Çölyak hastalarının genel takip durumları ve çok boyutlu olarak yaşadıkları zorlukların araştırılması
Investigation of general follow-up situations and multidimensional difficulties of celiac patients
- Tez No: 683394
- Danışmanlar: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: çölyak hastalığı, glutensiz diyet, aile hekimi, Diyet, Glutenler, Hasta takibi, Hastalık şiddeti indeksi, celiac disease, gluten-free diet, family physician, Diet, Glutens, Follow up studies, Severity of illness index
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çölyak hastalığı sıkı diyet uyumu, düzenli kontrol gerektiren kronik bir hastalıktır. Bu hastalarda yaşanılan zorlukların çok boyutlu olarak tespiti, hem kişilerin düzenli takiplerini yaptırmaları hem de diyet uyumunu artırmaları için önemlidir. Bu çalışmada çölyak hastalarının takip durumları ve çölyak hastalığı dolayısıyla yaşadıkları zorlukların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tip çalışma, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran Çölyak Hastalığı tanısı olan 18-65 yaş arası yetişkin hastalar üzerinde ardışık örnekleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra kişilere çölyak hastalığı hakkında bilgi düzeyleri, çölyak diyet uyumları, birinci ve ikinci/üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında takip durumları, yaşadıkları fiziksel, ruhsal ve sosyoekonomik zorlukları sorgulayan anket uygulandı. Ardından tüm katılımcılara Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) uygulandı. p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan katılımcıların ortanca yaş değeri 32, hastalık süresinin ortanca değeri 5 yıl iken, %79,1 (n=125)'i kadın idi. Üç yıldan daha uzun süredir gastroenteroloji yada aile hekimine kontrole gitmeyenlerin sayısı sırasıyla %3,8 ve %43,7 idi. Katılımcıların %2,5'u çölyak diyetine hiç uymuyordu. Katılımcıların %82,9'u glutensiz ürünlere ekonomik yönden rahat ulaşma durumuna hiç ya da biraz cevabını verdi. Glutensiz ürünleri bol çeşitte bulabilmeye %76,7'si hiç ya da biraz, glutensiz ürünleri yaşadıkları bölgede kolayca bulabilmeye %80'i hiç ya da biraz cevaplarını verdi. Sosyal hayatlarında yaşadıkları en sık iki sorun sırasıyla restoran/kafede yemek yiyememek ve misafirliğe gidememekti. Çalışmamızdaki hastaların en sık beklentileri; restoran/kafelerde glutensiz menü olması, glutensiz ürünlerin uygun fiyatlı olması, ekonomik desteğin artırılması, glutensiz ürün çeşitliliğinin arttırılması ve toplumda çölyak hastalığı farkındalığı oluşturulması üzerineydi. Sonuç: Çölyak hastalığı ömür boyu devam edecek bir hastalık olduğundan, bu süreçte hasta uyumunun artırılması için hastanın beklenti ve karşılanmamış gereksinimlerinin iyi bir şekilde tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır. Hastaların takibi ve beklentilerinin karşılanmasına yönelik, devlet kurumları, sağlık profesyonelleri ve sivil toplum kuruluşları birlikte en uygun politikaların geliştirilmesi için çaba sarf etmelidirler.
Özet (Çeviri)
Aim: Celiac disease is a chronic disease which requires strict dietary compliance and regular control. Determining the multidimensional difficulties experienced by these patients is important in order to improve regular follow-up attendance and dietary compliance. This study aims to determine the difficulties experienced by celiac disease patients and their follow-up status. Material and Methods: This cross-sectional study was carried out using sequential sampling method with adult celiac disease patients aged 18-65 who were followed-up in 'Adana Sehir Egitim ve Arastirma Hastanesi' Gastroenterology Clinic. Patients sociodemographic data were recorded and they were asked to fill a survey which included questions to measure their knowledge level regarding celiac disease, gluten free diet compliance, follow-up status in primary, secondary and tertiary healthcare centres, physical, mental and socioeconomical difficulties experienced by patients due to ceiliac disease. The Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD) was administered to all participants. p value of <0.05 was considered as statistically significant. Results: Participants median age were 32, median disease interval was 5 years. In addition to this, 79.1% of the participants (n=125) were female. The number of those who did not attend a gastroenterology or general practice clinic follow-up for more than three years was 3.8% and 43.7%, respectively. 2.5% of the participants were not compliant to the celiac diet at all. 82.9% of the participants answered 'never or sometimes' to the frequency of reaching gluten-free products easily from economic point of view. The participants answered 76.7% never or sometimes 'for being able to find wide variety of gluten-free products and 80% 'never or sometimes' for being able to find gluten-free products easily in the region where they lived. The two most common problems they experienced in their social life were not being able to eat at a restaurant / cafe and not being able to visit friends and family. Our study has found that the most common requests of the ceiliac disease patients were finding gluten-free options in restaurants / cafe menus, affordable gluten-free products, more economic support for gluten-free products, increasing gluten-free product diversity and raising awareness of celiac disease in the community. Conclusion: Since celiac disease is a lifelong disease, it is of great importance to determine the expectations and unmet needs of the patients in order to increase their compliance. Government agencies, healthcare professionals and non-governmental organizations should strive in collaboration to develop the most appropriate policies to improve regular follow-ups of patients and meet their expectations.
Benzer Tezler
- Otoimmün karaciğer hastalığı olan hastaların klinik, laboratuvar ve otoantikor özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of clinical, laboratory and autoantibody characteristics of patients with autoimmune liver disease
NİMET KÜBRA ATİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN CAN SEZGİN
- Çocuk gastroenteroloji polikliniğincetakip edilen çölyak hastalarının klinik bulgularının laboratuvar ve kemik dansitometri sonuçlarıyla değerlendirilmesi
Evaluation of the clinical, laboratory and bone dansitometry results of coeli̇ac di̇sease patients whoose follow up our cli̇ni̇c
SEZİN NAİBOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı genel polikliniklerine boy kısalığı ile başvuran hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of the patients with short stature presenting to general outpatient clinics of Department of Pediatrics at Uludağ University Medical School Hospital
DEMET EKİN AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Aile HekimliğiUludağ ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL SAĞLAM
- Boy kısalığı şikayeti ile başvuran çocukların klinik değerlendirilmesi
Clinical evaluation of children presenting with short stature complaint
ELİF MELİHA SÖZBİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ZEHRA ÖZTEK ÇELEBİ
- Ankara il merkezindeki 8–18 yaş arası çölyak hastalarının tıbbi izlem durumunun ve diyete uyum oranının belirlenmesi, yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Determination of duration and frequency of medical follow up, dietary compliance rates and assessment of the quality of life in celiac patients between 8-18 years of age in Ankara
KÜBRA ERİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAMİL HIZLI