Ann Radcliffe'in Udolf Hisarı (1790) ile Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Mezarından Kalkan Şehit (1929) eserlerinin gotik unsurlar açısından incelenmesi
Comparison of Ann Radcliffe's The Mysteries of Udolpho (1790) and Hüseyin Rahmi Gürpınar's Mezarından Kalkan Şehit (1929) in terms of gothic elements
- Tez No: 693775
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURAN ÖZGÜR GÜNGÖR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Karşılaştırmalı Edebiyat, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Türk Dili ve Edebiyatı, Comparative Literature, English Language and Literature, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Gotik, Gotik roman, Gürpınar, Hüseyin Rahmi, Karşılaştırmalı edebiyat, Radcliffe, Ann, Roman, Türk edebiyatı, Türk romanı, İngiliz edebiyatı, İngiliz romanı, Gothic, Gothic novel, Gürpınar, Hüseyin Rahmi, Comparative literature, Radcliffe, Ann, Novel, Turkish literature, Turkish novel, English literature, British novel
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nitel bir araştırma olan bu çalışmada, doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Gotik üzerine kuramsal okumalar yapılarak birincil ve ikincil kaynaklar aracılığıyla gotik türün tanımı, kapsamı ve gelişimi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda karşılaştırmalı edebiyat yöntemi ile analitik bir incelemenin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada İngiliz Edebiyatı'nda ilk gotik eserler arasında yer alan ve doğaüstü unsurların açıklanabildiği bir eser olan Ann Radcliffe'in Udolf Hisarı (1790) romanı ile Türk Edebiyatı'nda ilk gotik eserlerden olan ve yine aynı şekilde doğaüstü unsurların açıklanabildiği bir eser olan Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Mezarından Kalkan Şehit (1929) romanı karşılaştırılmıştır. Ayrıca her iki eser ile doğu batı arasındaki farklı sosyo-kültürel ve inançsal durumlar kapsamında gotik türün toplumun ve bireyin korku ve kaygılarını kimi zaman farklı kimi zaman ise aynı şekillerde yansıtması ele alınmıştır. Buna ek olarak, daha önce konuya ilişkin karşılaştırmalı bir çalışmanın yapılmamış olması bu çalışmayı özgün kılmaktadır. Tezin giriş bölümünde gotik teriminin kökeni, ortaya çıkışı ve mimari, heykel ile resme etkisi incelenmiştir. Mimari, heykel ve resim alanında kullanılan gotik tarzın edebiyata yansıması tespit edilmiştir. Birinci bölümde gotiğin ana unsurlarından biri olan korkunun nedenleri, korkunun edebiyata etkisi ve korku edebiyatı ile gotik edebiyatı arasındaki benzerlik ve farklılıklar açıklanmıştır. İkinci bölümde gotik türün dünya edebiyatında ortaya çıkışı ve çalışmanın konusu olan İngiliz Edebiyatı'nda ve Türk Edebiyatı'nda gotik tür detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Ann Radcliffe'in hayatı, Udolf Hisarı eserinin özeti ve eserdeki gotik unsurlar tespit edilmiştir. Dördüncü bölümde Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın hayatı, Mezarından Kalkan Şehit romanının özeti ve romandaki gotik unsurlar tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde her iki eserde bulunan gotik unsurların benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Sonuç olarak Batı Edebiyatında Orta Çağ mimarisinin etkisi ve görünürken Doğu Edebiyatında köylerde bulunan perili köşkler kullanılmıştır. Udolf Hisarında ve Mezarından Kalkan Şehit romanlarının ortak mekân unsuru olarak mezarlık ve orman gibi tekinsiz yerlerin kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca Radcliffe roman kahramanını yalnızlaştırmak için Avrupa ülkelerinin dağlarında bulunan Udolf Hisarına götürürken, Gürpınar roman kahramanını şehirden köy yaşamına götürerek tıpkı Radcliffe gibi kahramanı yalnızlaştırmıştır. Her iki yazar için de hayalet ve şeytan karakterleri ortak iken, Gürpınar'ın dini inançlar doğrultusunda cin ve şehit kavramlarını da kullandığı görülmüştür. Her iki gotik eserde kullanılan siyah ve kırmızı renklerin ve baykuş simgesinin ortak olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, which is qualitative research, the document analysis method was used. Theoretical readings on gothic were carried out and focused on the definition, scope and development of the gothic genre through primary and secondary sources. In this context, it is aimed to make an analytical review by comparative literature method. In the study, the novel The Mysteries of Udolpho (1790) by Ann Radcliffe, which is one of the first Gothic works in English Literature and a work in which supernatural elements