Çocuk edebiyatında değer aktarımı
Value transfer in children's literature
- Tez No: 681507
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLGİNER ONAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Değer aktarımı, Değerler, Değerler eğitimi, Ortaokul öğrencileri, Ortaokullar, Türkçe eğitimi, Çocuk edebiyatı, Çocuk kitapları, Value transfer, Values, Values education, Secondary school students, Secondary schools, Turkish education, Children’s literature, Children's books
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çocuk kitaplarındaki değer aktarım ögelerinin belirlenmesi ve incelenmesidir. Çocuklara aktarılmak istenen ya da kasıtlı olmadan aktarılan ahlâk değerlerinin neler olduğuna, bunların ne sıklık ve miktarda yer aldığına dair incelemeler yaparak bu kitapların değerler eğitimi açısından etkililiğini belirlemek amaçlanmaktadır. Bu amaçla Balıkesir, Sivas, Kilis ve Konya illerinden seçilen 10 ortaokuldan kitaplık listeleri alınmıştır. Bunlar içerisinde ortak olarak bulunan kitaplardan 25 yerli, 25 yabancı eser incelenmek üzere seçilmiştir. Ayrıca söz konusu kitaplar ve değerler eğitimi hakkında, Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinden de faydalanılmak istenmiştir. Bunun için Balıkesir ilinde görev yapan 22 Türkçe öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın ilk boyutunda ortaokullarda okutulan çocuk kitaplarının değer aktarımı yönünden özelliklerini incelemek üzere tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci boyutunu oluşturan Türkçe öğretmenlerinin değerler eğitimi konusundaki görüşlerini belirlemek amacıyla olgubilim (fenomenoloji) modeli tercih edilmiştir. Eserlerin incelenmesi sırasında araştırmacı tarafından geliştirilen“Değer Aktarımı Değerlendirme Formu”kullanılmıştır. Formun geliştirilmesinde 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) dikkate alınmıştır. Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin elde edilmesi içinse yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Eserler içerisinde hangi değer ifadesinin hangi sayfada olduğu not edilmiş ve bulgularda paylaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre incelenen yerli ve yabancı eserlerde en sık geçen değerin sevgi, en az sıklıktaki değerin ise adalet olduğu belirlenmiştir. Yerli ve çeviri eserler arasında vatanseverlik ve saygı değerleri açısından farklar tespit edilmiş, diğer değerler açısından ise birbirlerine yakın özelliklerde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Yerli eserlerin saygı ve vatanseverlik değerlerine yabancı eserlere göre daha fazla yer verdiği belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin değerler eğitiminde çocuk kitaplarının önemine inandıkları, kitaplıklara kitap seçerken bunu da göz önünde bulundurdukları sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to determine and examine the value transfer elements in children's books. It is aimed to determine the effectiveness of these books in terms of values education by doing examinations about what the moral values intended to be transferred to children or transferred unintentionally are, how often and how much they take place. For this purpose, library lists were obtained from 10 secondary schools selected from the cities of Balıkesir, Sivas, Kilis and Konya. Of the books common among these, 25 works by native and 25 by foreign authors were selected for examination. In addition, it was aimed to benefit from the opinions of Turkish teachers about values education and the books in question. For this purpose, interviews were conducted with 22 Turkish teachers working in Balıkesir. In the first dimension of the research, scanning model was used to examine the characteristics of children's books taught in secondary schools in terms of value transfer. The phenomenology model was preferred in order to determine the opinions of Turkish teachers on values education, which constitute the second dimension of the study. During the examination of the works, the“Value Transfer Evaluation Form”developed by the researcher was used. In the development of the form, the core values (justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism, benevolence) in the 2019 Turkish Curriculum were taken into account. A semi-structured interview form was used to obtain the opinions of Turkish teachers. It was noted which value expression was on which page among the works and shared in the findings. According to the results obtained, it was determined that the most common value in domestic and foreign works examined was love, and the least frequent value was justice. Differences were determined between the works of Turkish and foreign authors in terms of patriotism and respect values while it was concluded that they were close to each other in terms of other values. According to the findings obtained from the interviews, it was concluded that the teachers believed in the importance of children's books in values education and they took this into consideration when choosing books for the libraries.
Benzer Tezler
- Türk ve Alman çocuk edebiyatında vampirler: Angela Sommer-Bodenburg'un“Küçük Vampir”adlı eseri ve Nazlı Eray'ın“Naz ve Köşkteki Vampir”adlı eserin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Vampires in Turkish and German children's literature: A comparative analysis of Angela Sommer-Bodenburg's“The Little Vampire”and Nazlı Eray's“Naz and the Vampire in the Mansion”
SELMA VURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Alman Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ KOÇ
- Çeviri çocuk edebiyatı eserlerinde yer alan değerlerin incelenmesi
Examination of the values in translation of children's literature works
FERİDE İDİ TULUMCU
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZDEMİR
- Carl Norac'ın çocuk kitaplarının çocuk kitaplarında bulunması gereken ilkeler açısından incelenmesi
An analysis of Carl Norac's children's books in terms of the principles that children's books should contain
ZAHRAA FAREEQ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kent ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET NUR TUĞLUK
- Yaşar Kemal ve Ö. Zülfü Livaneli'nin çocuk edebiyatı eserlerinde adalet ve özgürlük değerleri: Bir karşılaştırma
Justice and freedom values in the children's literature works of Yaşar Kemal and Ö. Zülfü Livaneli: A comparison
HALİL FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSiirt ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN AKIN
- Else Günther als Kinderbuchautorin und ihr Beitrag zur interkulturellen Erziehung
Çocuk kitabı yazarı olarak Else Günther ve onun kültürlerarası eğitime katkısı (Else Günther as a children's book autor and hercontribution to intercultural education)
HALİME YEŞİLYURT
Doktora
Almanca
2020
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK