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî ve tasavvufî görüşleri

    Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî and his views on sufism

    NEŞET BODUR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ETHEM CEBECİOĞLU

  4. Muhaddis Sufilerin hadis usülü ve hadisleri anlama yöntemleri (h.ıv.-v./m.x.-xı. asır)

    Hadith methodology of Muhaddith Sufi scholars and their methods of understanding the hadiths (iv.-v./x.-xi. centruies)

    FİKRET KARAPINAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    DinSelçuk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. BİLAL SAKLAN

  5. Gazâlî öncesi mütekellim sûfîlerde ulûhiyyet tasavvuru

    The thought of godhead at sufi scholars before Al-Ghazali

    AYŞE ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinAkdeniz Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. SABRİ YILMAZ