Geri Dön

Kanser hastalığı tanısı olan bireylerin hastalık algısı ve depresyon düzeylerine etki eden psikolojik faktörler: ACT modeli incelemesi

Factors affecting the disease perception and depressionlevels of individuals diagnosed with cancer disease: ACT model analysis

PDF İndir

  1. Tez No: 685012
  2. Yazar: ENSAR NAZIR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Hastalık, Kanser, Hastalık Algısı, Depresyon, Act Modeli, Hasta psikolojisi, Kanser hastaları, Disease, Cancer, Disease Perception, Depression, Act Model, Patient psychology, Illness perception, Cancer patients
  7. Yıl: 2020
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı; Kanser hastalığı olan bireylerin hastalık algısı ve depresyon düzeylerine etki eden faktörlerin, Act modeli kapsamında ne düzeyde etkilendiği incelenmektedir. Araştırma nicel yöntemle tasarlanmış, 92 kanser tanısı olan birey ile görüşülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını Gümüşhane ilinde yaşayan ve kanser tanısı olan 18 yaşından büyük bireylerden oluşturmaktadır. Verilerin toplanması için anket formları ve ölçekler kullanılmıştır. Başta sosyo-demografik form olmak üzere, Hastalıl Algısı Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Motivasyonel Kararlılık Ölçeği, Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği, koşulsuz kendini kabul ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; katılımcıların depresyon puanlarına ilişkin varyansa katkıları bakımından iki değişkenin önemli yordayıcılar olduğu görülmektedir. Analize birinci aşamada depresyon değişkeninde %28.6 ile en fazla varyansı açıklayan bilinçli farkındalık değişkeni girmiştir (β =- .542, t =- 6.114, p < .001). Katılımcıların bilinçli farkındalık düzeyleri ile depresyon arasında negatif ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Analize ikinci aşamada modele motivasyonel kararlılık dâhil olmuştur. Motivasyonel Kararlılık (β =- .302, t =- 3.385, p < .001) varyansın %7.4'ünü açıklamış ve böylelikle bu iki değişken varyansın %36'sını açıklamıştır. Katılımcıların motivasyonel kararlılık düzeyleri ile depresyon düzeyleri arasında negatif bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcıların hasatlık algısı puanlarına ilişkin varyansa katkıları bakımından bir değişkenin önemli yordayıcı olduğu görülmektedir. Analize ilk ve tek aşamasında hastalık algısı değişkeninde %7 ile en fazla varyansı açıklayan bilinçli farkındalık değişkeni girmiştir (β =-.283, t =- 2.798, p < .001). Katılımcıların bilinçli farkındalık düzeyleri ile hastalığı algılama düzeyleri arasında negatif ilişki gözlemlenmiştir. Sonuçlar ilgili alanyazına göre tartışılmış ve gelecekte yapılabilecek çalışmalar önerilmiştir.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to investigate the factors affecting the disease perception and depression level of individuals diagnosed with cancer within the framework of Act model. The research was conducted with quantitative method and 92 cancer diagnosed individuals were interviewed. Participants of the study are individuals over the age of 18 who live in Gümüşhane and are diagnosed with cancer. Questionnaire forms and scales were used to collect data. Disease perception scale, Beck depression scale, psychological resilience scale for adults, motivational determination scale, multi-dimensional perceived social support scale, unconditional self-acceptance scale, and conscious awareness scale and especially socio-demographic form were utilized in the current study. According to the data obtained in the current research, it is seen that two variables are important predictors of the participants' contribution to the variance related to their depression scores. In the first step of the analysis, the conscious awareness variable that explained the most variance with 28.6% of the depression variable came into the picture (β =- .542, t =- 6.114, p < .001). It was observed that there was a negative relationship between participants' conscious awareness levels and depression. In the second stage of the analysis, motivational determination was included in the model. Motivational Stability (β = - .302, t = - 3.385, p <.001) explained 7.4% of the variance, thereby these two variables explaining 36% of the variance. It was observed that there was a negative relationship between participants' motivational determination levels and depression levels. It is seen that a variable is an important predictor of the participants' contribution to the variance related to disease perception scores. The consciousness variable, which explains the highest variance with 7% of the perception of the disease in the first and only stage of the variable, was included in the analysis (β = -. 283, t = - 2.798, p <.001). A negative relationship was observed between the conscious awareness levels of the participants and their perception of the disease. The results are discussed according to the related literature and future studies are proposed.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    727204

    Testis, meme kanseri ve fibromiyalji tanılı hastalarda hastalık algısı ve bununla ilişkili psikososyal faktörlerin araştırılması

    Investigation of disease perception and related psychosocial factors in patients diagnosed with testicular, breast cancer, and fibromyalgia

    FURKAN KULAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZEN ÖNEN SERTÖZ

  2. Tez No

    781732

    Kanser hastalarında tanı alınan yaş aralığının hastalık algısı ve baş etme becerileri üzerindeki etkisi

    The effect of age at diagnosis on perception of illness and coping skills in cancer patients

    FATMA MERVE AKKANAT KARAGİL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriKto Karatay Üniversitesi

    Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE HARMANCI

  3. Tez No

    688618

    COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19

    KAMIL ZARNISHANOV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN

  4. Tez No

    224366

    Kanserli çocuğu olan ailelerin sosyal destek algısı,umutsuzluk ve başetme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    The examination of the relation between social support, hopelessness and coping in parents of children with cancer

    EVRİM KIZILER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    HemşirelikGata

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. FİLİZ ARSLAN

  5. Tez No

    785383

    Salgının üç farklı dalgasında COVID-19 olgularının epidemiyolojik özelliklerinin ve hastalığın klinik sonuçları ile ilişkili faktörlerin incelenmesi

    Investigation of the epidemiological characteristics of COVID-19 cases and the factors related to the clinical outcomes of COVID-19 in three different waves of the epidemic

    EZGİ EMLİ ALPAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Halk SağlığıDokuz Eylül Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BELGİN ÜNAL

Geri Dön