2000 sonrası Türk sinemasında Aleviliğin görünürlüğüne dair temsiller
Representations on the visibility of Alevism in Turkish cinema after 2000
- Tez No: 686547
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK TUNALI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Sosyoloji, Performing and Visual Arts, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Alevilik, Kimlik, Sinema, Temsil, Türk sineması, İman, İnançlar, Alawiism, Identity, Cinema, Representation, Turkish cinema, Faith, Beliefs
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kimlik ve inanç sistemi olarak Alevilik, diğer inanç sistemleri gibi yüzyıllar boyunca süregelen farklı inanç ve kültürlerin etkileşiminden doğan, tarihsel ve kültürel bir olgudur. Günümüzde İslam dinî içinde kendini konumlandırmış olsa da, Alevilik ile ilgili farklı yaklaşımlar mevcuttur. Bu noktada Alevilik, tek bir çatı altında toparlanamayacak düzeyde geniş ve tanımlanması zor bir inanç biçimidir. Bununla birlikte Aleviliğin kendine has kültürel kodları bulunmaktadır. Tarihsel süreç içinde şekillenen bu kodlar, Aleviliğin inanç ve kimlik yapısını belirlemektedir. Böylelikle Aleviliğin geçmişten günümüze geçirmiş olduğu tarihsel, toplumsal ve politik aşamalar, çalışma boyunca ele alınarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, sinemanın toplumsal meseleleri yansıtma biçiminden yola çıkılarak Türk sinemasında kimlik temsillerine odaklanılmıştır. Türk sinemasının ilk yıllarından günümüze kadar geçen süreçte gayrimüslim, azınlık, Kürt ve Alevi temsilleri üzerinde durulmuştur. Bilhassa 1990'lı yıllardan itibaren kamusal görünürlük kazanan Alevi-Bektaşilerin, 2000 sonrası Türk sinemasında görünür hale gelmeleri tezin ana çerçevesini oluşturmuştur. İncelenen filmlerdeki karakterlerin Alevi-Bektaşi inanç ya da kimliğine sahip olmalarının yanı sıra filmlerde Alevi-Bektaşiliğe ait ritüelistik özelliklerin örtük ya da görünür biçimde beyaz perdeye aktarılması değerlendirilmiştir. Yönetmenlerin, Alevi-Bektaşi kimliğini ele alış biçimi; öykü, olay örgüsü ve konuşma örgüleri bağlamında çözümlenmiştir. Aleviliğin sinemasal temsilinin tarihsel, toplumsal ve ideolojik art alanı filmlerde ele alınarak, yönetmenlerin meseleleri değerlendirme biçimi analiz edilmiştir. Bu bağlamda 2000 sonrası Türk sinemasında Alevi-Bektaşi inanç ya da kimliğinin açık bir biçimde temsil edildiği görülmüştür. Ancak filmlerdeki temsillerin gerçekçi olup olmadığı noktasında çeşitli sorunlar ön plana çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Alevism, as the other systems of identity and belief, is a historical and cultural entity emanated from the interaction of different cultures and beliefs throughout centuries. Today, although it locates itself within the Islam, there are various approaches to Alevism. Hence, Alevism is a broad form of belief which is hard to define and which has peculiar cultural codes to the extent that it is hard to gather it under a single umbrella. Formed throughout the historical process, such codes define the structure of Alevism as a belief and identity. Thus, the current study treats the historical, social, and political phases that Alevism passed through from past to present. This study, based on the form how film reflects social issues, has focused on the representations of identity in Turkish cinema. It investigates the representations of non-Muslims, minorities, Kurds, and Alevis from the first years of Turkish cinema up to present. The dissertation takes up Alevis and Bektashis, who began to gain a public visibility especially after 1990s, in their process of becoming visible in post-2000 Turkish Cinema. The study tackles the implicit or explicit reflections of ritualistic characteristics belonging to Alevism as well as the characters having Alevi/Bektashi belief or identity. It analyses the directors' way of tackling Alevi/Bektashi identity in the context of story, plot and dialogue patterns and their way of looking at issues by considering historical, social, and ideological backgrounds of the cinematographic representation of Alevism. In this context, it is concluded that although there are examples of representation of Alevi belief or identity in Turkish Cinema after 2000, there are various problems pertaining to how realistic are the representations in films.
Benzer Tezler
- 2000 sonrası Türk sinemasında dönüşüm ve“Uzak İhtimal”filminin göstergebilimsel analizi
Transformation in the post-2000 Turkish cinema and the semiotic analysis of the movie“Uzak İhtimal”
MENEKŞE MERİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sahne ve Görüntü SanatlarıSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDAT ŞİMŞEK
- 2000 sonrası Türk sinemasında kadın temsilleri
Female representations in the Turkish cinema after 2000's
EMEL YALAMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
SosyolojiEge ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. DİLEK TAKIMCI İMANÇER
- 2000 sonrası Türk sinemasında değişen din-toplum algısı
Changing the perception of religion and society post 2000 in the Turkish cinema
HAYRUNNİSA TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA ODABAŞI
- 2000 sonrası Türk sinemasında yeni bir eğilim: Belgesel-kurmaca etkileşimi
A new trend in Turkish cinema after 2000: Interaction between documentary-fiction
ELİF MERVE ERTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sahne ve Görüntü SanatlarıMersin ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. SENEM A. DURUEL ERKILIÇ
- 2000 sonrası Türk sinemasında yoksulluk
Poverty in the post-2000 Turkish cinema
EMRAH ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL BÜKER