Geri Dön

Postmenopozal kadınların osteoporoz yönünden taranma durumunun ve fraktür risklerinin değerlendirilmesi

Assessment of screening status and fracture risks for osteoporosis in postmenopausal women

PDF İndir

  1. Tez No: 661069
  2. Yazar: BURHAN BALABAN
  3. Danışmanlar: UZMAN ZEYNEP AŞIK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Kırıklar-kemik, Menopoz, Nötrofil/lenfosit oranı, Osteoporoz, Osteoporoz-postmenopozal, Postmenopoz, Fractures-bone, Menopause, Neutrophil/lymphocyte ratio, Osteoporosis, Osteoporosis-postmenopausal, Postmenopause
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Yaşlanan nüfusun artmasıyla sıklığı giderek artan ve önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelen osteoporoz, özellikle kalça ve vertebra kırıklarına yol açarak, hastaların yaşam kalitesini düşürmektedir. Osteoporotik kırıkların tedavi maliyetinin çok yüksek olması, ülkelerin sağlık sistemleri üzerine ekonomik açıdan büyük maddi yük getirmektedir. Birinci basamakta 50-64 yaş aralığı ve 65 yaş ve üzeri postmenopozal kadınların osteoporoz yönünden taranma durumunun ve Kırık Riski Değerlendirme Aracı (FRAX, Fracture Risk Assessment Tool) Türkiye modeli ile 10 yıllık fraktür risklerinin değerlendirilerek, uygun hastalarda uygun ve doğru yollarla taramanın önemini vurgulamak amacıyla bu araştırma planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel ve kesitsel nitelikteki bu araştırmaya, Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden 50 yaş ve üzeri 243 postmenopozal kadın dahil edilmiştir. Hastalara açık ve kapalı uçlu 28 temel soru, yüz yüze anket doldurma şeklinde sorulmuştur. p<0,05 değerleri, istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Analizler IBM SPSS 23.0 paket programı (IBM Corp., Armonk, NY) ile yapılmıştır. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 63,98±9,99 yıl (min:50, maks:101), FRAXTM risk değerlendirme aracı ile hesaplanan medyan 10 yıllık majör osteoporotik kırık riski %7,8 (min:1,8, maks:73), kalça kırık riski %1,7 (min:0,1, maks:71) bulunmuştur. Altmış beş yaş ve üzeri hastalarda dual enerji x ışını absorbsiyometrisi (DXA) yaptırma oranının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,013). Elli – 64 yaş aralığında 10 yıllık majör osteoporotik kırık riski olmadığı halde DXA yaptıranların oranı %55 (n=61) bulunmuştur. Elli – 64 yaş arasında olan hastalarda majör osteoporotik kırık riski olan hastaların DXA yaptırma yüzdesi (%70,8), olmayan hastalara göre (%29,2) daha yüksek gözlenmiştir. Ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,153). On yıllık majör osteoporoz kırık riski skoru ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde (r=0,672; p<0,001), vücut kitle indeksi (VKİ) ile anlamlı negatif yönde (r=-0,172; p=0,007) ve hemoglobin (HGB) ile anlamlı negatif yönde (r=-0,218; p=0,002) bir korelasyon bulunmuştur. Hastaların kalça kırık riski skorları ile VKİ (r=-0,223; p<0,001) ve HGB değerleri (r=-0,222; p=0,002) arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde bir korelasyon olduğu görülürken, nötrofil-lenfosit oranı (NLR, Neutrophil-lymphocyte ratio) (r=0,164; p=0,020) ve platelet-lenfosit oranı (PLR, Platelet-lymphocyte ratio) değerleri (r=0,150; p=0,034) ile anlamlı pozitif yönde ve yaş (r=0,788; p<0,001) ile pozitif yönde yüksek düzeyde bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Kırık riski olan grupta ailede kalça kırığı, kemik kırılması öyküsü, düşük etkili kemik kırığı, 45 yaşından sonra spontan kemik kırığı ve yaşamı boyunca spontan kemik kırığı öyküsü görülme oranları, kırık riski olmayan gruba göre istatistiksel olarak daha yüksek gözlenmiştir. Kırık riski olan hastalarda glukokortikoid kullanım oranı ve romatoid artrit görülme yüzdesi, kırık riski olmayan hastalara göre istatistiksel olarak daha yüksektir (p<0,001 ve p=0,001). Spontan kemik kırığı öyküsü olan hastaların HGB ortalamasının kırık öyküsü olmayan hastalara göre istatistiksel olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir (p=0,006). Hipogonadizm olan hastaların NLR değerlerinin daha düşük olduğu görülürken (p=0,002), glukokortikoid kullanmayan hastaların NLR değerleri, istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p=0,027). Hipogonadizm olan hastaların PLR değerlerinin daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0,015). Sonuç ve Öneriler: Osteoporoz ve osteoporoza bağlı gelişen kırıklar, önemli sağlık problemleridir. Postmenopozal kadınlarda osteoporozun erken teşhisi için, birinci basmakta veya ilk hastane başvurusunda; kırık riskinin hesaplanması, risk faktörlerinin belirlenmesi ve tarama yöntemlerinin zamanında ve doğru bir şekilde uygulanması ile yüksek riskli hastaların ilgili birimlere yönlendirilmesi, osteoporoza bağlı morbidite, mortalite ve sağlık harcamalarının azaltılmasında ve hastaların gereksiz radyasyona maruz kalmasının önlenmesinde ve yaşam kalitesinin artırılmasında son derece önemlidir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Objective: Osteoporosis which is increasing in frequency with progressively aging populations and has become an important public health problem, decreases the quality of life of patients, especially leading hip and vertebral fractures. The treatment cost of osteoporotic fractures is very high. This situation impose a considerable financial burden on health services of countries. This research was aimed to emphasize the importance of screening in eligible patients with appropriate methods by evaluating the screening status of postmenopausal women aged 50-64 years and over 65 years for osteoporosis in primary care and fracture risks for ten years by using Fracture Risk Assessment Tool (FRAXTM) Turkey model. Material and Method: Two hundred forty three postmenopausal women aged 50 and over who applied to Family Medicine outpatient clinics and agreed to participate in research were included to this observational and cross-sectional study. The patients were asked to fill face-to-face questionnaire which has 28 basic open and closed questions. P values less than 0.05 were considered statistically significant. Analyzes were made with IBM SPSS 23.0 package program (IBM Corp., Armonk, NY). Results: The average age of women was 63.98±9.99 years (min:50, max:101). The median value of 10-year risk of major osteoporotic fractures calculated with the FRAXTM risk assessment tool was 7.8 (min:1.8, max:73) and hip fracture risk was 1.7 (min:0.1, max:71). It was found that the rate of dual energy x-ray absorptiomerty (DXA) scanning in patients aged 65 and over was statistically higher (p=0.013). Although there was no risk of major osteoporotic fractures in the age range of 50 to 64 years, the rate of those who had a DXA scan was 55% (n=61). Patients between the ages of 50 and 64 years had a higher percentage of DXA scanning (70.8%) than patients without the risk of major osteoporotic fractures (29.2%). However, this difference was not statistically significant (p=0.153). A statistically significant positive correlation was found between the 10-year major osteoporosis fracture risk score and age (r=0.672; p<0.001). A significant negative correlation (r=-0.172; p=0.007) was found with the 10-year major osteoporosis fracture risk score and body mass index (BMI) and a significant negative correlation with hemoglobin (HGB) (r=-0.218; p=0.002). There was a statistically significant negative correlation between the hip fracture risk scores of the patients and their BMI (r=-0.223; p<0.001) and HGB values (r=-0.222; p=0.002) and also it was determined that there was a significant positive correlation between the hip fracture risk scores of the patients with neutrophil-lymphocyte ratio (NLR) (r=0.164; p=0.020) and platelet-lymphocyte ratio (PLR) values (r=0.150; p=0.034) and a high positive correlation with age (r=0.788; p<0.001). In the group with fracture risk, the rates of hip fracture, a history of bone fracture, low-impact bone fracture, non-traumatic bone fracture and a lifetime spontaneous bone fracture history were statistically higher than the group without fracture risk. The rate of glucocorticoid use and the percentage of rheumatoid arthritis in patients with fracture risk is statistically higher than in patients without fracture risk (p<0.001 and p=0.001). It was determined that the hemoglobin mean of patients with a history of spontaneous bone fracture was statistically lower than patients without a history of fracture (p=0.006). While the NLR values of the patients with hypogonadism were lower (p=0.002), the NLR values of the patients who did not use glucocorticoids were found to be statistically lower (p=0.027). It was determined that patients with hypogonadism had lower PLR values (p=0.015). Conclusion and Suggestions: It is extremely important to refer high-risk patients to relevant clinics by calculating the risk of fracture, determining risk factors and applying screening methods in a timely and accurate manner, to reduce morbidity, mortality and health expenses due to osteoporosis and to prevent unnecessary radiation exposure to patients for early diagnosis of osteoporosis in postmenopausal women in primary care setting or on first hospital admission.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    791178

