Geri Dön

Tip 2 diabetes mellitus tanısı olan 18-65 yaş arası hastalarda insomnia varlığının yaşam kalitesi, öz bakım ve diyabet regülasyonu üzerine etkisi

The effect of insomnia on quality of life, self-careand diabetes regulation in patients aged 18-65 years with type 2 diabetes mellitus

PDF İndir

  1. Tez No: 692272
  2. Yazar: SEMA NUR KOÇ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT AYDOĞAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Yaşam kalitesi, Özbakım, İnsomni, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Quality of life, Self-care, Insomnia
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Gülhane Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: İnsomnia; uykuya dalma güçlüğü, gece sık uyanma ve sabah erken uyanma gibi yakınmalardan en az birinin haftada en az üç gün görülmesi ve en az üç ay boyunca devam etmesi durumu olarak tanımlanır. Tip 2 diyabet hastalarının yaklaşık %25'inde uyku bozukluğu tanısı bulunduğu saptanmıştır. Uyku bozukluğunun glukoz regülasyonu ve yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkileri olduğu ve tip 2 diyabet tanılı hastalarda optimal öz bakımı engellediği düşünülmektedir. Bizim çalışmamız da 18-65 yaş arası tip 2 DM tanılı hastalarda insomnia varlığının yaşam kalitesi, öz bakım ve diyabet regülasyonu üzerine etkilerini saptamak amacı ile planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 30 Temmuz 2019- 30 Ocak 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrin Kliniği ve Polikliniğine müracaat eden tip 2 diyabet tanısı olan hastalar üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme kriterlerini karşılayan gönüllülere; sosyodemografik özellikleri, tanı alma süreçleri, diyabet komplikasyon ve eşlik eden hastalıkları, kullandığı ilaç ve tedaviler, aile öyküsü, fiziksel aktivite, uyku süresi sorgulayan ve laboratuvar değerlerini içeren 29 soru ile Uykusuzluk Şiddeti İndeksi, Diyabet Öz Bakım Ölçeği ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeğini içeren bir anket formu uygulanmıştır. Katılımcıların HbA1c, açlık kan şekeri, spot idrarda mikroalbuminüri, TG, HDL, LDL kolesterol değerleri hastane bilgi yönetim sisteminden elde edilmiştir. Katılımcıların boy, kilo ve bel çevresi ölçülerek veri toplama formuna kaydedilmiştir. Veriler SPSS programı ile uygun testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya tip 2 diyabet tanısı olan 210 hasta katılmıştır. Çalışmaya katılan hastaların %53,8'i kadındır ve yaş ortalaması 55,7±8,7 yıldır. Hastaların %35,2'si haftada en az 3 gün orta yoğunlukta egzersiz yapmaktadır. Erkek hastaların VKİ ortalaması 29,8±4,7 kg/m2 , kadınların ise 31,8±6,2 kg/m2'dir. Bu çalışmada diyabete en sık eşlik eden iki hastalık sırası ile HT (%51) ve hiperlipidemidir (%21,4). Hastaların diyabet süresi ortalama 8,3±6,5 yıldır ve ortalama HbA1c değeri %8±1,9'dur. Hastaların uykusuzluk şiddeti indeksi puan ortalaması 8,8±7,4'tür ve UŞİ'ye göre %53,8'nin klinik olarak önemli insomniası yoktur, %15,2'sinin insomia alt eşiği düzeyinde, %28,1'nin orta, %2,9'nun ise şiddetli düzeyde insomniası mevcuttur. İnsomnia durumuna göre grupların cinsiyet, yaş, gelir durumu ve fiziksel aktivite durumu değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Çalışmaya katılan hastaların insomnia durumuna göre HbA1c ortanca değerleri her iki grupta da benzerdir (p=0,663) ancak grupların açlık kan şekerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,006). İnsomnia grubunun diyabet öz bakım toplam puanı insomnia olmayan gruba göre daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca gruplar arasındaki öz bakım düzeyi de istatistiksel olarak anlamlı farklı saptanmıştır (p=0,017). İnsomnia olan grupta, SF-36 yaşam kalitesi ölçeği alt boyutlarının tamamına ait puanların daha düşük olduğu ve gruplar arasındaki puan farklarının istatistiksel olarak anlamlı farklı olduğu bulunmuştur (p<0,001). Hastaların uykusuzluk şiddeti indeksi ile DÖBÖ puanları arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki mevcuttur (r=-0,288; p<0,001). Uykusuzluk şiddeti indeksi ile SF-36 yaşam kalitesi ölçeği alt boyutlarının tamamı arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki olduğu gözlenmiştir (r=-0,323 ile -0,448 arasında; p<0,001). DÖBÖ puanları ile SF-36 yaşam kalitesi ölçeği alt boyutlarının tamamı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ilişki olduğu gözlenmiştir (r= 0,253 ile 0,370 arasında; p<0,001). Sonuç: İnsomnia, diyabet hastalarında artan sıklıkla görülmektedir ve diyabet hastalarının yaşam kalitesi ve öz bakımı açısından oldukça önemlidir. Bu durum diyabet hastalarının yaşam boyu uykusuzluk açısından sorgulanmalısını ve diyabet takibi, tedavisi ve eğitimi veren sağlık çalışanlarının insomniası olan hastaları uyku hijyeni ve bilişsel davranışçı terapi hakkında bilgilendirmesini gerekli kılar. Diyabet hastalarında insomnia taraması ve tedavisiyle hastaların günlük hayatında bilişsellikte ve sosyal, mesleki işlevsellikte artış sağlanarak öz bakım durumu ve yaşam kalitesi artırılabilir