can be explained, and the novel Mezarından Kalkan Şehit (1929) by Hüseyin Rahmi Gürpınar, which is one of the first gothic works in Turkish literature and which is also a work in which supernatural elements can be explained, have been compared. In addition, both works dealt with the different socio-cultural and religious situations between East and West, reflecting the fears and anxieties of society and the individual in decidedly sometimes differently and sometimes in identical ways. Besides, the fact that no comparative study has been conducted on this subject before makes this study unique. In the introduction part of the thesis, the origin, emergence and influence of the term gothic on architecture, sculpture and painting have been examined. The reflection of the Gothic style used in the field of architecture, sculpture and painting in literature has been determined. In the first chapter, the causes of fear, one of the main elements of Gothic, the effect of fear on literature, and the similarities and differences between horror literature and gothic literature have been explained decisively. In the second chapter, the emergence of the gothic genre in world literature and the gothic genre in English Literature and Turkish literature, which is the subject of the study, have been discussed in detail. In the third chapter, the life of Ann Radcliffe, a summary of the work of The Mysteries of Udolpho, and gothic elements in the work have been determined. In the fourth chapter, the life of Hüseyin Rahmi Gürpınar, the summary of the novel Mezarından Kalkan Şehit and the gothic elements in the novel have been determined. In the conclusion part, the similarities and differences of the gothic elements found in both works have been given comparatively. As a result, while in Western literature, the influence of medieval architecture appears, in Eastern Literature, haunted mansions found in villages are used. It has been seen that in both novels uncanny places such as cemeteries and forests have been used. In addition, Radcliffe took the main protagonist to the The Mysteries of Udolpho in the mountains of European countries to make her feel alone, while Gürpınar took the main protagonist from the city to the village life. For both writers, the characters of ghost and devil are common, while Gürpınar also used the concepts of Jinn and martyr in line with religious beliefs. The colors black and red used in both Gothic works and the icon of the owl have been found to be common.
Benzer Tezler
- Feminist features in gothic fiction: An Analysis of Mysteries of Udolpho, Northanger Abbey, and Wuthering Heights
Gotik kurguda feminist özellikler: Udolfo'nun Gizemleri Analizi, Northanger Manastırı ve Wuthering Heights
HUWAYDA SAMEER KAMIL ALWAIS
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
İngiliz Dili ve EdebiyatıKarabük Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAYAD ENWIYA JAJO AL-JAMANI
- The relationship between fiction, space and psyche in the works of Ann Radcliffe
Ann Radcliffe eserlerinde kurgu, mekan ve psişe ilişkisi
RUKİYE NUR YAZGAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Batı Dilleri ve EdebiyatıEge Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA CİVELEKOĞLU
- Spatial configurations in women's gothic fiction: Ann Radcliffe's The Mysteries of Udolpho, Charlotte Brontë's Jane Eyre and Daphne du Maurier's Rebecca
Kadın gotik yazınında uzamsal yapılandırmalar: Ann Radcliffe'in The Mysteries of Udolpho, Charlotte Brontë'nin Jane Eyre ve Daphne du Maurier'ın Rebecca adlı romanları
MELTEM VARDAL ÖZKUTLU
Doktora
İngilizce
2024
Batı Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP ZEREN ATAYURT FENGE
- Women's isolation and imprisonment in the Gothic novel: Ann Radcliffe's The Mysteries of Udolpho and Emily Brontë's Wuthering Heights
Gotik ronmanda kadınların dışlanmışlığı ve hapsedilmişliği: Ann Radcliffe'den The Mysteries of Udolpho and Emily Brontë'den Wuthering Heights
BANU ERGÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2006
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HANDE SADUN
- Trauma, madness and hysteria attributed to female characters in gothic fiction: Ann Radcliffe and Bronte Sisters
Kadın yazarların gotik romanlarında kadına atfedilen travma, delilik ve histeri: Ann Radcliffe ve Bronte Kardeşler
YASEMİN İŞLEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
İngiliz Dili ve EdebiyatıCelal Bayar Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. N. SİBEL GÜZEL