Türkiye'nin 1990-2018 dönemindeki yıllık doğrudan yabancı yatırım ve dış ticaret verilerinin VAR Modeli ve Dunning'in Yatırım Kalkınma Yolu Modeli ile analizi
The analysis of Turkey's foreign trade and foreign direct investment annual data for 1990-2018 through VAR Model and Dunning's Investment Development Path Model
- Tez No: 680716
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN BÜBER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, Granger Nedensellik Testi, Uluslararası ticaret, Vektör otoregresyon modeli, Yabancı sermaye yatırımları, Yatırım Kalkınma Yolu, İnsani gelişmişlik endeksi, Foreign direct investments, Granger Causality Test, International trade, Vector autoregression model, Foreign capital investments, Investment Development Path, Human development index
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'nin 1990-2018 yıllarındaki ihracat, ithalat, gelen doğrudan yabancı yatırım (IFDI) ve giden doğrudan yabancı yatırım (OFDI) yıllık verileri arasındaki ilişkiyi tespit etmek için VAR modeli kullanılmıştır. Yapılan Granger nedensellik analizleri sonucu; ithalattan Türkiye'ye yapılan doğrudan yabancı yatırımlara doğru, Türkiye'nin diğer ülkelere yaptığı yatırımlardan ithalata doğru ve Türkiye'nin diğer ülkelere yaptığı yatırımlardan ihracata doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu görülmektedir. İthalat-İhracat, İhracat-Türkiye'ye yapılan doğrudan yabancı yatırımlar ve Türkiye'ye yapılan doğrudan yabancı yatırımlar-Türkiye'nin diğer ülkelere yaptığı yatırımlar arasında ise herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Dunning'in Yatırım Kalkınma Yolu (IDP) kullanılarak yapılan analizde bağımsız değişken olarak kişi başı GSMH (GDPpc) ve İnsani Gelişmişlik Endeksi (HDI) rakamları ayrı ayrı kullanılmıştır. Cubic ve quadratic denklemler kullanılarak non-linear regresyon analizi yapılmıştır. GDPpc kullanılan geleneksel IDP modeline göre Türkiye 2. Safhada bulunmaktadır. Fakat son 4 yıldaki düşük değerler dolayısıyla tekrar 1. Safhaya dönme eğilimindedir. HDI kullanılan modele göre ise Türkiye 2. Safhada bulunmaktadır. En azından 3. Safhada olması beklenirken ortaya çıkan sonuç Türkiye'nin sahip olduğu HDI skoruna ve bulunduğu kategoriye göre düşük çıkmıştır. Türkiye 2018 yılında ilk defa 'çok yüksek insani gelişme' kategorisine girmiştir. Buna göre net yatırım seviyesi (NOI) sahip olunan HDI değerine kıyasla düşük kalmaktadır.
Özet (Çeviri)
In order to determine the relationship between Turkey's annual data of exports, imports, inward foreign direct investment (IFDI), and outward foreign direct investment (OFDI) in the years 1990-2018 VAR model was used. As a result of Granger causality analyzes conducted for 1990-2018 period; there is one-way casual relationship from import to foreign direct investment in Turkey, from investments made in other countries by Turkey to import and from investments made in other countries by Turkey to export. In relationships between import-export, export- foreign direct investment in Turkey and foreign direct investment in Turkey- investments made in other countries by Turkey, no casual relationship is detected. In the analysis conducted using Dunning's Investment Development Path (IDP), GDP per capita (GDPpc) and Human Development Index (HDI) figures were used separately as independent variables. Non-linear regression analysis was performed using cubic and quadratic equations. Turkey is in Phase 2 for the conventional IDP model GDPpc used. However, due to the low values in the last 4 years, it tends to return to Phase 1 again. Similarly, Turkey is in Phase 2 in the model HDI used. It is expected that Turkey is in Phase 3 at least, however depending on the HDI scores and category it holds the findings is lower. Turkey has placed on 'very high human development' category for the first time in 2018. Accordingly, the net investment level (NOI) remains low compared to the HDI value owned.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Monetary and multidimensional poverty analysis for the period 2003-2022 in Türkiye
Türkiye'de 2003-2022 dönemi için parasal ve çok boyutlu yoksulluk analizi
MUHAMMET EMRE BİLGİÇ
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. QUENTİN XAVİER MARİN STOEFFLER
- The individual application to Turkey's Constitutional Court and its role in the development of human rights in Turkey
Türkiye Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru ve bireysel başvurunun Türkiye'de insan haklarının gelişimi üzerindeki rolü
TUĞÇE AYHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ POLAT
- Mudanya'da kentleşme süreci ve kentsel gelişimi etkileyen faktörler
Factors affecting urbanization process and urban development in Mudanya
SİNAN ALBAYRAK