Doğu sahası tarihî Türk yazı dillerinde nezaket ve saygı bildiren söz varlığı
Respect and courtesy vocabulary in the eastern Turkic scriptural languages
- Tez No: 677241
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜNEVVER TEKCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Eski Türk dinleri, Eski Türk inançları, Eski Türkler, Eski Türkçe, Nezaket, Saygı, Söz varlığı, Türkçe, Old Turkish religions, Old Turkish beliefs, Old Turks, Old Turkish, Kindness, Respect, Vocabulary, Turkish
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın konusunu Doğu Sahası Tarihî Türk Yazı Dillerinde saygı ve nezaket söz varlığının araştırılması oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Orhun, Uygur, Karahanlı, Harezm ve Çağatay Türkçesi dönemlerinde yazılmış eserler taranmış, konuyla alakalı söz varlığı tespit edilmiş ve anlam ve kavram alanlarına göre kelimeler sınıflandırılmıştır. Temelde iki bölüme ayrılan çalışmamızın ilk bölümünde söz varlığı incelenerek kelimeler tematik olarak tasnif edilmiş; ikinci bölümünde ise gramatikal hususiyetler dikkate alınarak bir sınıflandırılmaya gidilmiştir. Bunun ardından katmerli saygı, basit/birleşik sıfatla oluşturulan yapılar ve kalıp sözlerle/ifadelerle kurulan saygı ve nezaket ifadeleri de eklenerek çalışmamız zenginleştirilmiştir. Anlam, şekil ve de köken bilgisi bakımlarından art zamanlı yöntemle karşılaştırmalı olarak incelenmeye çalışılan kelimelerin kullanıldığı döneme özgü biçimleri ve ifade ettiği anlamlar ele alınmış; incelenen söz varlığıyla alakalı, kelimelerin etimolojik açıklamaları Türk dilinin etimoloji sözlüklerinden referanslandırılmış; Türkçenin saygı ve nezaket bildiren söz varlığının zenginliği ve ifade gücünün gelişmişliği çalışmamız neticesinde sergilenmiştir.
Özet (Çeviri)
The theme of this study is the investigation of Respect and Courtesy Vocabulary in the Eastern Turkic Scriptural Languages. In accordance with this purpose, the works written in Orkhon, Uighur, Karakhanid, Khorezm and Chagatay Turkish periods were examined, the vocabulary related to the subject was identified and the words were classified according to the meaning and concept areas. In the first phase of our study, which was mainly divided into two parts, the vocabulary was examined and the words were thematically classified; in the second phase a classification is made by taking grammatical features into consideration. Afterwards, our study was enriched by adding the layered respect, structures created with simple/combined adjectives, and expressions of respect and courtesy established with molded words/expressions. In terms of information regading meaning, form and origin the forms of the words that are tried to be analyzed comparatively with the diachronic method and the meanings they express are discussed. The etymological explanations of the words related to the examined vocabulary are referenced from the etymology dictionaries of the Turkish language and the richness of Turkish vocabulary expressing respect and courtesy and the development of its power of expression have been demonstrated as a result of our study.
Benzer Tezler
- Babur`un siyasi, sosyal ve kültürel hizmetleri (1483-1530)
Babur`s work at political social, and cultural (1483-1530)
MUKADDER GÜNERİ
Doktora
Türkçe
2001
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELMA BENLİ
- Harezm Türkçesinin İdil boyundaki tarihî seyri ve Nasîhatü's-Sâlihîn (İnceleme - tenkitli metin - aktarım - dizin - tıpkıbasım)
The historical course of the Khwarezmian Turkish in Volga region and Nasihat al-Salihin (Analysis - critical text - intralingual translation - index - facsimile)
SAMET ONUR
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN TABAKLAR
- Doğu Türkçesi Kur'an Tefsiri (Duhân, Câsiye, Ahkaf, Muhammed, Fetih, Hucurât ve Kaf Sureleri)(İnceleme- Tenkitli Metin-Dizin-Tıpkıbasım)
Eastern Turkic commentary of Koran (Sorahs of ad-Dukhan, al-Jathiya, al-Ahqaf, Muhammad, al-Fath, al-Hujurat and Qaf)(Examination-The Text of Critique- Concordance-Facsimile)
SONER ATALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK
- Doğu Türkçesi Kur'ân Tefsiri (Zâriyât, Tûr, Necm, Kamer, Rahman, Vakıa ve Hadîd Sureleri) (İnceleme-tenkitli metin-dizin-tıpkıbasım)
Eastern Turkic commentary of Koran (Zariyat, Tur, Necm, Kamer, Rahman, Vakıa ve Hadid Suras)(Examination-the text of critique-concordance-facsimile)
HİLAL ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK
- Nevbetî Divanı (Dil incelemesi-çeviri yazılı metin- metnin Türkiye Türkçesine aktarılması-sözlüklü dizin)
Nevbeti Divan written in eastern Turkistan field in cagatai Turkish
HAYRETTİN SAĞDIÇ
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN TABAKLAR