İslâm medeniyeti'nde 18. yüzyıla kadar ilimlerin sınıflandırılması eserlerinde matematiğin konumu
The position of mathematics in the categorization of sciences till 18th century in Islamic civilisation
- Tez No: 681868
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KÖKCÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Bilim felsefesi, Bilim tarihi, Matematik, Sınıflandırma, İlim, İslam medeniyeti, Science philosophy, History of science, Mathematics, Classification, Science, Islamic civilization
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilim tarihinde 8. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar İslâm Medeniyeti'nin öncü bir role sahip olduğu görülmektedir. Antik medeniyetlerin mirasına sahip çıkılmış ve ayrıca bilime yeni alanlar ve gelişmeler ilave edilmiştir. İlimlerin sınıflandırılması meselesi İslâm bilim tarihindeki büyük atılımla zorunlu olarak değişikliklere uğramıştır. Tezimizin konusu ilimlerin tasnifi için kaleme alınmış İslâm Medeniyeti'ne ait eserlerde 18. yüzyıla kadar matematiğe nasıl bir konum ayırıldığı üzerinedir. Çalışmamızın ilk bölümünde İlk İslâm düşünürleri; Câbir Bin Hayyan, Kindî, Farabî, İhvân-ı Safâ, Âmirî ve Hârezmî'ye; ikinci bölümde; İbn Sinâ, İbnü'l Ekfânî, İbn Hazm, Gazzâlî ve İbn Haldun, Fahreddin er-Râzî, Nasîrüddin Tûsî, Kutbuddîn Şîrâzî gibi İslâm düşünürlerine ve son bölümde Osmanlı düşünürlerinden; Mehmed Şah Fenâri, Taşköprülüzâde Ahmed Efendi, Sadreddinzâde Mehmed Emin Efendi, Kâtip Çelebi ve Saçaklızâde Mehmed Efendi'nin ilimler tasnifine dair eserlerine ve bu eserlerde matematiğe olan yaklaşımları ele alınmıştır. Bu çalışmadaki amacımız İslam Medeniyeti'nde matematiğin konumunun diğer ilimlerin yanında yerini tespit edebilmektir.
Özet (Çeviri)
It has been seen that from 8th to 17th century İslamic civilization had a pioneer role in science history. The inheritance of antique civilizations were embraced and also new fields and developments were added to the science. The categorization of the sciences was forced to have change because of the big advance in İslamic science history. The subject of our thesis is the position of mathematics in the categorization of sciences till 18th century in İslamic civilisation. In the first part of our study first İslamic thinkers Câbir Bin Hayyan, Kindî, Farabî, İhvân-ı Safâ, Âmirî and Hârezmî; in the second part Ibn Sina, Ibn Hazm, Ghazali, Fahreddin er-Razi, Nasîrüddin Tûsî, Kutbuddin Şîrâzî, Ibnu'l Ekfani, Ibn Khaldun and in the last part the Ottaman thinkers Mehmed Şah Fanari, Taşköprülüzâde Ahmed Efendi, Sadreddinzâde Mehmed Emin Efendi, Kâtip Çelebi and Saçaklızâde Mehmed Efendi and their works about categorization of sciences and their approach to the mathematics are discussed. The goal of this study is to identify the position of mathematics beside the other sciences in İslamic civilization.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Süleymaniye kütüphanesi'ndeki tezhibli el yazmalarının sanat açısından değerlendirilmesi
An evaluation of the illuminated manuscripts in Suleymaniye library in terms of art
MEHMET BOZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiSanat Kuramı ve Eleştiri Bilim Dalı
PROF. DR. ALİMURAT AKTEMUR
- Antarctic microalga micractinium simplicissimum ASYA46 as a functional ingredient for dough preparation
Hamur hazırlama için fonksiyonel bir bileşen olarak antarktika mikroalg micractinium simplicissimum ASYA46
MİHRAÇ GÖRÜNMEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Biyokimyaİstanbul Medeniyet ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY ÇAKMAK
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AYTUNGA ARIK KİBAR
- Osmanlı mimarlığında selatin camilerinde avlu
Courtyard in the sultan mosques in Ottoman architecture
BÜŞRA NUR GÜLEÇ DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN PILEHVARIAN
- 19.yüzyılda Kudüs'te Osmanlı imar faaliyetleri
Ottoman reconstruction activities in Jerusalem in the 19thcentury
AZİZE GELİR ÇELEBİ
Doktora
Türkçe
2023
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN PILEHVARIAN