Demanslı bireylere bakım verenlerin uyku kalitesi ve etkileyen etmenlerin incelenmesi
Examination and determine the affects of sleep quality of caregivers of people with dementia
- Tez No: 692699
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU AKPINAR SÖYLEMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Demans, bakım veren, uyku, Bakım verenler, Bakım verme yükü, Uyku kalitesi, Dementia, caregivers, sleep, Caregiver burden, Quality of sleep
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, demanslı bireylere bakım verenlerin uyku kalitesi ve etkileyen etmenlerin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı, kesitsel, kestirimsel araştırma tasarımına uygun şekilde yapılmıştır. Araştırma Şubat – Temmuz 2019 tarihleri arasında DEUTF Geriatri Bilim Dalı Yaşlanan Beyin Polikliniği ve Nöroloji Anabilim Dalı Demans Polikliniğine başvuran demans hastasına bakım veren 119 aile üyesiyle yürütülmüştür. Araştırmada olasılıksız örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak; Demografik veri toplama formu, MMT, NPE, GYA, EGYA, BDÖ, ASÖ, CKÖ, BVY ve PUKİ kullanılmıştır. Araştırmada verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Bakım verenin uyku kalitesiyle ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. İlişkili faktörlerin uyku kalitesini ne kadar yordadığını anlamak amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. G-power 3.1 programında, etki büyüklüğü d=0.15 (orta etki), anlamlılık düzeyi 0.05'den küçük, örneklem sayısı 119, regresyon analizinde 8 değişken baz alınarak araştırmanın gücü %85 olarak bulunmuştur. Araştırmada demanslı bireye bakım verenlerin uyku kalitelerinin kötü olduğu (PUKİ puan ortalaması 10,70±3,663), bakım verenlerin uyku kalitesini demanslı bireylerin tanıtıcı özelliklerinin etkilemediği (p>0,05), bakım verenlerin tanıtıcı özelliklerinden ise sadece yaş değişkeninin (p=0,043) uyku kalitesini etkilediği; demanslı bireylerin SMMT (p<0,001), GYA (p=0,010), EGYA (p=0,003) ve NPE (p=0,001) puanları ile bakıcıların BDÖ (p=0<001), ASÖ (p<0,001), CKÖ (p<0,001) ve BVY (p<0,001) puanlarının etkilediği sonuçlarına varılmıştır. Bu çalışmada yapılan regresyon analizi sonucuna göre; demanslı bireylerin SMMT, NPI, IGYA, GYA; bakım verenlerin ASÖ, BVY, BDÖ ve CKÖ ile birlikte bakım verenin uyku kalitesinin anlamlı bir yordayıcısıdır (F= 17,020; p<0,001). Belirtilen sekiz değişken birlikte uyku kalitesindeki varyansın %55'ini açıklamaktadır. Hemşireler, demanslı bireylerin zorlu bakım süreçlerinde onlara yardımcı olan bakım verenlerin de ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmalıdır. Yapılan bu çalışma sonucunda bakım verenlerin uyku kalitesinin kötü olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma sonuçlarının bakım verenlerin uyku kalitesine olan farkındalığı arttıracağına, bakım verenlerin uyku kalitesini iyileştirmeye yönelik planlanacak araştırmalara yol göstereceğine inanılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was done in accordance with the design research predictive, cross-sectional, descriptive that was performed to examine affecting factors and sleep quality of caregivers of people with dementia. The study was conducted with caregivers of dementia patients who applied to DEUTF Geriatrics Department Aging Brain Polyclinic and Neurology Department Dementia Outpatient Clinic between February and July 2019. As data collection tools in this study; Demographic data collection form, MMT, NPE, GYA, EGYA, BDI, ASÖ, CKÖ, BVY and PSQI were used. SPSS 25.0 program was used to evaluate the data in the study, and multiple regression analysis was performed to determine the factors affecting the sleep quality of the caregiver. In the G-power 3.0 program, the effect size was evaluated as d = 0.15 (medium effect), the significance level was less than 0.05, the sample number was 119, and the correlation power as r = 85% based on 8 variables in regression analysis. In the study, it was found that the sleep quality of caregivers of individuals with dementia was poor (average PSQI score of 10.70 ± 3.663), that the introductory characteristics of dementia individuals and their caregivers did not affect the sleep quality of caregivers; It was concluded that the SMMT(p=0,000), GYA(p=0,010), EGYA(p=0,000) and NPE(p=0,001) scores of individuals with dementia and the BDÖ(p=0,000), ASÖ(p=0,000), CKÖ(p=0,000) and BVY(p=0,000) scores of the caregivers were affected. In addition, according to the results of the regression analysis conducted in the study; standardized mini mental test, neuropsychiatric inventory, instrumental daily life activity, daily life activity of individuals with dementia; Caregivers' perceived stress, caregiver burden, depression, and Charlson comorbidity scale together are significant predictors of caregiver sleep quality (F = 17.020; p = 0.000 <0.05). The eight listed variables together account for 55% of the variance in sleep quality. Nurses should also consider the needs of caregivers who help them through the challenging care processes of people with dementia. As a result of this study, it was determined that the quality of sleep of caregivers was poor. It is believed that these research results will increase awareness of the quality of sleep of caregivers and lead to Planned research aimed at improving the quality of sleep of caregivers.
Benzer Tezler
- Huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin uyku kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the sleep quality of elderly people living in A nursing home
NUR ŞİMŞEK YURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MAHCUBE ÇUBUKÇU
- Demanslı bireylere bakım veren aile üyelerine uygulanan destek grup sürecinin bakım veren yükü ve psikolojik dayanıklılık düzeyi üzerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of the support group process applied on the family members who care for individuals with dementia on the caregiver's burden and psychological resilience level
SEHER GÖNEN ŞENTÜRK
Doktora
Türkçe
2016
HemşirelikDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ
- Demanslı bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between caregiver burden and alexithymia levels of family members who care for individuals with dementia
SERAP SATILMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER GÖNEN ŞENTÜRK
- Demanslı bireylere bakım veren aile üyelerinin olumlu bakım verme deneyimlerinin incelenmesi
Investigation of the positive caregiving experiences of family members caring for individuals with dementia
GİZEM NUR KURUDERVİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER GÖNEN ŞENTÜRK
- Demanslı yaşlıya birincil bakım verenlerin yüklerinin azaltılmasında Neuman Sistemler Modelinin etkisi
Impact of Neuman Systems Model in reducing care burden primary caregivers of patients with dementia
GÖKÇE DEMİR