Kuir kuramı ekseninde fotoğrafta otoportre
The self-portrait in photography in the axis of Queer Theory
- Tez No: 673124
- Danışmanlar: PROF. SEÇKİN TERCAN
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Otoportre, Kuir, Toplumsal Cinsiyet, Queer Kuramı, Özportre, Photography, Self-portrait, Queer, Gender, Photograph, Autoportrait, Queer Theory
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fotoğraf Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Fotoğraf Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modernizmden günümüze fotoğrafta otoportre aracılığı ile cinsiyet, ırk, kimlik kavramlarını kurcalayan, ötekileştirilen bireylerin mücadelesinde bu kavramları istikrarsızlaştırma yoluna giden öncü sanatçıların eserleri ve fotoğrafta kuir zemine dair açtıkları stratejik yollar ve çağdaş ardıllarının benzer eksendeki örnekleri ele alınmıştır. Kuir, cinsiyet ve cinsellik ile alakalıdır ancak; yalnızca bu politikalar bağlamında kalmaz. Cinsiyet, ırk, kimlik, sakatlık gibi alanlarda feminizm ve aktivizmle önemli bağlantılar kuran, normatif olanın nasıl tesis edildiğine dair sorgulayıcı ve eleştirel bir yöntem olarak varoluşunu sürdürmektedir. Sanatçıların kuir kuramı beraberliğinde ilerleyen, görsel temsil sistemindeki alışkanlıkları altüst eder nitelikteki fotoğrafları, atanmış cinsiyet, kimlik ve ırk politikalarını silikleştirirken kamusal ve özel alanın sınırlarının ve“doğal”veya“gerçek”olarak kurgulanan yapıların stratejik bir sorgulamasını yapmaktadır. Batı ekseninde ilerleyen pratiklerin temel alındığı ideolojik görüşü sorunsallaştıran sanatçıların söylemlerinden yola çıkılarak, Orta Doğu, Afrika ve Uzak Doğu kültürlerindeki eleştirel ifade biçimlerinin nasıl oluştuğuna, performativite bağlamındaki uygulamaların nasıl tasarlandığına, ırk siyasetinin görsel mirasının nasıl dekolonyalist bir tavırla ele alındığına, dijital manipülasyonların hangi yollarla kuir birer eyleme dönüştüğüne dair metinler ve fotoğraf örnekleri sunulmuştur. Bu tez çalışmasında, fotografik örneklerle otoportrenin bir direniş alanına dönüşebilmesinin kuir kuramı ile kurduğu bağlantılarının sunulması, kategorileşmenin ve merkezileşmenin bozguna uğratılmasına dair argümanlar ortaya koyması ve otoportrenin yalnızca sanatçının kendi deneyimlerini gösterir biçimde değil evrensel nitelikte bir görünürlüğe işaret ettiğinin vurgulanması amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
From modernism to the present day, the leading artists who are tampering with the concepts of gender, race, and identity through self-portraits, are destabilizing these concepts and the struggle of marginalized individuals has been discussed. The strategic ways they opened up the queer ground in photography have been with the works of their contemporary successors on a similar axis. Queer is related to gender and sexuality but, it is not just in the context of these policies. It exists as a questioning and critical method of how the normative is being established, and is associated with feminism and activism in fields such as gender, race, identity and disability. Within the context of queer theory, the artists' photographs, which subvert the recurrent themes in the visual representation system, make a strategic questioning of the limits of public and private space. The compositions are constructed as“natural”or“real”, while making gender, identity and race politics indeterminate. Discourses of the artists who problematize the ideological view on which the Western axis is based, and how critical expressions in the Middle East, Africa and Far East cultures are formed, are discussed. It has been seen how the practices within the context of performativity are designed, how the visual legacy of race politics is handled in a decolonialist manner, and in which ways digital manipulations are turned into a queer action, have been presented in texts and photographs. In this dissertation, it is aimed to explore and highlight the transformation of the self-portrait into a field of resistance, through photographic examples. Probing the connections the self-portrait makes with queer theory, it is pointed to reveal arguments for the defeat of categorization and centralization, and to emphasize that the self-portrait marks a universal visibility, not only the artist's own experiences.
Benzer Tezler
- Queer home-making in time(s) of trouble: Spatial and semantic reconfigurations of home in Istanbul
Kriz zamanlarında kuir ev kurma: İstanbul'da evin mekânsal ve anlamsal yeniden kuruluşu
ÖMER MELİKOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP GÜNAY
- Ne Kuir ne Siborg : Normlar arasında kalmış beden
Neither Queer nor Cyborg: The body caught between norms
SAMET SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
DOÇ. NUR FULYA ASYALI BÜYÜKERMAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT ÇAĞIL TÜRKAY
- Tiyatro metnine yönelik eleştiri kuramları
Criticism theories based on dramatic text
FUNDA SAKAOĞLU ERYEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA NUTKU
- Heteronormatif kimliklerin anlamlandırılma süreçleri: Türkiye'de kuir bireyler
Processes of constructing heteronormative identities: Queers in Turkey
CANER HAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. SEVGİ UÇAN ÇUBUKÇU
- Queer mothers and daughters: the role of queer kinship in the everyday lives of trans sex worker women in istanbul
Kuir anneler ve kızlar: kuir akrabalığın istanbul'daki trans seks işçisi kadınların gündelik yaşamındaki rolü
DİLARA ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
AntropolojiSabancı ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL ALTINAY