Yeraltısuyu akım modellemesinde coğrafi bilgi sisteminin kullanımı
Use of geographic information system in groundwater flow modeling
- Tez No: 66156
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. LEVENT TEZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri, Yer altı suları, Geographical information systems, Ground waters
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji (hidrejeoloji) Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
IV ÖZET Bu çalışmada karmaşık karst akifer sistemlerinin heterojen yapısını göz önününe alan, topografya tabanlı üç boyutlu bir yeraltısuyu akım modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen bu hidrojeolojik model için gerekli olan konumsal ve tanımsal verilerin hazırlanması, alansal dağılımlarının belirlenmesi, model ayarlaması ve sağlaması sırasında kolaylıkla kontrol edilebilmesi için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) (Geographic Information System-GIS) tekniklerinden faydalanılmıştır. Akım öteleme tekniğine dayanan bu hidrojeolojik model, tahmin amaçlı olmaktan çok sistemin işleyişi ve yeraltısuyu dolaşım özelliklerinin tanımlanmasına yöneliktir. Geliştirilen bu model Antalya Kırkgöz kaynaklan ve traverten platosu karst akifer sistemine uygulanarak bölgenin yeraltısuyu akım sistemi modellenmiştir. Modelin girdisi olan coğrafya tabanlı veriler (topografya, morfoloji, drenaj ağı, eğim, yönelim, litoloji, yapısal jeoloji elemanları) ile zamanın fonksiyonu olan hidrolojik veriler (yağış, buharlaşma, akım) derlenmiş, hesaplanmış ya da türetilmiştir. Topoğrafik haritalar, Landsat TM uydu görüntüleri, hava fotoğrafları, jeoloji-hidrojeoloji haritaları, stratigrafik kesitler, akım, yağış, sıcaklık ve buharlaşma kayıtlan gibi çok geniş bir kaynak gruplarından elde edilen bu veriler bilgisayar ortamına aktarılmış ve yardımcı bilgisayar programlan aracılığı ile modelin kullandığı formatta düzenlenmiştir. Model, 1960-1970 yıllan arasında gözlenen günlük yağış ve buharlaşma değerleri ile çalıştırılarak sistemin ilksel durumu elde edilmiş, daha sonra ise 1970-1995 yıllan arasındaki günlük veriler ile benzeşim gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, uygulama sahasında bulunan 5 adet kaynakta değişik dönemlerde gözlenen akım hidrografları ile model tarafından hesaplanan hidrograflar arasında uyum sağlamak üzere model parametreleri ile en uygun çözüm kümesi elde edilmiştir. Daha sonra ise her bir hücre için ayrı ayrı yapılan su bütçesi hesaplamaları kullanılarak uygulama alanı için kümülatif bir bütçe elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT A terrain based three-dimensional groundwater flow model has been established for modelling the complex karst aquifer systems. GIS (Geographic Information System) techniques have been used for the preparation of graphical and non-graphical data, for the estimation of the spatial distribution of the data, and for the calibration and verification of the model. The model is based on flow routing technique and serves as a interpretive model rather than a predictive one. It has been applied to the karst aquifer systems of Antalya Kırkgöz springs and travertine plateau in order to explain the regional groundwater flow system. The spatial (topography, morphology, drainage pattern, slope, aspect, lithology and structural features) and temporal hydrologic (precipitation, evaporation and flow) input data have been either compiled, estimated or derived. The data have been gathered from a wide range of media including topographic maps, Landsat TM images, aerial photographs, geologic-hydrogeologic maps, stratigraphic sections and hydrologic database, and then they have been rearranged into the input format of the model. The initial conditions of Kırkgöz system have been obtained by running the model during the period of 1960 to 1970 by using daily hydrologic measurements and the system has been simulated for the period of 1970 to 1995. The model parameters have been calibrated for the best fit of the observed and calculated hydrographs of the five major springs flow in the study area. Finally, a groundwater budget has been estimated by cumulating the water balance of each model cell.
Benzer Tezler
- Karst akifer sistemlerinin Trityum izotopu yardımıyla matematiksel modellemesi
Başlık çevirisi yok
LEVENT TEZCAN
Doktora
Türkçe
1993
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji (hidrejeoloji) Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN ARIKAN
- Akifer hidrolik parametrelerinin evrik modelleme ile belirlenmesi
Estimation of aquifer hydraulic parameters with inverse modelling
ERKAN DİŞLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji (hidrejeoloji) Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LEVENT TEZCAN
- Isparta ovası hidrojeolojisi ve yeraltı suları ile ilgili çevre sorunları
Başlık çevirisi yok
AYŞEN IRLAYICI
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Jeoloji MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. REMZİ KARAGÜZEL
- Dörtyol-Erzin ovası yeraltısularının mevcut durumu ve geliştirilme olanakları üzerinde bir çalışma
Başlık çevirisi yok
MAHMUT ÇETİN