    Birinci basamakta 55 yaş ve üstü kadınların osteoporoza yönelik tutum ve farkındalıklarının değerlendirilmesi ve osteoporoz risklerinin belirlenmesi

    Evaluation of attitudes and awareness towards osteoporosis of women aged 55 and over in primary care and determination of osteoporosis risks

    BAHAR SÖYLER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN HÜSEYİN AKSOY

  2. Tez No

    49663

    Postmenopozal kadınların yaşam kalitesinin Nottingham Health Profile (NHP) ile sorgulanması

    Başlık çevirisi yok

    SEMA GÜZELOĞLU (AYDEMİR)

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bakanlığı

    PROF.DR. SÜLEYMAN AKTAŞ

  3. Tez No

    132292

    Postmenopozal kadınlarda osteoporoz eğitiminin osteoporoz bilgisi, kalsiyum tüketimi ve egzersiz üzerine olan etkileri

    The effects of education about osteoporosis on knowledge about osteoporosis, calcium intake and duration of exercise in postmenopausal women

    FÜGEN ÖZTEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSüleyman Demirel Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERPİL SAVAŞ

  4. Tez No

    497022

    Postmenopozal osteoporotik hastalarda bilgi düzeyi ve ağrının yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi

    The evaluation of the effects of knowledge and pain levels on the quality of life in patients with postmenopausal osteoporosis

    DAMLA KOTİLOĞLU BÖTKE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL

  5. Tez No

    746708

    Postmenopozal osteoporozun cerrahi ve natürel menopoz gruplarında karşılaştırılması

    Comparison of postmenopausal osteoporosis in surgical and natural menopause groups

    OYA ALDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bakanlığı

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OYA GÖKMEN

Geri Dön