Şüphenin lehte kullanılması yaklaşımı ile Yapay Zeka Endeksi geliştirilmesi
Constructing an Artificial Intelligence Index using benefit of the doubt approach
- Tez No: 669648
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BİLGE ACAR BOLAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Endeks, Kompozit Endeks, Veri zarflama analizi, Yapay Zeka Endeksi, Yapay zeka, Yöneylem araştırması, İstatistik, Şüphe, Şüpheden suçlunun yararlanması ilkesi, Index, Composite Index, Data envelopment analysis, Artificial Intelligence Index, Artificial intelligence, Operations research, Statistics, Suspicion, Principle of the accused’s benefiting from suspicion
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada ülkelerin yapay zeka teknolojilerini alımı, kullanımı, uygulaması ve geliştirmesi konusunda yetenek, kapasite ve potansiyelinin ölçülmesi amacıyla Yapay Zeka Endeksi geliştirilmektedir. Çalışmada 120 ülke için 5 kategoride 16 alt gösterge kullanılarak geliştirilen Yapay Zeka Endeksi ile ülkelerin mevcut durumlarının göreceli olarak belirlenmesi, konumlarının karşılaştırılması ve benzer yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyel seviyesine sahip olan ülke gruplarının tanımlanması sağlanmaktadır. Çalışmada Yapay Zeka Endeksi alt göstergelerinin ağırlıklandırılmasında belirli bir ağırlıklandırma şeması kullanılması yerine ülkelerin politika önceliklerini ve kendilerine özgü yeteneklerini hesaba katan, ülkelerin gözlenen performanslarından yola çıkılarak her ülke için kompozit endeks değerini maksimize eden ülkeye özgü optimal ağırlıkların yapılandırıldığı Veri Zarflama Analizi tabanlı Şüphenin Lehte Kullanılması Yaklaşımı ağırlıklandırma yöntemi uygulanmaktadır. Çalışmada 16 tane alternatif ağırlıklandırma senaryosu için Yapay Zeka Endeks skorları hesaplanmış ve yapılan değerlendirmeler sonucunda bu senaryolardan ülkelerin göreceli yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyelini ortaya koymadaki ayırt edici gücü daha yüksek olan ve 16 Yapay Zeka Endeksi alt göstergesinin temsil ettiği bilgiyi daha geniş kapsamda yansıtan senaryo belirlenmiştir. Çalışmada yapılan belirsizlik ve duyarlılık analizleriyle bu senaryo ile elde edilen Yapay Zeka Endeks skorlarının ve ülke sıralamalarının sağlamlığı değerlendirilmiş ve küresel düzeyde ülkelerin yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyelinin güvenilir bir resmini sunduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada bu senaryo ile elde edilen alt gösterge ve kategori payları kullanılarak ülke bazında alt göstergelerin ve kategorilerin göreceli önemlerinin açıklanması ve ülkelerin ana sürücülerinin, güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi sağlanmaktadır. Bununla birlikte ülkelerin yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyel seviyelerinin ekonomik gelişmeleri üzerindeki etkisinin araştırılması amacıyla Yapay Zeka Endeks skorları ve kategori payları ile ekonomik gelişme göstergeleri arasındaki ilişki analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the study, the Artificial Intelligence Index has been constructed, in order to measure the capability, capacity and potential of countries in the context of uptake, usage, application and development of artificial intelligence technologies. The Artificial Intelligence Index, has been constructed for 120 countries using 16 sub-indicators in 5 categories, enables the relative determination of the current status of the countries, comparison of their positions and identification of country groups with similar artificial intelligence capability, capacity and potential. In the study, in the weighting of the Artificial Intelligence Index sub-indicators, instead of using a specific weighting scheme, Data Envelopment Analysis based Benefit of the Doubt Approach weighting method, which takes into account the policy priorities and inherent capabilities of the countries, has been used. With the Benefit of the Doubt Approach, country-specific optimal weights that maximize the composite index value for each country have been structured based on the observed performances of the countries. In the study, the Artificial Intelligence Index scores have been calculated for 16 alternative weighting scenarios. As a result of the evaluations, the scenario that has higher discriminatory power in revealing the relative artificial intelligence capability, capacity and potential of the countries and reflects the information represented by the 16 Artificial Intelligence Index sub-indicators in a broader scope, has been determined. Uncertainty and sensitivity analysis have been conducted to assess the robustness of the index scores and country rankings obtained with this scenario. As a result of the analysis, it was concluded that this scenario provides a reliable picture of the artificial intelligence capability, capacity and potential of countries at the global level. In the study, using the sub-indicator and category shares obtained with this scenario, the relative importance of sub-indicators and categories on a country basis has been explained and the main drivers, strengths and weaknesses of countries have been determined. In addition, the relationship between the Artificial Intelligence Index (scores and category shares) and economic development indicators has been analyzed in order to investigate the effect of artificial intelligence capability, capacity and potential levels of countries on their economic development.
Benzer Tezler
- Türk ceza hukukunda koşullu salıverilme
La libération conditionnelle en Droit Pénal Turc
FURKAN ALİ ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE EYLEM AKSOY RETORNAZ
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı çerçevesinde yaşam hakkı ve kötü muamele yasağında ispat rejimi
The evidentiary regime in right to life and the prohibition of ill-treatment in the jurisprudence of the European Court of Human Rights
PINAR ÇAĞLI
- Siyasi olaylarla 1917-1945 dönemi Türk-Sovyet ilişkileri
Başlık çevirisi yok
A.TUNCAY ÇOBANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL MELEK
- Minority shareholder activism in Turkey
Türkiye'de azınlık pay sahibi aktivizmi
BEYZA NUR BİLEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KARATEPE KAYA