Özet (Çeviri)

Objective: Insomnia is defined as the presence of at least one of the symptoms such as difficulty falling asleep, maintaining sleep and waking up too early in the morning, at least 3 nights/week for the past 3 months. Almost 25% of patients with type 2 diabetes mellitus were diagnosed with a sleep disorder. It is thought that insomnia has negative effects on glucose regulation and quality of life and prevents optimal self-care in patients with type 2 diabetes. Our study was planned to determine the effects of the presence of insomnia on quality of life, self-care and diabetes regulation in patients with type 2 DM between the ages of 18-65. Materials and Methods: The study was conducted on patients diagnosed with type 2 diabetes who applied to the Endocrine Clinic and Outpatient Clinics of Health Sciences University Gülhane Training and Research Hospital between 30 July 2019 and 30 January 2021. A questionnaire including sociodemographic characteristics, diagnosis processes, diabetes complications and comorbid diseases, medications and treatments, family history, physical activity, sleep duration, and laboratory values, Insomnia Severity index, Diabetes Self-Care Scale and SF-36 Quality of Life Scale were applied to the volunteers who accepted to participate in the study and met the inclusion criteria. Participants' HbA1c, fasting blood sugar, microalbuminuria in spot urine, TG, HDL, LDL value results were obtained from the hospital database. The participants' height, weight and waist circumference were measured and included in the data form. All data were analyzed with the SPSS program with appropriate tests. Results: 210 patients with type 2 diabetes participated in the study. 53.8% of the patients participating in the study were women and the mean age was 55.7+8.7 years. 35.2% of the patients do moderate-intensity physical activity at least 3 days a week. The mean BMI of male patients was 29.8+4.7 kg/m2 and that of females was 31.8+6.2 kg/m2 . In this study, the two most common comorbidities were HT (51%) and hyperlipidemia (21.4%), respectively. A statistically significant difference was found when the gender, age, income status and physical activity status of the groups were evaluated according to insomnia status. The mean duration of diabetes of the patients was 8.3±6.5 years and the mean HbA1c value was 8±1.9%.The mean insomnia severity index score of the patients was 8.8±7.4, and 53.8% do not have clinically significant insomnia, 15.2% have subthreshold insomnia, 28.1% moderate and 2.9% severe insomnia. The median HbA1c values of the patients participating in the study were similar in both groups (p=0.663), but the difference between fasting blood sugars of the groups was statistically significant (p=0.006). The insomnia groups' diabetes self-care scale total score was found to be lower than the non-insomnia group (p<0. 001). In addition, the level of self-care between the groups was found to be statistically significantly different (p=0.017). It was found that the scores of all sub-dimensions of the SF-36 scale were lower in the group with insomnia and the difference in scores between the groups was statistically significant (p<0.001). There was a negative, weak-moderate significant correlation between the insomnia severity index and diabetes self-care scale scores of the patients (r=-0.288, p<0.001). It was observed that there was a statistically significant, negative and moderate relationship between the insomnia severity index score and all sub-dimensions of the SF-36 quality of life scale (r=-0.323 to -0.448; p<0.001). A statistically significant positive correlation was observed between diabetes self-care scale scores and all subdimensions of SF-36 quality of life scale (r= 0.253 to 0.370; p<0,001). Conclusion: Insomnia is seen with increasing frequency in diabetic patients and is very important in terms of life quality and self-care. This situation necessitates that diabetic patients should be questioned in terms of insomnia and that healthcare professionals providing diabetes follow-up, treatment and education should inform patients with insomnia about sleep hygiene and cognitive behavioral therapy. With the screening and treatment of insomnia in patients with diabetes, selfcare and life quality can be increased by providing an increase in cognition and social and occupational functionality in daily life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    680060

    Tip II diyabetli hastalarda beslenme durumu ile kanda CD36 yağ asit transport düzeyi ve bazı inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Investigating the relationship of nutritional status with blood CD36 fatty acid transport receptor levels and some inflammation markers in type ii diabetes mellitus patients

    EMİNE MERVE EKİCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FİSUNOĞLU

    PROF. DR. ÜÇLER KISA

  2. Tez No

    751840

    Tokat ilinde 2011-2021 yılları arasındaki çocuklarda Tip 1 diyabetes mellitus insidansı ve hastaların dökümü

    Incidence of Type 1 diabetes mellitus in children between 2011-2021 in Tokat province and breakdown of patients

    GÜLSEN DOĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ GÜL

  3. Tez No

    375159

    Tip 1 diyabetes mellituslu hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri

    Demographic, clinic and laboratory features of type 1 diabetes mellitus patients

    YILDIZ GÖREN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYHAN ABACI

  4. Tez No

    462400

    Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi acil tıp kliniğinde pulmoner emboli tanısı alan hastaların geriye dönük 5 yıllık incelemesi

    Retrospective 5-year study of patients who received pulmonary embolism in emergency medical clinic of Atatürk University Faculty of Medicine

    ESRA KADIOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İlk ve Acil YardımAtatürk Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ATIF BAYRAMOĞLU

  5. Tez No

    163851

    Acil serviste beyin damar hastalığı tanısı alan hastaların retrospektif olarak değerledirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    CELAL KATI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    İlk ve Acil YardımOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. DURSUN AYGÜN

Geri Dön