Çavdarın (Secale cereale L.) yem bitkisi olarak kullanımı; ot verimi ve kalitesinin biçim zamanına bağlı değişimi
Use of rye (Secale cereale L.) as a forage; change in hay yield and quality depending on harvest stage
- Tez No: 683932
- Danışmanlar: PROF. DR. UĞUR BAŞARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma çavdar (Secale cereale L.)'ın kaba yem amaçlı üretim olanağını ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada çavdarın farklı olum dönemlerinde verim ve besleme değerindeki değişim incelenmiş ve bu amaçla yerel popülasyonlardan ve çeşitten“Aslım -95”oluşan 10 çavdar genotipi ile kontrol olarak birer tritikale ve arpada çeşidi kullanılmıştır. Deneme 2018-2019 ve 2019-2020 yetişme sezonlarında Yozgat-Sorgun'da çiftçi arazinde yürütülmüş ve bölünmüş parseller deneme deseninde 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Bitkilerde başaklanma öncesi (BÖ), tam çiçeklenme (TÇ)ve döllenme sonrası (DS) olmak üzere 3 biçim zamanında bitki boyu, kuru ot verimi, ham protein oranı, ADF (Asit çözücülerde çözünmeyen lif), NDF (Nötr çözücülerde çözünmeyen lif), Ca, Mg, P ve K oranları (%) ile Nispi Yem Değeri (NYD) araştırılmıştır. İncelen özellikler üzerinde bitki, yıl, biçim zamanı çok önemli (p<0.01) olmuştur. İki yıllık sonuçlar çavdarın kaba yem üretim potansiyelin oldukça yüksek olduğunu göstermiştir. Biçim zamanına bağlı olarak bitki boyu, kuru ot verimi, ADF ve NDF artarken, ham protein, mineral madde oranları ve NYD azalmıştır. Birleştirilmiş yıllar dikkate alındığında; çavdarın kuru ot verimi tritikale ve arpadan üstün olmuştur. Biçimler arasında ortalama kuru ot verimi ise en yüksek (14.95 t ha-1) DS en düşük (9.24 t ha-1) BÖ dönemde belirlenmiştir. Ortalama en yüksek kuru ot verimi çavdarın Sorgun2 (13.20 t ha-1) ve Çekerek (12.88 t ha-1) popülasyonları ile Aslım-95 (12.85 t ha-1) çeşidinden elde edilmiştir. BÖ, TÇ ve DS dönemlerde ortalama ham protein oranı sırasıyla %15.81, 12.98 ve 11.17, NYD ise 105.06, 85.36 ve 79.99 olarak belirlenmiştir. Ham protein bakımından, arpa ve tritikale ile kıyaslandığında, çavdar genotiplerinde BÖ dönemde daha üstün, TÇ döneminde benzer sonuçlar elde edilmiştir. DS döneminde ise en yüksek ham protein içeriği (%13.33) tritikalede belirlenmiş, çavdar genotiplerininin ham protein içeriği arpayla benzer veya daha düşük seviyede olmuştur. Bu sonuçlar çavdarın kaba yem üretimi açısından genotipe bağlı olarak değişmekle birlikte önemli bir potansiyele sahip olduğunu ancak, besleme değerinin zamana bağlı olarak önemli düzeyde azaldığını ve bu açıdan hasadın tam çiçeklenme ile döllenme dönemi arasında yapılmasının uygun olacağını göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This research was carried out to reveal the production possibilities of rye (Secale cereale L.) for forage purposes. In the study, the change in yield and nutritional value of rye at different maturity periods were examined and for this purpose, 10 rye genotypes consisting of local populations and the variety“Aslım -95”and one triticale and barley variety were used as control. The experiment was carried out in the farmer field in Yozgat-Sorgun in the 2018-2019 and 2019-2020 growing seasons and was established in a split plots design with 3 replications. Plant height, hay yield, crude protein ratio, ADF (Fiber insoluble in acid solvents), NDF (Fiber insoluble in neutral solvents), Ca, Mg, P and K ratios (%) and Relative Feed Value (RFV) were investigated at 3 stages: pre-heading, full flowering and post-fertilization. Plant, year, cutting time were very important (p<0.01) on the examined features. Two-year results showed that rye has a very high forage production potential. Depending on the cutting time, plant height, hay yield, ADF and NDF increased, while crude protein, mineral matter ratios and NYD decreased. Considering the combined years; hay yield of rye was superior to triticale and barley. The average hay yield among the forms was determined in the highest (14.95 t ha-1) at post-fertilization and lowest (9.24 t ha-1) at pre-heading stage. At post-fertilization stage, the highest hay yield was obtained from Sorgum1 (15.88 t ha-1), Sorgun2 (16.91 t ha-1), Çekerek (15.76 t ha-1) populations and Aslım-95 (15.58 t ha-1) variety of rye. The mean crude protein and NYD values were %15.81, 12.98, 11.17 and 96.42, 85.36, 84.50 at pre-heading, full flowering and post-fertilization stages, respectively. In terms of crude protein, compared to barley and triticale, rye genotypes showed superior results at pre-heading and similar results at full flowering stage. At the post-fertilization stage, the highest crude protein content (13.33%) was determined in triticale, and the crude protein content of rye genotypes was similar or lower than that of barley. These results showed that rye has an important potential in terms of forage production, depending on the genotype, but the nutritional value decreases significantly depending on cutting time, and in this respect, it would be appropriate to harvest at the between full flowering and fertilization stage.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş ekolojġk koşullarında yaygın fiğ (Vicia sativa l.) ile yerel çavdarın (S5ecale cereale) farklı oranlardakarışımlarının bitkisel özellikler ve ot kalitesi üzerine etkileri
Effects on plant characters and forage quality of common vetch (Vicia sativa L.) and local rye (Secale cerale) mixtures in Kahramanmaraş ecological conditions
MUSTAFA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM EROL
- Establishment of Cas9 endonuclease technology in rye
Çavdarda Cas9 endonükleaz teknolojisinin kullanilmasi
MUHAMMAD ARSLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
ZiraatEge ÜniversitesiTohumluk Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVREN KOBAN BAŞTANLAR
DR. SAMEH SELİM
- Çavdar (Secale cereale L.)'da farklı sıra aralıkları ve tohum miktarlarının verim ve bazı verim öğelerine etkileri
Effects of different row spacings and seeding rates on yield and some yield components in rye (Secale cereale L.)
YUSUF ÖZTÜRKCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİĞDEM KAYDAN
- Çavdar (Secale cereale L.)' da farklı tohum miktarları ve sıra aralıklarının tane verimi ve bazı verim öğeleri üzerine etkilerinin belirlenmesi
The effects of different seeding rates and row spacing on grain yield and some grain yield components in rye (Secale cereale L.)
MUSTAFA AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YAĞMUR
- Macar fiği ve çavdar karışımlarında uygun karışım oranı ve biçim zamanı belirlenmesi
Determination of optimum mixture rate and cutting time for Hungarian vetch and rye mixtures
ŞERİFE ÇETİN ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KIR